World Cup 2026 và những 'đường biên' địa chính trị

Về lý thuyết, World Cup 2026 là biểu tượng của hợp tác khu vực và hội nhập kinh tế sâu rộng. Nhưng phía sau ánh đèn sân cỏ, công tác chuẩn bị đang đối diện những thách thức chưa từng có: từ căng thẳng đối ngoại, rủi ro an ninh, áp lực lạm phát cho tới bài toán điều phối xuyên biên giới. Một trong những biến số nhạy cảm nhất đến từ quan hệ giữa Washington và Tehran. Trong bối cảnh đội tuyển Iran đã giành vé dự vòng chung kết, những tuyên bố cứng rắn giữa hai bên khiến vấn đề thị thực, nhập cảnh và bảo lãnh an ninh trở nên đặc biệt khó lường. Nếu World Cup vốn được xem là không gian trung lập của thể thao, thì mùa hè năm 2026 sẽ là phép thử lớn nhất về khả năng tách bạch bóng đá khỏi những xung đột địa chính trị đương đại.

Với nước chủ nhà chính là Mỹ - nơi đăng cai phần lớn các trận đấu quan trọng và trận chung kết vào ngày 19/7/2026 - thách thức không chỉ dừng lại ở khía cạnh ngoại giao. Những tranh luận gắt gao tại quốc hội về chính sách nhập cư và kiểm soát biên giới có thể ảnh hưởng trực tiếp tới trải nghiệm của hơn 5 triệu cổ động viên quốc tế. Chỉ một nút thắt hành chính trong quy trình cấp thị thực cũng có khả năng tạo ra hiệu ứng dây chuyền tiêu cực lên ngành du lịch, hàng không và dịch vụ lưu trú của cả khu vực.

Tại Mexico, niềm tự hào của một quốc gia từng hai lần đăng cai giải đấu đang song hành cùng áp lực bảo mật. Các thành phố chủ nhà như Guadalajara và Mexico City đã bước vào giai đoạn chuẩn bị cao điểm từ tháng 3/2026. Chính phủ nước này đang đẩy mạnh các chiến dịch trấn áp tội phạm có tổ chức để bảo đảm một môi trường an toàn tuyệt đối, coi đây là cơ hội vàng để tái định vị hình ảnh quốc gia và thu hút nhà đầu tư quốc tế. Ngược lại, bất kỳ sự cố an ninh nghiêm trọng nào cũng có thể để lại hệ lụy dài hạn đối với thương hiệu quốc gia Mexico.

Trong khi đó, Canada đối diện bài toán kinh tế thực dụng hơn. Hai thành phố chủ nhà Toronto và Vancouver đang tăng tốc nâng cấp hạ tầng giao thông và cơ sở lưu trú. Tuy nhiên, trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động, dư luận nước này vẫn đang đặt dấu hỏi lớn về hiệu quả đầu tư so với gánh nặng ngân sách khổng lồ mà chính phủ phải gánh vác.

Theo ước tính, giải đấu có thể đóng góp hàng tỷ USD cho GDP khu vực Bắc Mỹ và tạo ra hàng trăm nghìn việc làm. Song, lợi ích kinh tế luôn đi kèm rủi ro tài chính khi chi phí an ninh, vận hành và bảo hiểm đều cao hơn đáng kể so với các kỳ trước. Thách thức mang tính chiến lược nhất vẫn là khả năng điều phối xuyên biên giới giữa 16 thành phố đăng cai. Việc hàng triệu người di chuyển liên tục giữa 3 quốc gia đòi hỏi sự phối hợp chưa từng có giữa các cơ quan hải quan, an ninh và y tế.

Trong bức tranh tổng thể, Liên đoàn Bóng đá Thế giới (FIFA) vẫn giữ quan điểm lạc quan về một kỳ đại hội "bao trùm và lớn nhất lịch sử". Tuy nhiên, càng tiến gần ngày khai mạc, rõ ràng World Cup 2026 không chỉ là câu chuyện của những bàn thắng. Đó còn là cuộc sát hạch năng lực quản trị và ngoại giao trong một thế giới đầy biến động. Để trái bóng Trionda có thể lăn trọn vẹn, các nhà tổ chức sẽ phải vượt qua không chỉ những đường biên trên sân cỏ, mà cả những giới hạn vô hình của chính trị và kinh tế toàn cầu.