Trao cơ hội để người khuyết tật khẳng định mình

Chăm lo thiết thực, toàn diện

Những ngày tháng 4, căn nhà chưa đầy 20m² của vợ chồng bà Đoàn Thị Bé, sinh năm 1957, ở ngõ 37 phố Minh Khai, phường Hồng Bàng ấm áp hơn bởi sự quan tâm, sẻ chia từ cộng đồng.

Hai vợ chồng bà đều bị khiếm thị bẩm sinh, cuộc sống phụ thuộc phần lớn vào trợ cấp và sự hỗ trợ của các tổ chức xã hội. Cầm trên tay món quà 1 triệu đồng từ Hội Người mù thành phố, bà Bé xúc động cho biết, nếu không có sự giúp đỡ về nhà ở, việc làm và sinh hoạt hằng ngày của hội, gia đình bà khó vượt qua được quãng thời gian đầy chật vật.

Bà Bé là một trong hàng chục nghìn người khuyết tật đang được quan tâm, hỗ trợ trên địa bàn thành phố. Hiện Hải Phòng có 93.667 người khuyết tật được thụ hưởng đầy đủ các chế độ, chính sách. Đồng thời, 959 người đang được chăm sóc, nuôi dưỡng tại các cơ sở bảo trợ xã hội.

Năm 2025, HĐND thành phố ban hành Nghị quyết 48, nâng mức chuẩn trợ giúp xã hội lên 700.000 đồng/tháng, cao hơn mức quy định tại Nghị định số 76 của Chính phủ. Hải Phòng là một trong 2 địa phương (cùng với Quảng Ninh) có mức chuẩn trợ giúp xã hội cao nhất cả nước.

Giai đoạn 2021 - 2025, thành phố đào tạo nghề cho 5.511 người khuyết tật, gắn với nhu cầu thực tiễn. Tín dụng chính sách xã hội được triển khai hiệu quả, với 4250 lượt người khuyết tật được vay tổng nguồn vốn gần 14 tỷ đồng.

Theo ông Hoàng Văn Sơn, Chủ tịch Hội Người mù thành phố Hải Phòng, từ năm 2006 đến nay, hội phối hợp mở 45 lớp dạy nghề xoa bóp bấm huyệt, giúp người khiếm thị có thu nhập ổn định, tự tin hòa nhập xã hội. Hiện các cấp hội phát triển 1 xí nghiệp, 4 hợp tác xã và hơn 70 cơ sở dịch vụ, tạo việc làm cho hơn 700 lao động khiếm thị với thu nhập bình quân hơn 6 triệu đồng/người/tháng.

Bên cạnh đó, hoạt động trợ giúp pháp lý được triển khai hiệu quả, góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người khuyết tật. Giai đoạn 2021 - 2025, có 615 người khuyết tật có hoàn cảnh khó khăn được trợ giúp pháp lý miễn phí.

Hạ tầng tiếp cận, giao thông công cộng dành cho người khuyết tật từng bước được cải thiện. Thành phố cấp 502 thẻ ưu tiên đi xe buýt miễn phí; các đơn vị vận tải giảm giá vé từ 25 - 50% cho người khuyết tật, giúp họ thuận tiện hơn trong di chuyển, tiếp cận dịch vụ thiết yếu và tham gia các hoạt động xã hội.

Không chỉ dựa vào ngân sách, công tác xã hội hóa được đẩy mạnh với sự vào cuộc mạnh mẽ của MTTQ, các tổ chức và cộng đồng xã hội. Theo ông Tăng Tiến San, Chủ tịch Hội Bảo trợ người khuyết tật và trẻ mồ côi thành phố, vào dịp Tết Bính Ngọ 2026, các cấp hội tổ chức nhiều chương trình thiết thực, trao quà 4.085 lượt người với tổng kinh phí hơn 2,9 tỷ đồng, giúp họ có thêm động lực vươn lên trong cuộc sống.

Trao cơ hội cho người khuyết tật

Từ sự chăm lo đồng bộ đó, ngày càng xuất hiện nhiều tấm gương vượt khó tiêu biểu. Anh Hồ Đình Tài, Giám đốc Công ty Quảng cáo Phúc Tài từng trải qua không ít mặc cảm và khó khăn trong hành trình lập nghiệp.

Từ những ngày đầu với số vốn ít ỏi, thiếu kinh nghiệm, anh kiên trì học nghề, chấp nhận thất bại để tích lũy kinh nghiệm.

Đến nay, doanh nghiệp của anh tạo việc làm cho 21 lao động với thu nhập từ 6 - 15 triệu đồng/người/tháng. Anh bộc bạch, khi được trao cơ hội phù hợp, người khuyết tật hoàn toàn có thể tự chủ cuộc sống và đóng góp cho xã hội.

Hợp tác xã Thủ công mỹ nghệ An Dương (phường An Dương) đang là mái nhà chung của 35 lao động, trong đó có 30 lao động khuyết tật, với thu nhập ổn định 4 - 5 triệu đồng/người/tháng.

Theo Nghệ nhân Ưu tú Đoàn Thị Nga, Giám đốc hợp tác xã, đơn vị đang đẩy mạnh chuyển đổi số, đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử, hướng dẫn người lao động sử dụng công nghệ để bán hàng trực tuyến. Như vậy, người khuyết tật có thể làm việc tại nhà, chủ động tạo thu nhập, không bị giới hạn bởi điều kiện vận động.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, cơ hội việc làm cho người khuyết tật còn hạn chế, chủ yếu là các công việc giản đơn, thu nhập chưa cao, thiếu ổn định.

Nhiều doanh nghiệp e ngại khi tuyển dụng lao động khuyết tật. Hạ tầng tiếp cận chưa đồng bộ, nhiều công trình công cộng thiếu các điều kiện thân thiện như đường dốc, thang máy, biển chỉ dẫn phù hợp.

Nguồn lực dành cho công tác người khuyết tật chưa đáp ứng yêu cầu, đời sống nhiều người khuyết tật còn khó khăn. Đội ngũ cán bộ còn thiếu và kiêm nhiệm. Công tác phối hợp giữa các ngành, các cấp chưa thực sự chặt chẽ. Ở một số nơi, nhận thức xã hội còn định kiến, chưa đánh giá đúng năng lực của người khuyết tật, ảnh hưởng đến cơ hội hòa nhập.

Thời gian tới, thành phố định hướng đẩy mạnh đào tạo nghề theo hướng linh hoạt, phù hợp từng dạng khuyết tật; phát triển các lĩnh vực mới như công nghệ thông tin, thương mại điện tử; xây dựng cơ chế ưu đãi doanh nghiệp sử dụng lao động khuyết tật.

Hoàn thiện hạ tầng không rào cản, phát triển giao thông thân thiện và ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số để nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ cho người khuyết tật.

Quan trọng hơn, cần chuyển từ tư duy “hỗ trợ” sang “trao quyền”, tạo điều kiện để người khuyết tật phát huy năng lực, tham gia sâu hơn vào đời sống xã hội, trở thành nhân tố tích cực đóng góp cho sự phát triển chung.

NGUYÊN NGUYÊN