Đi tìm lời giải cho trạm sạc xe điện tại chung cư
Chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ mới đây về phát triển hạ tầng trạm sạc xe điện tại các khu chung cư đã tạo thêm động lực thúc đẩy chuyển đổi xanh. Tuy nhiên, từ yêu cầu thực tiễn đến quá trình triển khai tại thành phố Hải Phòng vẫn còn nhiều vướng mắc.
Nhu cầu bức thiết
Tại chung cư Đồng Quốc Bình (phường Gia Viên), nhiều tờ thông báo cấm sạc xe điện được dán ngay tại sảnh ra vào, nêu rõ cư dân không được đưa xe máy, xe đạp điện lên căn hộ để sạc nhằm bảo đảm an toàn phòng cháy chữa cháy.
Chung cư Đồng Quốc Bình có hơn 2.000 hộ dân sinh sống. Lượng ô tô, xe máy, xe đạp điện khá lớn nhưng hiện chưa có trạm sạc chuyên biệt nên không ít hộ vẫn tìm cách đưa xe đạp, xe máy điện lên căn hộ để sạc. Chị Nguyễn Thị Nhung, cư dân chung cư cho biết việc chuyển sang sử dụng xe điện giúp tiết kiệm chi phí nhiên liệu, góp phần bảo vệ môi trường, nhất là khi giá xăng tăng cao. Tuy nhiên, do không có trạm sạc, cư dân không được đưa xe lên căn hộ nên thường phải mang đi sạc nhờ, khá bất tiện.
Ngày 31/3/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Công điện số 27/CĐ-TTg, yêu cầu các bộ, ngành, địa phương thúc đẩy phát triển hạ tầng trạm sạc xe điện tại các khu dân cư, nhà chung cư. Đây là yêu cầu cấp bách trong bối cảnh xu hướng sử dụng phương tiện giao thông điện đang gia tăng mạnh.
Tại Hải Phòng, những năm gần đây số lượng xe điện, đặc biệt là xe máy điện và ô tô điện tăng nhanh tại các khu đô thị, chung cư. Tuy nhiên, hạ tầng trạm sạc chưa theo kịp tốc độ phát triển, khiến tình trạng thiếu chỗ sạc trở thành vấn đề phổ biến ở nhiều nơi.
Trước đây, một số chung cư của thành phố cho cư dân sạc tại hầm gửi xe, nhưng sau một số vụ cháy chung cư tại Hà Nội, việc sạc điện phải chuyển ra khu vực riêng bên ngoài.
Anh Phạm Văn Toàn, cư dân khu nhà ở xã hội Moonbay Residence 384 Lê Thánh Tông (phường Ngô Quyền) cho biết để phòng chống cháy nổ, Ban Quản lý các tòa nhà đã bố trí trạm sạc riêng gần khu vực cổng ra vào với mức giá khoảng 10.000 đồng/lượt. Tuy nhiên, điểm sạc chưa chuyên nghiệp, số lượng ổ sạc còn ít, không có mái che nên khó duy trì lâu dài trong khi lượng xe đạp, xe máy điện của cư dân ngày càng tăng.
Tháo gỡ vướng mắc
Theo Sở Xây dựng, không ít chung cư trên địa bàn thành phố, nhất là các khu nhà ở thuộc tài sản công được xây dựng và đưa vào sử dụng từ trước khi phương tiện xe điện phổ biến. Vì vậy, ngay từ khâu thiết kế ban đầu, các công trình này chưa tính đến nhu cầu bố trí khu vực sạc cũng như các yêu cầu an toàn đối với loại phương tiện sử dụng điện.
Trước áp lực từ nhu cầu thực tế, một số ban quản lý chung cư chủ động áp dụng giải pháp riêng. Tại chung cư Hudic (phường Lê Thanh Nghị), khu vực sạc tạm thời được bố trí riêng, có lực lượng bảo vệ giám sát và hệ thống camera theo dõi. Tuy nhiên, theo đại diện ban quản lý, đây chỉ là phương án trước mắt, bởi về lâu dài khi lượng xe điện tăng nhanh, trạm sạc cần được bố trí khoa học và an toàn hơn.
Vướng mắc lớn nhất hiện nay tại nhiều chung cư trên địa bàn thành phố là kết cấu hạ tầng không đáp ứng yêu cầu để lắp đặt trạm sạc đạt chuẩn, đặc biệt là các điều kiện về phòng cháy chữa cháy. Trưởng Ban Quản lý chung cư HH1-HH2-HH3-HH4 Đồng Quốc Bình Nguyễn Văn Chiến cho biết khó khăn lớn nhất là hạ tầng kỹ thuật chưa đáp ứng yêu cầu. Phần lớn tòa nhà được xây dựng từ trước, không tính đến việc bố trí trạm sạc xe điện. Nếu muốn lắp đặt phải cải tạo hệ thống điện, không gian kỹ thuật và phương án phòng cháy chữa cháy, dẫn đến chi phí lớn và thủ tục phức tạp.
Chỉ đạo của Thủ tướng là cơ sở quan trọng để thành phố rà soát, hoàn thiện quy hoạch và tiêu chuẩn kỹ thuật. Để tháo gỡ “nút thắt” này, cần sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, ngành liên quan. Trước hết là hoàn thiện hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật về trạm sạc trong chung cư, bảo đảm rõ ràng, thống nhất. Đồng thời, cần có cơ chế khuyến khích doanh nghiệp đầu tư hạ tầng sạc theo mô hình dịch vụ dùng chung, giảm gánh nặng cho ban quản lý và cư dân. Đối với các khu chung cư cũ không đủ điều kiện bố trí trạm sạc trong khuôn viên, có thể nghiên cứu phát triển các điểm sạc tập trung tại khu vực công cộng, bãi đỗ xe hoặc trung tâm thương mại gần khu dân cư.
Phát triển hạ tầng trạm sạc xe điện tại các khu chung cư không chỉ là yêu cầu trước mắt mà còn là bước đi lâu dài trong quá trình xây dựng đô thị xanh, hiện đại. Khi những vướng mắc về cơ chế và hạ tầng được tháo gỡ, việc sử dụng phương tiện điện sẽ trở nên thuận tiện, an toàn hơn, góp phần nâng cao chất lượng sống của người dân và thúc đẩy mục tiêu phát triển bền vững của thành phố.