Nghị định 20, 'bệ đỡ' của doanh nghiệp tư nhân

Ngày 15/1/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 20/2026/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Nghị quyết số 198/2025/QH15 về phát triển kinh tế tư nhân.

Giảm gánh nặng tài chính

Một trong những nội dung đáng chú ý của Nghị định 20/2026/NĐ-CP của Chính phủ là các chính sách miễn, giảm thuế đối với doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Theo đó, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, công ty quản lý quỹ đầu tư khởi nghiệp sáng tạo và các tổ chức trung gian hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo được miễn, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp đối với thu nhập từ hoạt động khởi nghiệp sáng tạo theo thời hạn quy định. Thời gian miễn, giảm thuế được tính liên tục từ năm đầu tiên doanh nghiệp có thu nhập chịu thuế. Trường hợp trong 3 năm đầu kể từ năm đầu tiên có doanh thu nhưng chưa phát sinh thu nhập chịu thuế thì thời gian miễn, giảm thuế được tính từ năm thứ tư.

Đáng chú ý, doanh nghiệp nhỏ và vừa đăng ký kinh doanh lần đầu còn được miễn thuế thu nhập cá nhân trong 3 năm kể từ khi được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.

Theo bà Đỗ Thị Hạnh, Giám đốc Công ty TNHH SUNWARM THT, trụ sở ở đường Nam Phong, phường Đông Hải, doanh nghiệp mới thành lập tháng 1/2026 nên chính sách này có ý nghĩa rất lớn. “Trong những năm đầu hoạt động, doanh nghiệp thường gặp nhiều khó khăn về vốn và thị trường. Việc miễn thuế giúp giảm áp lực chi phí, tạo thêm nguồn lực để duy trì và mở rộng sản xuất, kinh doanh”, bà Hạnh chia sẻ.

Một tác động quan trọng khác của Nghị định 20/2026/NĐ-CP là khuyến khích các hộ kinh doanh cá thể chuyển đổi thành doanh nghiệp. Tại Hải Phòng hiện có khoảng 200.000 hộ kinh doanh đang hoạt động, đóng góp đáng kể cho nền kinh tế nhưng phần lớn vẫn ở quy mô nhỏ lẻ, thiếu liên kết và khó tiếp cận các nguồn lực như vốn, công nghệ hay thị trường.

Khi các chính sách ưu đãi về thuế và mặt bằng sản xuất được triển khai, nhiều hộ kinh doanh có thể mạnh dạn chuyển đổi mô hình hoạt động sang doanh nghiệp. Điều này không chỉ giúp mở rộng quy mô sản xuất, nâng cao năng lực cạnh tranh mà còn góp phần tăng tính minh bạch và hiệu quả quản lý của nền kinh tế. Theo thống kê của ngành thuế thành phố, đến hết tháng 12/2025 có hơn 3.200 hộ kinh doanh chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp.

Không chỉ hỗ trợ về thuế, Nghị định 20/2026/NĐ-CP còn đề cập cơ chế ưu tiên tiếp cận đất đai, mặt bằng sản xuất và giảm giá thuê đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo. Những doanh nghiệp mới thành lập thường có nguồn lực hạn chế, dễ bị tổn thương trước biến động thị trường. Trong bối cảnh đó, việc giảm nghĩa vụ thuế cùng các chính sách hỗ trợ mặt bằng sản xuất được xem như trợ lực về tài chính, giúp doanh nghiệp có thêm thời gian tích lũy nguồn lực và xây dựng nền tảng phát triển.

Khi áp lực tài chính được giảm bớt, doanh nghiệp có thể mạnh dạn đầu tư vào nghiên cứu, đổi mới công nghệ, phát triển sản phẩm mới hoặc mở rộng thị trường. Đây là yếu tố quan trọng giúp khu vực kinh tế tư nhân nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập kinh tế ngày càng sâu rộng.

Để chính sách đi vào cuộc sống

Mặc dù được đánh giá là bước tiến quan trọng trong chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, song nhiều chuyên gia cho rằng hiệu quả của Nghị định 20/2026/NĐ-CP phụ thuộc rất lớn vào quá trình triển khai trong thực tế.

Nếu thủ tục hưởng ưu đãi còn phức tạp hoặc việc hướng dẫn thực hiện chưa thống nhất giữa các cơ quan quản lý, doanh nghiệp sẽ gặp khó khăn khi tiếp cận chính sách. Do đó, việc ban hành hướng dẫn cụ thể và cải cách thủ tục hành chính là yếu tố cần thiết để chính sách thực sự đi vào cuộc sống.

Ông Lê Văn Việt, Phó Chủ tịch thường trực Hội Doanh nhân trẻ Hải Phòng cho biết, hội hiện có hơn 500 doanh nghiệp thành viên, chủ yếu là doanh nghiệp nhỏ và doanh nghiệp khởi nghiệp. Các ưu đãi theo Nghị định 20/2026/NĐ-CP là tín hiệu tích cực đối với cộng đồng doanh nghiệp trong bối cảnh chi phí sản xuất tăng và cạnh tranh ngày càng lớn.

“Tuy nhiên, để chính sách phát huy hiệu quả, các sở, ngành và địa phương cần ban hành hướng dẫn chi tiết, bảo đảm việc thực thi thống nhất. Doanh nghiệp cũng mong muốn các chính sách ưu đãi được triển khai với thủ tục rõ ràng, minh bạch, cụ thể tới từng nhóm doanh nghiệp thụ hưởng, tránh phát sinh rào cản hành chính khiến doanh nghiệp khó tiếp cận”, ông Việt bày tỏ.

Tại Hải Phòng, ngày 25/7/2025, Ban Thường vụ Thành ủy ban hành Kế hoạch hành động số 07-KH/TU, bám sát định hướng Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị và gắn với tình hình thực tiễn của thành phố. Theo đó, đến năm 2030, Hải Phòng đặt mục tiêu có hơn 87.000 doanh nghiệp hoạt động, tương đương hơn 20 doanh nghiệp/1.000 dân. Tốc độ tăng trưởng bình quân của khu vực kinh tế tư nhân dự kiến đạt khoảng 14,5 – 15%/năm, cao hơn tốc độ tăng trưởng chung của thành phố và đóng góp khoảng 43 – 45% GRDP.

Về lâu dài, đến năm 2045, thành phố phấn đấu khu vực kinh tế tư nhân phát triển nhanh, mạnh, bền vững, tham gia sâu vào chuỗi sản xuất và cung ứng toàn cầu, đóng góp khoảng 50 – 55% GRDP, đồng thời trở thành một trong 3 trung tâm kinh tế tư nhân hàng đầu cả nước.

Để Nghị định 20/2026/NĐ-CP thực sự trở thành “bệ đỡ” cho khu vực kinh tế tư nhân của thành phố, góp phần thực hiện các mục tiêu nêu trên, các sở, ngành và địa phương cần sớm ban hành hướng dẫn cụ thể, triển khai đồng bộ và tiếp tục cải cách thủ tục hành chính để doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận và thụ hưởng chính sách. Cùng với các ưu đãi về thuế, việc cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp tiếp cận đất đai, vốn và thị trường sẽ là yếu tố quan trọng giúp nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế và thúc đẩy tăng trưởng bền vững trong dài hạn.

HẢI VÂN