Luật Nhà giáo tạo đột phá trong phát triển đội ngũ giáo viên

Giải bài toán thiếu giáo viên

Lần đầu trong lịch sử phát triển của ngành giáo dục, đội ngũ nhà giáo có đạo luật riêng. Đây được xem là bước cụ thể hóa chủ trương của Đảng và Nhà nước về phát triển đội ngũ giáo viên, lực lượng quyết định chất lượng giáo dục và đào tạo.

Một trong những nội dung được quan tâm nhất của Luật Nhà giáo là quy định lương nhà giáo được xếp cao nhất trong hệ thống thang bậc lương hành chính sự nghiệp. Chính sách này được kỳ vọng tạo đột phá trong thu hút nhân lực chất lượng cao vào ngành sư phạm, đồng thời giữ chân đội ngũ giáo viên giỏi.

Đối với Hải Phòng, việc triển khai Luật Nhà giáo gắn liền với thực tiễn phát triển đội ngũ giáo viên của thành phố. Theo thống kê của ngành giáo dục, đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục cơ bản được đào tạo, bồi dưỡng đạt chuẩn theo quy định của Luật Giáo dục năm 2019. Ở khối công lập, cán bộ quản lý đạt chuẩn gần 100%, trong đó có 14 tiến sĩ và 982 thạc sĩ. Đội ngũ giáo viên các cấp đạt chuẩn bình quân 98,6%; tỷ lệ trên chuẩn đạt 33,6%, với 20 tiến sĩ và hơn 2.200 thạc sĩ.

Đây là lực lượng được đánh giá có phẩm chất tốt, trách nhiệm, tận tâm với nghề và chủ động đổi mới phương pháp dạy học khi triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Nhiều giáo viên tích cực ứng dụng công nghệ, đổi mới phương pháp giảng dạy, góp phần giúp giáo dục Hải Phòng duy trì vị trí trong nhóm địa phương có chất lượng giáo dục cao của cả nước.

Tuy nhiên, tình trạng thiếu giáo viên vẫn là vấn đề khá rõ nét. Toàn thành phố hiện thiếu 3.312 giáo viên so với chỉ tiêu biên chế được giao và thiếu tới 5.777 giáo viên so với định mức của Bộ Giáo dục và Đào tạo, trong đó thiếu nhiều nhất ở cấp THCS.

Nguyên nhân chủ yếu do số lớp và số học sinh tăng nhanh; cơ cấu môn học thay đổi theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018 khiến một số môn như tin học, tiếng Anh, âm nhạc, mỹ thuật thiếu giáo viên. Bên cạnh đó, việc tuyển dụng giáo viên đã được phân cấp cho địa phương nhưng quá trình triển khai chưa thực sự đồng bộ. Đặc biệt, chế độ tiền lương và đãi ngộ hiện nay chưa đủ sức thu hút giáo viên trẻ, nhất là ở bậc mầm non và tiểu học.

Trong bối cảnh đó, Luật Nhà giáo được kỳ vọng sẽ góp phần tháo gỡ một trong những “nút thắt” lớn nhất của ngành giáo dục là chính sách đối với đội ngũ giáo viên.

Bà Nguyễn Thị Hoan, Hiệu trưởng Trường THCS Thái Sơn (xã An Khánh) cho biết: Nhà trường hiện có 830 học sinh, với 35 giáo viên biên chế và 1 giáo viên hợp đồng. So với chỉ tiêu được giao, nhà trường còn thiếu 3 giáo viên biên chế và 2 giáo viên hợp đồng, chủ yếu ở các môn như toán, ngữ văn, khoa học tự nhiên, lịch sử và địa lý. Nhà trường mong muốn Luật Nhà giáo sớm đi vào thực tiễn, góp phần cải thiện hệ thống chính sách tiền lương, các chế độ ưu đãi đặc thù đối với giáo viên biên chế, đồng thời có cơ chế hỗ trợ giáo viên hợp đồng để họ yên tâm công tác, qua đó từng bước giải quyết tình trạng thiếu giáo viên hiện nay.

Tương tự, tại Trường THPT Nguyễn Trãi (phường Hồng An), năm học 2025 - 2026, với 2700 học sinh, được giao 137 chỉ tiêu giáo viên, song nhà trường hiện có 110 giáo viên biên chế, 1 giáo viên hợp đồng và 4 giáo viên thỉnh giảng. Giáo viên còn thiếu ở nhiều môn như ngữ văn, lịch sử, địa lý, công nghệ…

Cô Nguyễn Thị Xuân Thảo, Phó Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Trãi cho biết, nhà trường rất kỳ vọng các chính sách về tiền lương, phụ cấp dành cho giáo viên theo quy định mới của Luật Nhà giáo sẽ sớm được triển khai trong thực tế, góp phần khắc phục tình trạng thiếu giáo viên hiện nay. Bên cạnh đó, Luật Nhà giáo cũng quy định rõ quyền tự chủ trong chuyên môn và quyền được bảo vệ danh dự, nhân phẩm của giáo viên. Điều này giúp đội ngũ giáo viên có thêm niềm tin, động lực để gắn bó với nghề trong bối cảnh môi trường giáo dục ngày càng nhiều áp lực.

Cần triển khai đồng bộ

Tại các phiên họp thảo luận của Quốc hội khóa XV về Luật Nhà giáo, đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga, Phó Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội chuyên trách thành phố Hải Phòng phát biểu: Nếu thu nhập của giáo viên không đủ hấp dẫn rất khó thu hút học sinh giỏi theo học ngành sư phạm. Khi chính sách tiền lương được cải thiện, nghề giáo sẽ có sức hút tương tự một số ngành nghề có tính cạnh tranh cao trong xã hội. Điều đó không chỉ giúp giữ chân người có năng lực mà còn tạo nguồn tuyển sinh tốt cho các trường sư phạm. Tuy nhiên, để chủ trương này trở thành hiện thực, các đại biểu Quốc hội cho rằng cần nhanh chóng ban hành các văn bản hướng dẫn, đặc biệt là quy định về bảng lương, phụ cấp, chế độ đãi ngộ và cơ chế tuyển dụng, sử dụng nhà giáo.

Để chủ động giải quyết tình trạng thiếu giáo viên, ngành giáo dục Hải Phòng đang đề xuất nhiều giải pháp như tổ chức tuyển dụng giáo viên định kỳ hằng năm, đồng loạt vào tháng 7 để phù hợp với chu kỳ năm học; tăng cường hợp đồng thỉnh giảng để bổ sung giáo viên cho các môn học còn thiếu; đồng thời xây dựng cơ chế điều động, luân chuyển giáo viên giữa các trường, các cấp học.

Ông Đỗ Duy Hưng, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và đào tạo Hải Phòng cho biết: "Thực tế hiện nay, Hải Phòng cũng đang đối mặt với tình trạng thiếu giáo viên ở một số cấp học và môn học. Vì vậy, khi chính sách đãi ngộ đối với nhà giáo được cải thiện, cùng với việc hoàn thiện cơ chế tuyển dụng và sử dụng giáo viên theo Luật Nhà giáo, chúng tôi tin rằng ngành giáo dục sẽ có thêm điều kiện để thu hút, giữ chân đội ngũ giáo viên, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của thành phố".

Ông Hưng cũng cho rằng trong thời gian tới, ngành giáo dục Hải Phòng sẽ tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp như tuyển dụng giáo viên theo kế hoạch hằng năm, tăng cường bồi dưỡng chuyên môn, thúc đẩy chuyển đổi số trong giáo dục và xây dựng môi trường giáo dục tích cực để phát huy tối đa năng lực của đội ngũ nhà giáo.

Theo định hướng phát triển đến năm 2030, Hải Phòng đặt mục tiêu trở thành trung tâm giáo dục, đào tạo hàng đầu của cả nước. Để đạt được mục tiêu này, việc phát triển đội ngũ nhà giáo được xác định là yếu tố then chốt.

Trong bối cảnh đó, việc Luật Nhà giáo sớm được triển khai đồng bộ, cùng với các nghị định, thông tư hướng dẫn cụ thể, sẽ không chỉ góp phần cải thiện đời sống giáo viên mà còn tạo động lực thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao vào ngành sư phạm. Khi các chính sách của luật đi vào thực tiễn, đây sẽ là nền tảng quan trọng để giáo dục Hải Phòng tiếp tục nâng cao chất lượng, khẳng định vị thế trên bản đồ giáo dục của cả nước.

HẢI VÂN