Chính sách tạo lực đẩy cho hệ sinh thái trí tuệ nhân tạo
Với lực đẩy từ chính sách và sự tham gia của các tập đoàn công nghệ lớn, trí tuệ nhân tạo đang được định vị là lĩnh vực chiến lược, từng bước hình thành hệ sinh thái “Make in Viet Nam”.
Sau khi Nghị quyết 57-NQ/TW được ban hành, trí tuệ nhân tạo được xác định là một trong những trụ cột phát triển quan trọng của khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Mục tiêu đặt ra là đến năm 2030, Việt Nam nằm trong nhóm ba quốc gia dẫn đầu Đông Nam Á về nghiên cứu và phát triển AI.
Việc lần đầu đưa AI vào vị trí trung tâm trong chiến lược phát triển không chỉ mang ý nghĩa định hướng mà còn tạo sự thống nhất trong hành động từ trung ương đến địa phương, từ khu vực công đến khu vực tư. Trên cơ sở đó, Quyết định 1131/QĐ-TTg tiếp tục xác định AI là công nghệ chiến lược ưu tiên hàng đầu, đồng nghĩa với việc nguồn lực quốc gia sẽ được tập trung cho lĩnh vực này.
Một bước tiến đáng chú ý là Luật Trí tuệ nhân tạo chính thức có hiệu lực từ ngày 1/3/2026, tạo nền tảng pháp lý toàn diện cho hoạt động phát triển, thử nghiệm và ứng dụng AI. Luật đặt ra các nguyên tắc về an toàn, minh bạch và trách nhiệm, đồng thời thiết lập cơ chế sandbox nhằm cho phép doanh nghiệp thử nghiệm công nghệ mới trong môi trường kiểm soát.
Cùng với đó, các chính sách ưu đãi về dữ liệu, hạ tầng tính toán và nghiên cứu - phát triển giúp giảm chi phí đầu tư ban đầu, tạo điều kiện để doanh nghiệp triển khai các dự án AI quy mô lớn. Việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp cũng góp phần củng cố niềm tin của khu vực tư nhân khi tham gia sâu vào lĩnh vực này.
Trong bối cảnh chính sách ngày càng hoàn thiện, các tập đoàn công nghệ lớn trong nước đang đóng vai trò dẫn dắt trong việc phát triển hệ sinh thái AI “Make in Viet Nam”.
Viettel tập trung xây dựng hạ tầng số và các nền tảng AI quy mô lớn, phát triển hệ sinh thái dữ liệu, điện toán đám mây và ứng dụng AI trong nhiều lĩnh vực như quốc phòng, an ninh, y tế và giao thông thông minh. Đồng thời, doanh nghiệp này đẩy mạnh nghiên cứu các công nghệ lõi như xử lý ngôn ngữ tự nhiên tiếng Việt và thị giác máy tính.
VNPT lựa chọn hướng phát triển các nền tảng AI ứng dụng rộng trong chính phủ số và doanh nghiệp. Các giải pháp như trợ lý ảo, nhận diện giọng nói tiếng Việt hay phân tích dữ liệu lớn đã được triển khai tại nhiều bộ, ngành, địa phương, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và cung cấp dịch vụ công.
FPT nổi bật với chiến lược toàn cầu hóa AI, không chỉ phát triển nền tảng trong nước mà còn xuất khẩu dịch vụ ra thị trường quốc tế. Doanh nghiệp này đầu tư vào các trung tâm AI, mở rộng hợp tác với các đối tác công nghệ và ứng dụng AI trong nhiều lĩnh vực như tài chính, sản xuất, giáo dục.
Trong khi đó, CMC Corporation tập trung xây dựng hệ sinh thái dữ liệu và điện toán đám mây làm nền tảng phát triển AI, đồng thời phát triển các giải pháp AI-as-a-Service nhằm giúp doanh nghiệp vừa và nhỏ tiếp cận công nghệ với chi phí phù hợp.
Dù có nhiều điều kiện thuận lợi, hệ sinh thái AI Việt Nam vẫn đối mặt với không ít thách thức, đặc biệt là thiếu hụt nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực như thuật toán, dữ liệu và hạ tầng. Bên cạnh đó, quy mô thị trường nội địa còn hạn chế, trong khi các tập đoàn công nghệ toàn cầu đang chiếm ưu thế về nguồn lực và công nghệ.
Tuy nhiên, với sự hỗ trợ từ chính sách và vai trò dẫn dắt của các doanh nghiệp lớn, AI đang từng bước trở thành một trục phát triển mới của kinh tế số. Khi các nền tảng “Make in Viet Nam” được hoàn thiện và thương mại hóa, Việt Nam có cơ hội không chỉ giải quyết các bài toán trong nước mà còn tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị AI toàn cầu.