Nuôi dưỡng 'ý thức xanh' trong nhà trường
Không còn là nội dung bổ trợ, giáo dục bảo vệ môi trường đang được các trường học triển khai như một nhiệm vụ cốt lõi nhằm sớm hình thành thói quen sống xanh cho học sinh.
Gieo “mầm xanh” ý thức
Không còn dừng ở các bài học lý thuyết trong sách giáo khoa, giáo dục bảo vệ môi trường đang được nhiều trường triển khai theo hướng thực chất, gắn với trải nghiệm. Tại Trường Tiểu học Nguyễn Huệ (phường Hồng Bàng), phong trào thu gom chai nhựa, vỏ lon, giấy vụn… nhiều năm qua đã trở thành hoạt động thường xuyên, thu hút đông đảo học sinh tham gia. Không chỉ góp phần giữ gìn môi trường học đường, hoạt động này còn gắn với giáo dục ý thức tiết kiệm, tái chế, lan tỏa thói quen sống xanh trong mỗi học sinh. Em Vũ Tuệ Minh, học sinh lớp 3A2 chia sẻ: “Mỗi tháng em đều thu gom chai nhựa, vỏ lon, bìa carton… mang đến trường đổi lấy bút, vở, cây xanh… Em thấy việc làm này rất ý nghĩa vì vừa giúp môi trường sạch đẹp, vừa góp phần bảo vệ môi trường”.
Tại Trường Tiểu học Nguyễn Lương Bằng (phường Lê Thanh Nghị), pin đã qua sử dụng do học sinh thu gom được bàn giao cho đơn vị môi trường xử lý đúng quy định. Qua đó, học sinh không chỉ nâng cao nhận thức mà còn hình thành thói quen ứng xử có trách nhiệm với môi trường. Cô Đinh Thị Luyến, Tổng phụ trách Đội nhà trường cho biết, việc thu gom pin không chỉ là hoạt động phong trào mà hướng tới mục tiêu lâu dài, giúp học sinh hiểu rõ tác hại của rác thải nguy hại, từ đó hình thành thói quen xử lý đúng cách ngay từ nhỏ.
Bên cạnh đó, các phong trào như “Ngày thứ bảy xanh”, “Trường học không rác thải nhựa” hay các cuộc thi sáng tạo từ vật liệu tái chế đã tạo môi trường để học sinh tham gia tích cực. Cô Lại Thị Ánh Thu, Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học Nguyễn Tri Phương (phường Hồng Bàng) cho biết, điều quan trọng là hình thành thói quen ứng xử có trách nhiệm với môi trường từ sớm, tạo nền tảng để các em trở thành công dân có ý thức vì cộng đồng.
Nền tảng cho tương lai bền vững
Giáo dục môi trường chỉ thực sự hiệu quả khi trở thành một phần của văn hóa nhà trường. Nhiều trường đã xây dựng mô hình “trường học xanh” với không gian sạch, đẹp, hệ thống phân loại rác, góc sinh thái, vườn trường… tạo điều kiện để học sinh thực hành hằng ngày.
Theo thầy Nguyễn Minh Quý, Hiệu trưởng Trường THPT Mạc Đĩnh Chi, nội dung giáo dục môi trường được triển khai với lộ trình rõ ràng, gắn với chuyển đổi xanh và giảm rác thải nhựa. Từ năm học 2023 - 2024, nhà trường đã tích hợp nội dung này vào hơn 100 tiết học, đồng thời đẩy mạnh các mô hình như “Ngày thứ bảy xanh”, “Chiếc bình của bạn”, đưa tiêu chí môi trường vào thi đua, tạo chuyển biến rõ nét trong nhận thức và hành động của giáo viên, học sinh.
Tại Trường Tiểu học Nguyễn Lương Bằng, phong trào “Tiếng trống sạch trường” đã trở thành nếp quen. Không cần nhắc nhở, học sinh tự giác nhặt rác, giữ gìn cảnh quan. Em Nguyễn Ngọc Oanh, học sinh lớp 8B1, Trường THCS Đà Nẵng (phường Ngô Quyền) chia sẻ: “Khi trường học xanh, sạch, đẹp, chúng em thấy thoải mái nên luôn ý thức giữ gìn. Về nhà, em cũng nhắc gia đình hạn chế dùng túi nilon, thu gom pin để xử lý đúng cách”.
Không chỉ trong khuôn viên trường, những thay đổi trong nhận thức và hành động của học sinh đang lan tỏa tới gia đình, cộng đồng. Khi ý thức bảo vệ môi trường được hình thành từ sớm, nuôi dưỡng qua trải nghiệm và duy trì bằng thói quen hằng ngày, sẽ không còn là phong trào mà trở thành nếp sống.
Từ những việc làm giản dị như thu gom, phân loại rác, hạn chế đồ nhựa dùng một lần đến các mô hình cụ thể trong nhà trường, có thể thấy giáo dục môi trường đang đi đúng hướng. Những “mầm xanh” hôm nay sẽ góp phần hình thành thế hệ công dân có trách nhiệm, chủ động hành động vì môi trường và tương lai phát triển bền vững.