Trường THPT Thái Phiên đổi mới dạy học ngữ văn từ chuyển đổi số

Ngày 23/3, Trường THPT Thái Phiên tổ chức chuyên đề cấp thành phố môn ngữ văn lớp 11 với chủ đề: “Tích cực chuyển đổi số, phát triển phẩm chất và năng lực học sinh qua dạy đọc văn bản nghị luận Tôi có một ước mơ – Martin Luther King”.

Điểm nổi bật của tiết dạy là sự chuyển dịch rõ nét từ “truyền thụ kiến thức” sang “tổ chức hoạt động học”. Học sinh đóng vai trò trung tâm, chủ động kiến tạo tri thức thông qua chuỗi nhiệm vụ học tập được thiết kế có chủ đích. Ngay từ khâu chuẩn bị, các em đã xây dựng sơ đồ tư duy hệ thống luận đề, luận điểm của văn bản; đến lớp tiếp tục trình bày, phản biện và hoàn thiện sản phẩm.

Trong quá trình học tập, năng lực số của học sinh được thể hiện đa dạng và thực chất. Các em sử dụng bài trình chiếu, sơ đồ tư duy tương tác, tích hợp hình ảnh, video, đồng thời tổ chức lại hệ thống luận điểm, lý lẽ, dẫn chứng theo cấu trúc logic nhằm làm nổi bật sức thuyết phục của bài diễn văn.

Việc ứng dụng các công cụ như Canva, CapCut để thiết kế video, dựng sản phẩm học tập có lồng ghép giọng đọc AI, hay trình bày trực tiếp kết hợp trình chiếu PowerPoint… cho thấy khả năng làm chủ công nghệ ngày càng hiệu quả của học sinh.

Đáng chú ý, công nghệ không chỉ dừng ở vai trò “minh họa”, mà còn trở thành phương tiện hỗ trợ tư duy. Học sinh biết khai thác AI để phục dựng những đoạn văn bản tiêu biểu, từ đó gia tăng khả năng cảm thụ và biểu đạt. Việc lồng ghép video trích đoạn bài diễn thuyết của Martin Luther King góp phần tạo hiệu ứng trực quan, giúp người học tiếp cận sâu hơn với bối cảnh lịch sử.

Thông qua các hoạt động tìm kiếm, đánh giá thông tin trên môi trường số, xây dựng sản phẩm học tập và tham gia thảo luận, các em không chỉ hiểu sâu văn bản mà còn được rèn luyện các năng lực cốt lõi như tư duy phản biện, hợp tác, sáng tạo và trình bày ý tưởng.

Một điểm nhấn của chuyên đề là cách giáo viên định hướng sử dụng trí tuệ nhân tạo. AI được xác định là công cụ hỗ trợ học tập hiệu quả, giúp tối ưu hóa thời gian và mở rộng nguồn tư liệu, song không thay thế quá trình cảm thụ văn học – giá trị cốt lõi của môn ngữ văn. Cách tiếp cận này góp phần hình thành cho học sinh năng lực sử dụng công nghệ một cách thông minh, chọn lọc và trách nhiệm.

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang trở thành xu thế tất yếu trong ngành giáo dục, chuyên đề đã cho thấy nỗ lực đổi mới của Trường THPT Thái Phiên trong gắn công nghệ với phát triển phẩm chất, năng lực người học một cách thực chất. Đây cũng là cơ hội để đội ngũ giáo viên thành phố chia sẻ kinh nghiệm, nâng cao hiệu quả ứng dụng công nghệ trong dạy học môn ngữ văn, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.

BÙI HẠNH - ĐỖ HIỀN