Khơi thông mặt bằng sản xuất cho doanh nghiệp vừa và nhỏ

Doanh nghiệp nhỏ và vừa thiếu mặt bằng sản xuất

Khởi nghiệp từ cơ sở sản xuất nhỏ, sau nhiều lần mở rộng quy mô, đến nay, Công ty CP Nội thất Phương Đông (phường An Hải) trở thành doanh nghiệp được nhiều khách hàng trong và ngoài thành phố tin tưởng, đặt sản phẩm. Chuyên hoạt động trong lĩnh vực thiết kế, sản xuất và thi công lắp đặt nội thất công trình nhà, tàu thủy, công ty đang tạo việc làm thường xuyên cho hàng chục lao động và nhiều lao động thời vụ.

Giám đốc Công ty CP Nội thất Phương Đông Vũ Văn Nam cho biết, thị trường thiết kế và lắp đặt nội thất hiện vẫn còn nhiều tiềm năng. Đây cũng là lĩnh vực có khả năng thu hồi và xoay vòng vốn nhanh. Doanh nghiệp mong muốn mở rộng quy mô sản xuất, nhưng trở ngại lớn nhất hiện nay là mặt bằng. Xưởng đang thuê rộng hơn 300 m² không đáp ứng được nhu cầu, lại nằm xen kẽ trong khu dân cư nên phát sinh nhiều hạn chế.

Công ty kỳ vọng có thể thuê được nhà xưởng tại địa phương với diện tích khoảng 700 - 1000 m² để mở rộng đầu tư, ổn định sản xuất lâu dài và tạo thêm việc làm cho người lao động. Tuy nhiên, với quy mô doanh nghiệp nhỏ, việc tiếp cận thông tin về thuê đất và nhà xưởng vẫn còn nhiều khó khăn.

Hoạt động trong lĩnh vực gia công cơ khí, sửa chữa và đóng các loại tàu xuồng, Công ty TNHH SOS Hàng Hải Việt Nam đang tạo việc làm thường xuyên cho gần 30 lao động, với mức thu nhập từ 13 - 20 triệu đồng/người/tháng. Giám đốc công ty Bùi Xuân Ngọc cho biết, với những khởi sắc của ngành đóng tàu trong nước, hiện các hợp đồng của công ty đã ký kết dự kiến bảo đảm việc làm đến hết năm 2027. Sản xuất tăng trưởng nhưng doanh nghiệp vừa mừng, vừa lo và lo nhất vẫn là mặt bằng sản xuất.

Hiện nay, nhà xưởng của Công ty TNHH SOS Hàng Hải Việt Nam đang thuê của doanh nghiệp khác tại phường Ngô Quyền chỉ đáp ứng quy mô sản xuất nhỏ. Việc ký hợp đồng thuê đất chỉ trong thời hạn 3 năm. Khu đất này hiện cũng trong quy hoạch dự án nên khó để doanh nghiệp yên tâm đầu tư.

“Để tính đến sản xuất bền vững, đơn vị rất cần thuê mặt bằng nhà xưởng rộng khoảng 5.000 m², gần sông, trong thời gian lâu dài để yên tâm đầu tư công nghệ, mở rộng sản xuất. Thuận lợi nhất là thuê mặt bằng trong các khu, cụm công nghiệp với hạ tầng được đầu tư đồng bộ, song mức giá hiện nay khá cao so với nguồn lực của doanh nghiệp”, anh Ngọc chia sẻ.

Theo báo cáo của UBND thành phố, tính đến quý I/2026, Hải Phòng có hơn 52.000 doanh nghiệp đang hoạt động với tổng vốn điều lệ 1.384 nghìn tỷ đồng, trong đó phần lớn là doanh nghiệp nhỏ và vừa. Hoạt động của khối doanh nghiệp này được xác định như một phần xương sống của nền kinh tế thành phố, thúc đẩy tăng trưởng, thu ngân sách và giải quyết việc làm, bảo đảm an sinh xã hội. Thế nhưng, phần lớn doanh nghiệp nhóm này đang gặp nhiều khó khăn trong tiếp cận đất đai, nhà xưởng sản xuất do quy mô nhỏ.

Khẩn trương hiện thực hoá Nghị quyết 68

Trước khó khăn của doanh nghiệp nói chung và khối doanh nghiệp nhỏ và vừa nói riêng về mặt bằng sản xuất, Nghị quyết 68 của Bộ Chính về phát triển kinh tế tư nhân mở ra cơ hội lớn để các doanh nghiệp có thể phát triển, mở rộng quy mô, nâng cao năng lực cạnh tranh trong thị trường ngày càng khốc liệt.

Nghị quyết đã đặt ra những định hướng chiến lược quan trọng nhằm thúc đẩy các doanh nghiệp nhỏ, khởi nghiệp sáng tạo tiếp cận đất đai, mặt bằng sản xuất dễ dàng hơn. Trong đó, điểm nhấn nổi bật là dành tối thiểu 5% diện tích đất trong các khu công nghiệp cho các doanh nghiệp này, kèm theo chính sách ưu đãi giảm 30% tiền thuê đất trong vòng 5 năm.

Triển khai Nghị quyết 68, theo Sở Tài chính, Hải Phòng đang nghiên cứu xây dựng và ban hành một loạt cơ chế, chính sách hỗ trợ, kỳ vọng sẽ tiếp thêm động lực, tạo cơ hội để doanh nghiệp tư nhân nói chung, doanh nghiệp nhỏ và vừa nói riêng phát triển bứt phá trong giai đoạn mới.

Riêng về mặt bằng sản xuất, thành phố rà soát, cắt giảm tối thiểu 30% thời gian giải quyết thủ tục thuê đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho người dân, doanh nghiệp theo Quyết định số 3606/QĐ-UBND năm 2025 của UBND thành phố.

Thành phố đang khẩn trương tiến hành rà soát cơ sở nhà, đất là trụ sở làm việc, cơ sở hoạt động sự nghiệp dôi dư, không sử dụng, sử dụng kém hiệu quả, sử dụng không đúng mục đích của các cơ quan, tổ chức, đơn vị thuộc phạm vi quản lý của thành phố để dự kiến chuyển giao về Trung tâm Phát triển quỹ đất. Sau đó, thành phố sẽ báo cáo, thống nhất Bộ Tài chính về phương án xử lý, có thể theo hình thức cho thuê ngắn hạn đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo phục vụ sản xuất, kinh doanh theo Nghị định số 102/2024/NĐ- CP của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đất đai.

Ngoài ra, thành phố đã hoàn thành số hóa dữ liệu đất đai, lập danh sách và cập nhật định kỳ các khu vực đất trong và ngoài khu công nghiệp cần thu hút nhà đầu tư thực hiện dự án theo quy hoạch, công khai trên cổng thông tin điện tử nhằm tạo cơ hội tiếp cận đất đai bình đẳng giữa các doanh nghiệp, nhà đầu tư. HĐND thành phố ban hành quy định nội dung, mức, thời gian, tiêu chí và đối tượng được hưởng ưu đãi về đất đai đối với doanh nghiệp khoa học và công nghệ trên địa bàn thành phố.

Dự kiến trong quý II/2026, thành phố sẽ ban hành quy định về nguyên tắc, tiêu chí, định mức hỗ trợ đầu tư và xác định diện tích đất đầu tư hạ tầng của khu công nghiệp, cụm công nghiệp, vườn ươm công nghệ dành cho doanh nghiệp công nghệ cao thuộc khu vực kinh tế tư nhân, doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo thuê, thuê lại phù hợp với Nghị quyết số 68.

Thành phố thu hút đầu tư phát triển các khu, cụm công nghiệp, tạo cơ hội để các doanh nghiệp, trong đó có các doanh nghiệp nhỏ và vừa có điều kiện thuê đất với hạ tầng đồng bộ, thuận tiện phát triển sản xuất. Riêng trong tổng số 15 công trình, dự án thành phố dự kiến khởi công, khánh thành vào dịp kỷ niệm 71 năm ngày giải phóng Hải Phòng sắp tới, có 10 công trình, dự án đầu tư hạ tầng kỹ thuật các cụm công nghiệp trải đều từ đông sang tây.

Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Hải Phòng Hoàng Văn Khánh đánh giá, khi các nhiệm vụ, chính sách của thành phố cụ thể hóa Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân được triển khai đồng bộ, thống nhất sẽ góp phần tích cực tháo gỡ những khó khăn hiện nay của doanh nghiệp về mặt bằng sản xuất, thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân phát triển mạnh mẽ hơn.

NGỌC LAN