Hải Phòng trang trọng khai hội mùa xuân Côn Sơn - Kiếp Bạc, lan tỏa giá trị di sản thế giới

Tối 6/3, tại di sản thế giới Côn Sơn - Kiếp Bạc, Thành ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hải Phòng trang trọng tổ chức Lễ tưởng niệm 692 năm ngày viên tịch Đệ Tam Tổ Trúc Lâm Huyền Quang Tôn giả (1334 - 2026) và khai hội mùa xuân Côn Sơn - Kiếp Bạc năm 2026.

Chương trình được truyền hình trực tiếp trên các kênh sóng và nền tảng số của Báo và phát thanh, truyền hình Hải Phòng, đồng thời tiếp sóng trên hơn 20 kênh truyền hình các tỉnh, thành phố.

Tham dự buổi lễ có các đồng chí: Trịnh Thị Thủy, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Triệu Thế Hùng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội; đại diện Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam; lãnh đạo, nguyên lãnh đạo các bộ, ban, ngành Trung ương; đại diện các tỉnh, thành phố bạn.

Về phía thành phố Hải Phòng có các đồng chí: Lê Tiến Châu, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố; Lê Ngọc Châu, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố; Lê Văn Hiệu, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố; Phạm Văn Lập, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố; cùng các đồng chí nguyên Thường trực Tỉnh ủy Hải Dương; lãnh đạo HĐND, UBND thành phố, đông đảo tăng ni, Phật tử, nhân dân và du khách thập phương.

Trong không khí linh thiêng của mùa xuân, lễ tưởng niệm được tổ chức nhằm thành kính tưởng nhớ công đức của Đệ Tam Tổ Trúc Lâm Huyền Quang Tôn giả - bậc cao tăng có nhiều đóng góp quan trọng trong việc phát triển Thiền phái Trúc Lâm và hoằng dương Phật pháp tại Côn Sơn.

Đọc diễn văn tưởng niệm và khai hội, đồng chí Nguyễn Minh Hùng, Ủy viên Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hải Phòng, Trưởng Ban Tổ chức lễ hội khẳng định Côn Sơn - Kiếp Bạc là vùng đất “địa linh nhân kiệt”, nơi hội tụ tinh hoa văn hóa và gắn liền với lịch sử hào hùng của dân tộc Việt Nam.

Từ thế kỷ XIV, Côn Sơn đã trở thành một trong những trung tâm Phật giáo lớn của Thiền phái Trúc Lâm - dòng thiền mang bản sắc Việt, góp phần tạo nên sức mạnh tinh thần cho dân tộc trong sự nghiệp dựng nước và giữ nước.

Đệ Tam Tổ Trúc Lâm Huyền Quang, tên thật là Lý Đạo Tái, sinh năm Giáp Dần (1254) dưới triều vua Trần Thái Tông. Ngài nổi tiếng thông minh, học rộng, đỗ Tiến sĩ khi mới 21 tuổi và từng làm quan tại Viện Hàn lâm. Sau đó, cũng như Phật hoàng Trần Nhân Tông, Ngài rời bỏ chốn quan trường để xuất gia tu hành, chuyên tâm nghiên cứu và biên soạn kinh sách Phật học.

Cùng với Phật hoàng Trần Nhân Tông và Pháp Loa tôn giả, Huyền Quang tôn giả đi nhiều nơi thuyết pháp, giảng kinh, hoằng dương Phật pháp và trở thành vị Tổ thứ ba của Thiền phái Trúc Lâm. Những năm cuối đời, Ngài trụ trì tại chùa Côn Sơn, mở mang cảnh chùa, dựng Cửu phẩm Liên hoa, biên soạn kinh sách, góp phần đưa Côn Sơn trở thành một trung tâm Phật giáo lớn của Thiền phái Trúc Lâm.

Ngày 23 tháng giêng năm Khai Hựu thứ 6 (1334), Tổ Huyền Quang viên tịch tại chùa Côn Sơn. Từ đó, ngày giỗ của Ngài trở thành cội nguồn của Lễ hội truyền thống mùa xuân Côn Sơn - Kiếp Bạc.

Nhấn mạnh những giá trị đặc biệt của khu di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc trong dòng chảy lịch sử và văn hóa dân tộc, đồng chí Phó Chủ tịch UBND cho biết: Năm 1962, khu di tích được xếp hạng di tích quốc gia; năm 2012, Lễ hội truyền thống Côn Sơn - Kiếp Bạc được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Nhiều hiện vật quý như bia “Thanh Hư Động”, bia “Côn Sơn Tư Phúc tự bi”, bộ tượng “Tam Thế Phật” chùa Côn Sơn đã được công nhận là bảo vật quốc gia.

Đặc biệt, năm 2025, quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc được UNESCO ghi danh là di sản văn hóa thế giới, khẳng định giá trị nổi bật toàn cầu của không gian văn hóa Phật giáo Trúc Lâm - một minh chứng tiêu biểu cho sự hình thành và phát triển của tôn giáo mang bản sắc Việt, có ảnh hưởng sâu rộng tới đời sống xã hội và văn hóa dân tộc.

Sau dấu mốc hợp nhất tỉnh Hải Dương và thành phố Hải Phòng năm 2025, thành phố mở ra không gian phát triển mới với nhiều động lực và vị thế mới. Cùng với phát triển kinh tế, Hải Phòng luôn xác định bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa là nhiệm vụ quan trọng, vừa gìn giữ bản sắc truyền thống, vừa tạo động lực phát triển du lịch và kinh tế địa phương.

Thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam trong giai đoạn mới, thành phố đang triển khai nhiều giải pháp nhằm bảo tồn, tôn tạo hệ thống di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh. Các di sản văn hóa thế giới như: Côn Sơn - Kiếp Bạc, Thanh Mai, Kính Chủ, Nhẫm Dương, Quần đảo Cát Bà và các di tích tiêu biểu khác trên địa bàn thành phố sẽ tiếp tục được đầu tư, tu bổ, tôn tạo, trở thành điểm nhấn quan trọng trong phát triển du lịch văn hóa của địa phương.

Ngay sau diễn văn, đồng chí Lê Ngọc Châu, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Hải Phòng thực hiện nghi thức khởi trống khai hội, chính thức mở đầu Lễ hội mùa xuân Côn Sơn - Kiếp Bạc năm 2026.

Trong khuôn khổ chương trình, Hòa thượng Thích Thanh Vân, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam thành phố Hải Phòng cung tuyên thân thế và sự nghiệp của Đệ Tam Tổ Trúc Lâm Huyền Quang Tôn giả; các đại biểu cùng tăng ni, phật tử, nhân dân và du khách thập phương thành kính dâng hương tưởng niệm tiền nhân tại chùa Côn Sơn.

Trước phần lễ, chương trình nghệ thuật đặc biệt với chủ đề “Côn Sơn - Kiếp Bạc, mạch nguồn di sản” đã mở đầu đêm khai hội tại sân chùa Côn Sơn. Chương trình do các nghệ sĩ Nhà hát Chèo Xứ Đông biểu diễn, tái hiện những dấu ấn lịch sử - văn hóa của vùng đất Côn Sơn - Kiếp Bạc, nơi gắn liền với các anh hùng dân tộc và danh nhân văn hóa như Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn, danh nhân văn hóa thế giới Nguyễn Trãi và các vị tổ Thiền phái Trúc Lâm.

Các tiết mục được dàn dựng công phu, kết hợp nghệ thuật truyền thống với hiệu ứng sân khấu hiện đại, khắc họa sinh động mạch nguồn văn hóa - lịch sử của vùng đất địa linh nhân kiệt, tôn vinh hào khí Đông A và tinh thần nhập thế của Phật giáo Trúc Lâm.

Lễ tưởng niệm và khai hội mùa xuân Côn Sơn - Kiếp Bạc năm 2026 không chỉ là hoạt động văn hóa - tâm linh giàu ý nghĩa, mà còn góp phần tôn vinh và lan tỏa những giá trị nổi bật của di sản văn hóa thế giới Côn Sơn - Kiếp Bạc, tiếp nối mạch nguồn truyền thống, khơi dậy niềm tự hào dân tộc và thúc đẩy phát triển du lịch văn hóa của thành phố Hải Phòng.

HẢI HẬU - ĐỖ HIỀN