Cải bắp Thanh Miện khó tiêu thụ và bài học liên kết
Tại các thôn Tiêu Lâm và La Ngoại, xã Thanh Miện, có hơn 20 ha trồng cải bắp vụ đông, trong đó 10 ha trồng nhỏ lẻ trong các hộ dân và hơn 10 ha sản xuất theo vùng tập trung.
Sau khi thu hoạch cải bắp, nông dân sẽ cải tạo ruộng để tiếp tục gieo cấy lúa xuân muộn, thường muộn hơn so với nhiều địa phương khác.
Năm nay, theo khung thời vụ, các diện tích trồng cải bắp phải hoàn thành gieo cấy lúa xuân muộn trước ngày 28/2. Tuy nhiên, đã quá thời vụ gần nửa tháng, hơn 10 ha cải bắp trồng tập trung tại hai thôn vẫn chưa tiêu thụ được. Nông dân rất sốt ruột vì chưa bán được cải bắp để làm đất kịp gieo cấy lúa xuân muộn. Lãnh đạo HTX Nông nghiệp Ngũ Hùng (xã Thanh Miện) phải tích cực tìm đầu ra, kết nối các mối theo hướng hỗ trợ tiêu thụ cho bà con.
Việc tiêu thụ cải bắp vụ đông 2025 - 2026 tại hai thôn gặp nhiều khó khăn. Năm nay, mưa nhiều khiến thời điểm xuống giống muộn, kéo theo thu hoạch cũng rơi vào cuối vụ. Trong khi đó, nhu cầu thị trường không lớn vì nhiều người cho rằng su hào, cải bắp cuối vụ đông chất lượng không còn như chính vụ. Tuy nhiên, nguyên nhân chính là ngay từ đầu vụ, nông dân chưa ký được hợp đồng liên kết tiêu thụ nên đầu ra sản phẩm thiếu ổn định.
Theo HTX nông nghiệp Ngũ Hùng, những năm trước, nông dân tại vùng sản xuất tập trung đều có liên kết tiêu thụ với doanh nghiệp hoặc thương lái. Gần đây, do lo ngại giá hợp đồng thường thấp hơn thị trường nên nhiều hộ không mặn mà ký kết từ đầu vụ, dẫn đến tình trạng sản xuất bấp bênh về đầu ra.
Việc liên kết tiêu thụ sản phẩm chưa chặt chẽ, thiếu ổn định khiến sản xuất nông nghiệp, nhất là ở các vùng sản xuất tập trung dễ rơi vào tình trạng dư thừa khi vào thời điểm thu hoạch rộ, dẫn đến phải “giải cứu”.
Khó khăn càng lớn khi một số diện tích cây vụ đông thu hoạch muộn, trùng với thời vụ gieo cấy lúa xuân muộn. Vì vậy, nhiều hộ nông dân buộc phải phá bỏ một phần diện tích rau màu để kịp làm đất gieo cấy lúa, gây thiệt hại kinh tế.
Vì vậy, tại các vùng sản xuất tập trung với sản lượng lớn, các HTX nông nghiệp cần đồng hành cùng nông dân ngay từ đầu vụ trong việc tìm kiếm doanh nghiệp, đối tác thu mua sản phẩm. Đồng thời, vận động bà con sản xuất theo đúng cam kết, tôn trọng hợp đồng đã ký để bảo đảm đầu ra ổn định, hạn chế rủi ro trong quá trình sản xuất.
Bên cạnh đó, chính quyền địa phương cũng cần tích cực hỗ trợ nông dân kết nối với doanh nghiệp, đóng vai trò trung gian thúc đẩy việc ký kết các hợp đồng liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm bền vững, bảo đảm các quy định pháp luật và hài hòa lợi ích giữa các bên.