Cần làm rõ quyền sử dụng lối đi tại địa chỉ 1/28/263 Lạch Tray
Bà Phạm Thị Tiến phản ánh việc hộ liền kề xây dựng nhà ở, mở cửa ra lối đi tại địa chỉ 1/28/263 Lạch Tray.
Báo và phát thanh, truyền hình Hải Phòng nhận được đơn của bà Phạm Thị Tiến (sinh năm 1956, trú tại số 30/1/28/263 Lạch Tray, phường Gia Viên) phản ánh việc hộ liền kề xây dựng nhà ở, mở cửa ra lối đi trước cổng nhà. Bà Tiến cho rằng đây là lối đi thuộc quyền sử dụng của gia đình mình, từ đó hai bên phát sinh mâu thuẫn.
Theo bà Tiến, năm 2000 bà mua lại nhà, đất của gia đình ông Phạm Hữu Phúc với diện tích hơn 140 m². Trong giấy tờ mua bán viết tay giữa hai bên có thể hiện bà được sử dụng 2/3 diện tích lối đi phía trước, phần còn lại của hộ bà Hân phía trong sử dụng, ngoài ra không ai được đi ngõ này.
Trong nhiều năm, lối đi này chỉ phục vụ gia đình bà và 7 hộ phía trong (các hộ này được chia tách ra từ đất của bà Hân), còn khu đất đối diện cổng nhà bà trước đây của ông Vũm, không mở cửa ra đây mà sử dụng lối đi khác.
Tuy nhiên, khi bà được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vào năm 2023, phần diện tích lối đi nêu trên lại được thể hiện là “ngõ đi chung”. Theo bà Tiến, việc thể hiện này không phản ánh đúng thực tế sử dụng đất trước đó, là nguyên nhân dẫn đến phát sinh mâu thuẫn khi các hộ liền kề thay đổi hiện trạng xây dựng.
Cuối năm 2025, sau khi nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất từ gia đình ông Vũm, ông Nguyễn Hoàng Lâm tiến hành xây dựng nhiều căn nhà cao tầng để kinh doanh. Trong đó có 2 căn quay mặt, mở cửa ra vào hướng ra lối đi trước cổng nhà bà Tiến. Bà cho rằng việc này làm thay đổi hiện trạng, ảnh hưởng đến quyền lợi sử dụng lối đi của gia đình.
Dù đã nhiều lần trao đổi, bà Tiến cho biết chưa nhận được phản hồi cụ thể từ phía ông Lâm. Ngày 3/12/2025, bà gửi đơn đến UBND phường Gia Viên đề nghị xem xét, giải quyết mâu thuẫn; tuy nhiên việc trả lời chưa kèm theo đối thoại trực tiếp nên bà chưa đồng thuận.
Ghi nhận thực tế của phóng viên sáng 24/3, lối đi tại địa chỉ 1/28/263 Lạch Tray rộng khoảng 1,7 m, là đường ra vào của hộ bà Tiến và nhiều hộ dân phía trong. Khu đất cạnh lối đi, đối diện cổng nhà bà Tiến đang được quây tôn, thi công xây dựng nhà chia lô. Khu đất của bà Tiến có công trình nhà cấp 4, một tầng, mái tôn đã xuống cấp, hiện bà Tiến cùng chị gái sinh sống tại đây.
Bà Trịnh Thị Thìn, một trong 7 hộ dân phía trong đang sử dụng lối đi này cho biết gia đình bà đã chuyển về và sinh sống tại đây hơn 15 năm. Theo bà, trước đây hộ ông Vũm không đi lối ngõ này, không có cửa mở ra đây, và đây là lối đi chung duy nhất của hộ bà Tiến và 7 hộ phía trong.
“Trong quá trình sử dụng các hộ đều có trách nhiệm xây dựng và giữ gìn ngõ đi sạch đẹp. Khi chủ mới mua đất của ông Vũm xây dựng nhà, mở thêm cửa ra ngõ, chúng tôi không được thông báo hay trao đổi gì nên cũng băn khoăn vì liên quan trực tiếp đến quyền sử dụng lối đi lâu nay”, bà Thìn chia sẻ.
Trong khi đó, trao đổi qua điện thoại, ông Nguyễn Hoàng Lâm cho biết đã hoàn tất các thủ tục hợp thửa, tách thửa, được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và giấy phép xây dựng theo quy định. Việc xây dựng, bố trí cửa ra vào, cửa sổ được thực hiện trên cơ sở hồ sơ đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.
Tại UBND phường Gia Viên sáng 24/3, ông Phạm Tiến Mạnh, công chức Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị cho biết: Căn cứ hồ sơ địa chính lưu trữ và giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của các hộ liên quan, phần diện tích lối đi trước cửa nhà bà Tiến được xác định là ngõ đi chung. Cụ thể, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp cho bà Tiến năm 2023 thể hiện thửa đất số 61, tờ bản đồ số 48 có ranh giới tiếp giáp ngõ đi chung với chiều rộng khoảng 1,77 m.
Đối với thửa đất của ông Lâm (được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tháng 7/2025), ranh giới cũng thể hiện tiếp giáp cùng lối đi này. Trên các giấy chứng nhận không thể hiện đây là lối đi riêng của hộ bà Tiến. Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị đã kiểm tra hiện trạng, việc xây dựng của ông Lâm cơ bản thực hiện theo giấy phép. Phường sẽ tiếp tục theo dõi, kiểm tra, xử lý nếu phát sinh vi phạm.
Dưới góc độ pháp lý, luật sư Lâm Bích Ngọc (Đoàn Luật sư Hải Phòng) nhận định, đối với tranh chấp lối đi giữa các hộ liền kề, trước hết cần đối chiếu hồ sơ địa chính, bản đồ, mốc giới và nội dung trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất để xác định rõ tính chất pháp lý của phần đất theo quy định tại Điều 175 Bộ luật Dân sự năm 2015 về ranh giới giữa các bất động sản. Trường hợp bất động sản bị vây bọc, Điều 254 Bộ luật Dân sự quy định chủ sở hữu có quyền yêu cầu mở lối đi hợp lý trên phần đất liền kề và phải bồi thường nếu không có thỏa thuận khác.
Bên cạnh đó, theo Luật Đất đai năm 2024, các tranh chấp liên quan đến quyền sử dụng đất phải được hòa giải tại UBND cấp xã trước khi khởi kiện ra tòa án. Việc hòa giải cần được tổ chức khách quan, có sự tham gia đầy đủ của các bên, căn cứ cả hồ sơ pháp lý và quá trình sử dụng thực tế.
Như vậy, điểm mấu chốt là sự khác biệt giữa thỏa thuận dân sự trước đây và nội dung thể hiện trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hiện hành. Do đó, để bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người dân, UBND phường Gia Viên cần tiếp tục rà soát toàn diện hồ sơ, làm rõ nguồn gốc và quá trình sử dụng lối đi; đồng thời tổ chức đối thoại công khai giữa các bên liên quan để thống nhất hướng xử lý.
Trường hợp không đạt được đồng thuận, các bên có thể khởi kiện ra tòa án có thẩm quyền để được xem xét, giải quyết theo quy định pháp luật. Việc làm rõ quyền sử dụng lối đi không chỉ bảo vệ quyền lợi chính đáng của các bên mà còn góp phần giữ gìn trật tự đô thị, ổn định đời sống trong khu dân cư.