Sớm làm rõ việc chuyển nhượng đất tại phố Đông Sơn

Báo và phát thanh, truyền hình Hải Phòng nhận được đơn của bà Phạm Thị Phượng và ông Phạm Thế Hào, ở phố Đông Sơn, phường Kiến An phản ánh tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng một thửa đất tại địa chỉ số 44 đường Đông Sơn, phường Kiến An.

Theo nội dung đơn, cụ Ngô Thị Yến và chồng là chủ sử dụng thửa đất số 93, tờ bản đồ số 302591-1-2 tại địa chỉ số 44 đường Đông Sơn, tổ 6, cụm Đông Tây Sơn, phường Trần Thành Ngọ, nay là phường Kiến An, có diện tích ban đầu 429,2 m² đất ở, sau biến động còn 347,18 m². Ngày 29/6/2009 và ngày 2/5/2010, cụ Yến và chồng viết giấy chuyển nhượng cho vợ chồng bà Phượng, ông Hào toàn bộ diện tích 347,18 m² nói trên với giá 300 triệu đồng. Giấy chuyển nhượng có chữ ký xác nhận làm chứng của 2 người con cụ Yến, nhưng không có xác nhận của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Ngày 18/5/2010, vợ chồng cụ Yến được UBND quận Kiến An cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất với diện tích 267,18 m² trong tổng số 347,18 m². Trên cơ sở chuyển nhượng giữa 2 bên, ngày 5/6/2010, vợ chồng bà Phượng được UBND quận Kiến An cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với diện tích 267,18 m² nói trên từ vợ chồng cụ Yến.

Diện tích 80 m² còn lại, theo vợ chồng bà Phượng, chưa thể cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do tranh chấp với anh Nguyễn Hồng Sơn ở tổ dân phố Đồng Tâm, phường Kiến An.

Theo bà Phượng, căn cứ tranh chấp của anh Sơn là “đơn xin chuyển nhượng quyền sử dụng đất” đề ngày 4/3/2003, có chữ ký của vợ chồng cụ Yến và xác nhận của chính quyền địa phương. Tuy nhiên, cụ Yến khẳng định, chữ ký trong văn bản này không phải của mình. Kết luận giám định ngày 5/7/2021 của Phòng Kỹ thuật hình sự, Công an thành phố cũng xác định chữ ký của cụ Yến trong đơn chuyển nhượng không phải do cùng một người ký.

Do vậy, vợ chồng bà Phượng khởi kiện vụ việc tới tòa án, yêu cầu tuyên đơn xin chuyển nhượng đất 80 m² giữa anh Sơn và vợ chồng cụ Yến là vô hiệu do chữ ký của cụ Yến trong đơn này là giả mạo. Tuy nhiên, tại phiên xét xử sơ thẩm vụ án, Hội đồng xét xử thuộc Tòa án nhân dân khu vực 5 lại công nhận đơn xin chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 4/3/2003 giữa anh Sơn và vợ chồng cụ Yến.

Ông Hào cho biết: Từ khi nhận chuyển nhượng 347,18 m² đất từ vợ chồng cụ Yến đến nay, vợ chồng ông là người quản lý thực tế, đóng thuế sử dụng đất phi nông nghiệp toàn bộ diện tích đất này, bao gồm cả 80 m² đất mà anh Sơn đến tranh chấp. Vợ chồng ông không hề biết việc chuyển nhượng đất của gia đình cụ Yến với anh Sơn. Hội đồng xét xử sơ thẩm chưa khách quan, thiếu minh bạch trong xét xử vụ án này.

Phóng viên không thể liên lạc được với anh Sơn. Tuy nhiên, tại bản án sơ thẩm có nêu phần lời khai của anh Sơn. Theo đó, do bận công tác, anh Sơn ủy quyền cho vợ chồng chị gái thay mặt trực tiếp giao dịch, bàn bạc và ký kết việc mua bán đất. Sau đó, chị gái giao lại cho anh Sơn đơn xin chuyển nhượng và biên bản giao nhận tiền đã có sẵn chữ ký của vợ chồng cụ Yến và các con. Anh Sơn ký vào vị trí người mua và người giao tiền. Việc ký kết có người làm chứng và được UBND phường Trần Thành Ngọ (nay là phường Kiến An) xác nhận.

Sau khi nhận chuyển nhượng, do chưa có nhu cầu sử dụng, anh Sơn nhờ vợ chồng chị gái xây tường bao, quản lý, trông coi và thực hiện nghĩa vụ nộp thuế đất hằng năm, đồng thời chưa làm thủ tục cấp giấy chứng nhận do thường xuyên đi công tác và tin tưởng bên bán.

Anh Sơn cho rằng, giao dịch chuyển nhượng năm 2003 là hợp pháp vì các bên đã giao nhận tiền đầy đủ, có xác nhận của chính quyền địa phương, bên bán đã giao giấy tờ đất và anh thực tế quản lý, sử dụng. Dù sau này phát hiện chữ ký của cụ Yến không đúng, nhưng đến năm 2009, cụ Yến đã xác nhận việc chuyển nhượng cho anh Sơn thể hiện đúng ý chí các bên; giao dịch đã hoàn thành trên thực tế nên có giá trị pháp lý.

Liên quan đến vụ việc này, theo thông tin từ UBND phường Kiến An, vụ việc hai bên tranh chấp 80 m² đất diễn ra từ nhiều năm nay, chính quyền địa phương cũ đã hòa giải nhiều lần nhưng không được nên hướng dẫn các bên ra tòa án để giải quyết theo đúng thẩm quyền.

Hiện tại theo hồ sơ lưu trữ tại phường, thửa đất trên vẫn mang tên cụ Yến, chưa ghi nhận biến động chuyển nhượng quyền sử dụng cho bên nào. Vợ chồng bà Phượng đã kháng cáo vụ án. UBND phường sẽ căn cứ theo bản án phúc thẩm tới đây, làm căn cứ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các hộ dân theo yêu cầu và đúng quy định.

Luật sư Nguyễn Hùng Cường, Đoàn Luật sư thành phố cho biết, điểm b, khoản 1, Điều 106 Luật Đất đai 2003 quy định trường hợp giao dịch chuyển nhượng đất khi đang có tranh chấp thì giao dịch đó là giao dịch không hợp pháp. Như vậy, trong vụ việc này, cần sáng tỏ các căn cứ chứng minh thời điểm chuyển nhượng đất giữa anh Sơn và gia đình cụ Yến cũng như hình thức giao dịch có đúng quy định pháp luật hay không. Đồng thời, cần làm rõ căn cứ vợ chồng bà Phượng có biết việc thửa đất 80 m² đang có tranh chấp tại thời điểm nhận chuyển nhượng hay không làm căn cứ để giải quyết vụ việc.

Vụ việc cho thấy những bất cập trong việc xác lập, quản lý và công nhận các giao dịch chuyển nhượng quyền sử dụng đất khi chưa tuân thủ đầy đủ quy định pháp luật, đặc biệt là việc sử dụng giấy viết tay, xác nhận hình thức và thiếu kiểm soát về tính xác thực chữ ký.

Bản án phúc thẩm sắp tới được kỳ vọng sẽ làm rõ bản chất vụ việc, bảo đảm tính khách quan, thượng tôn pháp luật, đồng thời là cơ sở để chính quyền địa phương giải quyết dứt điểm quyền lợi hợp pháp của các bên liên quan.

HẢI VÂN