Trả giá đắt vì dùng giấy phép lái xe giả
Việc sử dụng giấy phép lái xe giả không chỉ vi phạm pháp luật mà còn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông, khi người điều khiển phương tiện chưa được đào tạo, sát hạch theo quy định.
Bằng lái giả, hậu quả thật
Thời gian gần đây, các cơ quan tố tụng liên tiếp đưa ra xét xử nhiều vụ án liên quan đến việc sử dụng giấy phép lái xe giả khi tham gia giao thông. Những vụ việc này là lời cảnh báo rõ ràng về những hậu quả nghiêm trọng có thể xảy ra khi người chưa được đào tạo, sát hạch vẫn lái xe ra đường.
Đơn cử vụ án được xét xử ngày 11/3 vừa qua tại Tòa án Nhân dân khu vực 4. Bị cáo N.V.L bị xét xử về tội “Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ” và “Sử dụng tài liệu giả của cơ quan, tổ chức”. Cụ thể, do không có bằng lái xe ô tô nhưng muốn xin việc làm lái xe, N.V.L đặt mua giấy phép lái xe hạng D giả trên mạng xã hội với giá 17 triệu đồng. Sau khi sử dụng giấy tờ này để xin việc, bị cáo được 1 doanh nghiệp nhận vào làm. Trong quá trình lái xe tại khu vực Cát Hải (Hải Phòng), do không chú ý quan sát và lái xe lấn sang phần đường ngược chiều, N.V.L gây tai nạn khiến một người tử vong tại chỗ. Với các lỗi của mình, L bị Hội đồng xét xử tuyên phạt tổng cộng 54 tháng tù giam cho hai tội danh trên.
Tháng 2/2026, Tòa án Nhân dân khu vực 13 cũng xét xử và tuyên phạt bị cáo V.C.H. 3 năm 6 tháng tù bởi người này lái ô tô khi không có giấy phép lái xe hợp pháp, gây tai nạn khiến một học sinh tử vong ngày 3/6/2025, tại Km10+85,89 đường 392B thuộc địa phận thôn Tiêu Sơn, xã Nam Thanh Miện (Hải Phòng). Đáng chú ý, khi làm việc với cơ quan điều tra, bị cáo còn xuất trình giấy phép lái xe giả nhằm che giấu hành vi vi phạm.
Đầu tháng 3/2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Quảng Ninh khởi tố bị can Phạm Văn Nghĩa, sinh năm 1990, trú tại khu phố Hạ Chiểu 3, phường Nhị Chiểu (Hải Phòng) về hành vi sử dụng tài liệu giả của cơ quan, tổ chức. Người này dùng giấy phép lái xe mô tô hạng A1 giả tham gia giao thông. Qua điều tra xác định, Nghĩa chưa từng tham gia học hay thi sát hạch lái xe mà đặt mua giấy phép giả trên mạng xã hội để đối phó với lực lượng chức năng.
Đáng lo ngại hơn, các đường dây làm giả giấy tờ hiện nay hoạt động khá tinh vi. Đầu tháng 2/2026, Công an thành phố Hải Phòng thông tin đã triệt phá một đường dây làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức, bước đầu xác định các đối tượng làm giả khoảng 5.000 văn bằng, giấy tờ các loại, trong đó có nhiều giấy phép lái xe.
Xử lý nghiêm
Theo Trung tá Vũ Thọ Tiệp, Đội phó Đội Cảnh sát giao thông đường bộ số 4, Phòng Cảnh sát giao thông, Công an thành phố, việc sử dụng giấy phép lái xe không do cơ quan có thẩm quyền cấp (giấy phép lái xe giả) khi tham gia giao thông là hành vi rất nguy hiểm, tiềm ẩn nguy cơ gây tai nạn giao thông. Bởi việc điều khiển phương tiện khi chưa được đào tạo bài bản, thiếu kỹ năng xử lý tình huống, không nắm vững quy định pháp luật về trật tự, an toàn giao thông, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn rất cao.
Ở góc độ pháp lý, các luật sư cho rằng, hành vi làm giả hoặc sử dụng giấy phép lái xe giả có thể phải chịu trách nhiệm hình sự với nhiều tội danh khác nhau tùy theo tính chất, mức độ và hậu quả của hành vi. Theo quy định của Bộ luật Hình sự, người sử dụng giấy phép lái xe giả có thể bị xử lý về tội “Sử dụng tài liệu giả của cơ quan, tổ chức”. Trong trường hợp lái xe gây tai nạn giao thông nghiêm trọng, người vi phạm còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội “Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ”.
Luật sư Nguyễn Thị Thùy, Phó Chủ nhiệm Đoàn Luật sư thành phố phân tích: “Giấy phép lái xe là điều kiện pháp lý chứng minh người điều khiển phương tiện đã được đào tạo và sát hạch kỹ năng lái xe. Khi sử dụng giấy phép giả, đồng nghĩa với việc người điều khiển chưa được đào tạo bài bản. Nếu xảy ra tai nạn, hậu quả pháp lý có thể rất nghiêm trọng, phải đối mặt với án phạt tù".
Từ những vụ việc trên cho thấy, khi người chưa qua đào tạo vẫn ngang nhiên cầm vô lăng, nguy cơ tai nạn là điều khó tránh khỏi. Vì vậy, việc ngăn chặn tình trạng này cần được thực hiện đồng bộ từ nhiều phía.
Các cơ quan chức năng cần tăng cường kiểm tra, xác minh giấy phép lái xe, đặc biệt tại các doanh nghiệp vận tải, đơn vị kinh doanh dịch vụ vận chuyển hành khách. Tiếp tục đấu tranh, triệt phá các đường dây làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức; xử lý nghiêm cả người làm giả và người sử dụng giấy tờ giả nhằm tăng tính răn đe.
Các doanh nghiệp vận tải cũng cần siết chặt khâu tuyển dụng, chủ động tra cứu dữ liệu giấy phép lái xe trên hệ thống quản lý quốc gia, tránh để lọt người không đủ điều kiện điều khiển phương tiện.
Về phía người dân, cơ quan chức năng khuyến cáo tuyệt đối không mua, sử dụng giấy phép lái xe được rao bán trên mạng xã hội. Việc học, thi và sát hạch tại các cơ sở được cấp phép không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là cách bảo đảm an toàn cho chính mình và những người cùng tham gia giao thông.