Chị Hoạ giúp nông dân làm giàu từ nấm linh chi

Tại Hội thi Sáng tạo kỹ thuật lần thứ ba - năm 2025, chị Bùi Thị Hoạ, kĩ sư trồng trọt, cán bộ Ban Quản lý rừng và Khuyến nông Hải Phòng đã giành giải nhì với giải pháp “Ứng dụng tiến bộ kỹ thuật trong sản xuất nấm dược liệu (linh chi) theo quy trình VietGAP”.

Trăn trở với phát triển nông nghiệp bền vững

Nghề trồng nấm tại Hải Phòng có từ hơn 20 năm qua. Thời gian đầu, nhiều nông dân ở các huyện Tiên Lãng, Vĩnh Bảo (cũ) đua nhau phát triển nghề trồng nấm như một nghề thực sự đem lại hiệu quả kinh tế cao. Tuy nhiên, phong trào trồng nấm chỉ phát triển nở rộ trong vài năm sau đó và đến nay phần lớn số hộ đã bỏ nghề. Còn vài hộ ở một số xã hiện sản xuất nhỏ, lẻ, năng suất và sản lượng không cao.

Thấu hiểu những hạn chế về năng suất và nguy cơ dịch bệnh ở các giống nấm truyền thống như nấm sò, nấm rơm, chị Bùi Thị Hoạ đã chủ động nghiên cứu, hướng dẫn nông dân ứng dụng đồng bộ các tiến bộ khoa học - kỹ thuật vào sản xuất nấm linh chi GA2. Theo chị Hoạ, giống nấm Linh chi GA2 do các nhà khoa học của Viện Nghiên cứu và Phát triển nấm ăn, nấm dược liệu (Học viện Nông nghiệp Việt Nam) chọn tạo, sở hữu nhiều ưu điểm nổi bật như khả năng thích nghi với biên độ nhiệt rộng từ 20 – 32°C, sức đề kháng cao, sinh trưởng ổn định và đặc biệt cho giá trị dược liệu cao, phù hợp với điều kiện sản xuất tại nhiều địa phương.

Chị Hoạ phân tích, hiện nay nhu cầu sử dụng sản phẩm nấm linh chi tại Hải Phòng nói riêng và Việt Nam nói chung rất cao. Nhưng sản phẩm nấm linh chi sản xuất trong nước mới chỉ đáp ứng được 2 - 5% nhu cầu thực tế. Vì thế, tiềm năng mở rộng phát triển nghề trồng nấm linh chi tại Hải Phòng rất lớn, đặc biệt là các hộ nông dân đã có kinh nghiệm sản xuất nấm ăn, nấm dược liệu lâu năm…

Do có giá trị kinh tế cao hơn nhiều so với các loại nấm thông thường, việc hỗ trợ nông dân ứng dụng tiến bộ khoa học - kỹ thuật vào sản xuất nấm linh chi đã mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt, đồng thời giúp đầu ra sản phẩm thuận lợi hơn. Khác với các loại nấm tươi phải tiêu thụ nhanh, nấm linh chi sau thu hoạch được chế biến ở dạng khô, có thể bảo quản trong thời gian dài, giúp người trồng chủ động về thời điểm bán, hạn chế áp lực phụ thuộc vào thị trường.

Không chỉ hướng dẫn kỹ thuật trồng nấm linh chi hiệu quả, chị Bùi Thị Hoạ còn giúp nông dân tận dụng nguồn mùn cưa thải sau thu hoạch để tiếp tục trồng nấm sò, nấm mộc nhĩ hoặc ủ làm phân bón hữu cơ vi sinh. Cách làm này không chỉ nâng cao giá trị sử dụng của nguyên liệu, tăng thêm thu nhập mà còn góp phần xử lý triệt để chất thải, hạn chế ô nhiễm môi trường, hướng tới sản xuất nông nghiệp tuần hoàn, bền vững.

Chuẩn hóa quy trình VietGAP trong sản xuất nấm linh chi

Không dừng lại ở việc giúp nông dân sản xuất giống nấm linh chi ứng dụng tiến bộ kỹ thuật như một hướng đi phát triển nông nghiệp bền vững, chị Hoạ còn vận động nông dân tuân thủ chặt chẽ quy trình VietGAP trong sản xuất, thực hiện nghiêm ngặt, chuyên nghiệp hóa từng khâu… Khu vực sản xuất được phân thành 3 khu riêng biệt: khu tập kết và xử lý nguyên liệu; khu cấy giống; khu nuôi trồng với các điều kiện nghiêm ngặt.

Dưới sự hướng dẫn của chị Hoạ, mô hình sản xuất nấm linh chi tại hộ bà Nguyễn Thị Tú ở phường Hồng Phong đem lại hiệu quả cao. Với quy mô sản xuất 70 tấn nguyên liệu trên diện tích 1.000 m² , bà Tú thu được 7.140 kg nấm linh chi. Kết quả phân tích chất lượng tại Công ty CP Chứng nhận Globalcert, nấm linh chi của gia đình bà Tú bảo đảm an toàn tiêu chuẩn theo quy trình thực hành nông nghiệp tốt tại Việt Nam (VietGAP) – lĩnh vực trồng dùng làm thực phẩm.

Đặc biệt, hiệu quả kinh tế của mô hình đem lại khá cao, với giá bán trên thị trường hiện tại 500.000 đồng/kg, gia đình bà Tú thu được 3,5 tỷ đồng, trừ chi phí còn lãi 2,6 tỷ đồng.

Với hiệu quả kinh tế rõ rệt từ mô hình trồng nấm linh chi ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, chị Bùi Thị Hoạ đã vinh dự giành giải nhì tại Hội thi Sáng tạo kỹ thuật lần thứ III.

Giải thưởng tiếp thêm động lực để chị tiếp tục hoàn thiện quy trình, mở rộng mô hình trồng nấm linh chi theo hướng bền vững, phù hợp với điều kiện từng địa phương. Từ đó, góp phần nhân rộng mô hình, tạo sinh kế ổn định, mở ra hướng làm giàu ngay tại quê hương cho nhiều hộ nông dân trong thời gian tới.

HỒ HƯƠNG