Bảo đảm nguồn vật liệu san lấp phục vụ dự án trọng điểm
Hải Phòng có nhiều dự án lớn, nhất là dự án đầu tư hạ tầng kỹ thuật đang trong giai đoạn gấp rút triển khai. Vì vậy, việc bảo đảm nguồn cung vật liệu san lấp, xây dựng là bài toán cần được tập trung giải quyết.
Thiếu vật liệu san lấp
Theo Cục Đường bộ Việt Nam, Dự án đường ven biển Hải Phòng - Ninh Bình thuộc danh mục dự án trọng điểm ngành có kế hoạch hoàn thành năm 2026 (phấn đấu hoàn thành vào dịp 19/5 theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ). Tuy nhiên, qua kiểm tra hiện trường và đánh giá chung, tiến độ thực hiện dự án còn chậm so với kế hoạch đề ra. Cục Đường bộ Việt Nam chỉ ra nguyên nhân khách quan do khó khăn về nguồn vật liệu đắp cho dự án.
Câu chuyện dự án đầu tư hạ tầng kỹ thuật chậm tiến độ do thiếu nguồn cung vật liệu san lấp từng xảy ra ở không ít dự án. Năm 2024, Dự án Xây dựng tuyến đường kết nối đường bộ ven biển qua thành phố Hải Phòng với đường tỉnh 354 đoạn qua huyện Kiến Thụy (trước đây) bị chậm tiến độ do thiếu khoảng 330.000 m3 cát đắp gia tải.
Tiềm năng và trữ lượng khoáng sản của thành phố Hải Phòng nhìn chung không lớn, chủ yếu thuộc nhóm khoáng sản làm vật liệu xây dựng và vật liệu san lấp. Những năm gần đây, cùng với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, hoạt động khai thác khoáng sản diễn ra với quy mô và sản lượng ngày càng tăng, dẫn tới nguy cơ suy giảm và cạn kiệt trữ lượng ở nhiều khu vực mỏ. Giai đoạn 2025 - 2030, dự báo cần khoảng 3.137,750 triệu m3 cát san lấp và khoảng 21,124 triệu m3 đất san lấp.
Hiện nay, thành phố cấp phép khai thác cho 82 mỏ thuộc thẩm quyền quản lý, bao gồm mỏ cát làm vật liệu xây dựng và san lấp, đá vôi làm vật liệu xây dựng thông thường, đất sét, sét trắng - sét chịu lửa, đất - đá làm vật liệu san lấp và một mỏ đất nhiễm sắt. Tuy nhiên, đối với những mỏ đã được cấp phép chỉ có trữ lượng khoảng 68,463 triệu m3, công suất tối đa 9,702 triệu m3/năm. Trữ lượng này mới chỉ đáp ứng gần 50% vật liệu san lấp của các dự án giai đoạn 2025 - 2030.
Trong bối cảnh nhu cầu vật liệu xây dựng tăng nhanh do mở rộng đô thị và hạ tầng, thành phố cần đẩy mạnh khảo sát, đánh giá chất lượng và xác định chính xác quy mô trữ lượng các mỏ vật liệu xây dựng thông thường, đặc biệt tại các khu vực ven biển và vùng đồi núi phía tây. Việc ứng dụng công nghệ khai thác tiên tiến, tự động hóa và các giải pháp giảm thiểu tác động môi trường là yêu cầu cấp thiết nhằm nâng cao hệ số thu hồi và hạn chế thất thoát tài nguyên.
Khoanh định lại các khu vực mỏ khoáng sản
Để chủ động cung cấp đủ nguyên liệu đáp ứng nhu cầu xây dựng trên địa bàn, UBND thành phố giao Sở Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục rà soát, đề xuất điều chỉnh, bổ sung quy hoạch thăm dò, khai thác khoáng sản đối với các khu vực có khoáng sản làm vật liệu san lấp xây dựng.
Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Trác Trung, năm 2025, sở đã rà soát, đề xuất điều chỉnh quy hoạch thăm dò, khai thác khoáng sản trong phương án bảo vệ, khai thác, sử dụng tài nguyên khoáng sản để tích hợp vào quy hoạch điều chỉnh thành phố thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Trong giai đoạn 2025 - 2030, trên địa bàn thành phố tiếp tục khai thác các mỏ hiện có, đồng thời thực hiện các dự án hoạt động khoáng sản được quy hoạch. Sở cũng sẽ tiếp tục rà soát các quy hoạch thăm dò, khai thác và sử dụng cát lòng sông, ven biển; điều tra đánh giá chất lượng và xác định quy mô tài nguyên các mỏ cát mới (đặc biệt là các mỏ cát ven biển) để làm vật liệu san lấp, đáp ứng nhu cầu sử dụng cát trên địa bàn thành phố trong giai đoạn tới.
Kết quả khảo sát, đánh giá trữ lượng mỏ khoáng sản của Sở Nông nghiệp và Môi trường thời gian gần đây cho thấy, trên địa bàn thành phố có 69 khu vực có nguồn vật liệu san lấp, trữ lượng 168,919 triệu m3.
Cụ thể, đối với đất, đá làm vật liệu san lấp, có 33 khu vực, trữ lượng khoảng 79,663 triệu m3. Trong đó, 8 khu vực được cấp giấy phép; 7 khu vực giấy phép đã hết hạn, phải thực hiện thủ tục đóng cửa mỏ, song trữ lượng vẫn còn; 4 khu vực hoàn thiện các thủ tục để cấp giấy phép khai thác; 14 khu vực với trữ lượng khoảng 30,811 triệu m3 chưa cấp phép.
Đối với cát biển, 32 khu vực với trữ lượng 88,013 triệu m3, trong đó, 22 khu vực đã cấp giấy phép khai thác, nhưng mới có 20 khu vực đang khai thác; 1 khu vực đang dừng hoạt động; 1 khu vực chưa đủ điều kiện; 1 khu vực thu hồi giấy phép; 1 khu vực đang hoàn thiện thủ tục cấp phép; 8 khu vực chưa cấp phép.
Thành phố cũng chủ động đề xuất các khu vực mỏ khoáng sản cung cấp nguyên, vật liệu phục vụ dự án trọng điểm của quốc gia và thành phố.
Trước đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường thực hiện thủ tục để UBND thành phố cấp giấy phép khai thác khoáng sản làm vật liệu xây san lấp tại 3 mỏ phục vụ dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình. Sở đang tiếp tục đề xuất các cơ chế, chính sách để khai thác khoáng sản tại các khu vực mỏ bảo đảm tiến độ triển khai dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.
Với những giải pháp đang thực hiện, thành phố Hải Phòng bảo đảm nguồn cung vật liệu san lấp phục vụ dự án đầu tư công, nhất là dự án trọng điểm của quốc gia và thành phố.