Độc đáo hội thi rước lửa thổi cơm
Sau 17 năm khôi phục và duy trì, hội thi rước lửa, thổi cơm tại sân chùa Thắng Phúc (thôn Mỹ Lộc, xã Tiên Minh, Hải Phòng) đã mang đến cho người dân và du khách những trải nghiệm thú vị.
Tự hào truyền thống quê hương
Mỗi dịp lễ hội chùa Thắng Phúc đầu xuân, người dân địa phương lại háo hức trẩy hội và tham dự hội thi rước lửa, thổi cơm. Theo lời các bậc cao niên trong làng, từ xa xưa, tại thôn Mỹ Lộc (xã Tiên Thắng, huyện Tiên Lãng cũ, nay là xã Tiên Minh) - nơi có ngôi chùa Thắng Phúc có lịch sử hàng trăm năm tọa lạc - dân làng đã sáng tạo ra chiếc bàn kéo lửa để tạo lửa nấu cơm khao quân, tướng sĩ. Về sau, hoạt động này được phát triển thành hội thi rước lửa, thổi cơm.
Hội thi thường được tổ chức vào đầu xuân, với không gian quen thuộc trước sân chùa Thắng Phúc. Những năm gần đây, nhờ nguồn kinh phí xã hội hóa từ người dân địa phương và du khách thập phương, chùa Thắng Phúc được xây dựng khang trang, trang nghiêm hơn, song vẫn giữ gìn kiến trúc truyền thống cùng các phong tục, hoạt động lễ hội xưa.
Ông Phạm Văn Muộn, Trưởng thôn Mỹ Lộc cho biết, người dân địa phương rất tự hào về truyền thống lịch sử văn hóa lâu đời của quê hương, nhất là hội thi rước lửa, thổi cơm. Hội thi không chỉ là sân chơi của nhân dân địa phương mà còn thể hiện mong ước về một năm mới yên bình, mọi công việc luôn hanh thông, mùa màng luôn tươi tốt…
Đại đức Thích Quảng Minh, trụ trì chùa Thắng Phúc thông tin, lễ hội chùa Thắng Phúc và hội thi tại địa phương có từ lâu đời nhưng cũng có giai đoạn bị mai một bởi chiến tranh. Ngay cả ngôi chùa Thắng Phúc cũng phải tiêu thổ kháng chiến. Nhưng hòa bình trở lại, dân làng tâm huyết khôi phục hoạt động này và tổ chức thường xuyên vào dịp đầu năm mới tại sân chùa. Để có kinh phí tổ chức lễ hội, chùa huy động nguồn xã hội hóa từ các phật tử. Các cụ cao tuổi trong làng tâm huyết tìm hiểu lịch sử, nét đẹp văn hóa của lễ hội và hội thi, dân làng phục dựng các nghi lễ của hội thi giống như truyền thống xưa của cha ông, mang tới người xem những cảm nhận độc đáo, ấn tượng.
Duy trì và nhân lên nét đẹp văn hóa truyền thống
Hội thi rước lửa, thổi cơm năm 2026 diễn ra sôi nổi thu hút sự tham gia của đông đảo các đội thi trong làng Mỹ Lộc. Hội thi năm nay không tổ chức tại sân chùa Thắng Phúc mà diễn ra tại khuôn viên đền Gắm, di tích lịch sử cấp quốc gia của xã Tiên Minh nhân kỷ niệm 900 năm ngày sinh của vị danh tướng Thái phó Ngô Lý Tín, được người dân tôn vinh là Đức thánh, Thành hoàng làng thờ ở đền Gắm.
Tham gia hội thi năm nay có 6 đội. Các đội thi đều lựa chọn những nam, nữ thanh niên to, khỏe, những người có tâm huyết và kinh nghiệm tham gia.
Sau hiệu lệnh từ loa, tiếng trống rộn ràng, dồn dập vang lên, hòa cùng những làn điệu đồng dao về thổi lửa, nấu cơm như giục giã các đội nhanh chóng bước vào cuộc thi. Trong không gian linh thiêng nơi cửa đền, các đội trong trang phục truyền thống của lễ hội xưa hào hứng, tích cực thể hiện các phần thi. Để tham gia hội thi rước lửa, thổi cơm, mỗi đội đều chuẩn bị đầy đủ trang phục truyền thống và các dụng cụ cần thiết như: bàn kéo lửa làm từ tre già, niêu đất, quẩy gánh, bùi nhùi nhóm lửa. Đặc biệt, gạo dùng để nấu phải là loại gạo dẻo, thơm, được trồng trên chính đồng đất quê hương.
Các thành viên tham gia hội thi rước lửa, thổi cơm đều coi đây là một sân chơi bổ ích, ý nghĩa trong những ngày đầu xuân. Họ không đặt nặng giải thưởng nhưng luôn thi đấu hết mình, góp phần tạo nên không khí rộn ràng, sôi nổi, thu hút đông đảo người dân địa phương và du khách thập phương đến xem và cổ vũ.
Trong tiếng trống rộn ràng, các đội thi bắt đầu kéo lửa, vừa đi vừa quẩy gánh để nấu cho cơm chín. Phần nấu cơm thi là phần quan trọng nhất. Đội nào nấu cơm ngon sẽ nhận được giải thưởng cao. Cơm của các đội dự thi sau khi chín được dâng lên lễ đền, sau đó Ban tổ chức sẽ chấm giải.
Bà Ngô Thị Nhé, thành viên Ban tổ chức hội thi bộc bạch: “Hội thi có các nam thanh, nữ tú nhưng chị em vẫn đóng vai trò quan trọng bởi cơm có ngon hay không để được chấm giải cao là nhờ kinh nghiệm của chị em. Cùng với đó, các đội đều phải cố gắng quẩy gánh đều đặn, điều khiển cho lửa cháy đều chị em mới có thể nấu cơm chín dẻo thơm để dâng lễ đền…”.
Trong 6 đội thi của năm nay, đội thi của thôn 1 được chấm giải cao nhất. Ông Lưu Văn Điển, đội trưởng đội 1 tham dự hội thi rước lửa thổi cơm chia sẻ, để có được giải thưởng cao trong hội thi năm nay, các thành viên của đội đều luyện tập nhiệt tình từ sớm. Đội tuyển chọn thanh niên to, khỏe để kéo lửa nhanh nhất, có kinh nghiệm kéo lửa và quẩy gánh để lửa đều giúp cho việc thổi cơm nhanh chín, và ngon nhất.
Tại Hội thi rước lửa, thổi cơm thi năm 2026, người đến xem và cổ vũ đông vui và nhộn nhịp, đúng nghĩa một sân chơi lý thú, rộn rã trong những ngày đầu xuân.