Gỡ vướng cho y tế cơ sở
Mặc dù các hoạt động khám, chữa bệnh diễn ra cơ bản ổn định nhưng tổ chức bộ máy, nhân lực, cơ sở vật chất, trang thiết bị… tại các trạm y tế vẫn chưa được kiện toàn.
Từ ngày 1/1/2026, 113 trạm y tế xã, phường, đặc khu của thành phố được bàn giao về UBND cấp xã quản lý, tổ chức thành đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc UBND cấp xã theo quy định tại Thông tư số 43/2025/TT-BYT của Bộ Y tế.
Việc sắp xếp, bàn giao trạm y tế từ Sở Y tế về UBND cấp xã nhằm hướng đến tinh gọn tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước. Đây cũng là nền tảng quan trọng để củng cố, phát huy vai trò của y tế cơ sở, đáp ứng tốt hơn yêu cầu chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khoẻ nhân dân trong giai đoạn mới.
Trong bối cảnh thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, chủ trương này là “đúng, trúng”, phù hợp với thực tiễn. Song sau hơn 3 tháng được chuyển giao về UBND cấp xã, mặc dù các hoạt động khám, chữa bệnh diễn ra cơ bản ổn định nhưng tổ chức bộ máy, nhân lực, cơ sở vật chất, trang thiết bị… tại các trạm y tế vẫn chưa được kiện toàn, ảnh hưởng đến quá trình thực hiện nhiệm vụ chuyên môn.
Ví dụ, xã Tiên Lãng có 19 trạm y tế và 2 điểm trạm bàn giao về UBND xã, sắp xếp lại thành 6 trạm chính và 15 điểm trạm. Tại Trạm y tế xã Tiên Lãng, sau hơn 3 tháng về trực thuộc UBND cấp xã, đơn vị vẫn chưa kiện toàn các chức danh giám đốc, phó giám đốc trạm.
Khó khăn này xuất phát từ thực tế trước đây, khi trạm y tế trực thuộc Trung tâm y tế chưa phải là đơn vị sự nghiệp, do vậy điều kiện, tiêu chuẩn cán bộ trưởng trạm y tế do các trung tâm y tế xây dựng, không theo tiêu chuẩn cán bộ lãnh đạo của đơn vị sự nghiệp. Việc “khuyết” vị trí lãnh đạo ảnh hưởng rất lớn đến tổ chức thực hiện nhiệm vụ cũng như công tác quản lý, điều hành.
Cùng với đó, hiện chưa có cơ sở giao nhân lực cho trạm y tế theo mô hình mới và gây khó khăn cho thực hiện nhiệm vụ toàn diện theo Thông tư số 43 và số 53 của Bộ Y tế, nhất là trong lĩnh vực cận lâm sàng, kế toán, hành chính, tổ chức. Như thực tế hiện nay, Trạm Y tế xã Tiên Lãng có 3 bác sĩ, 7 y sĩ, 15 điều dưỡng, 4 hộ sinh, 5 nhân viên y tế khác.
Nhân lực tại trạm chủ yếu phục vụ chuyên môn và kiêm nhiệm các vị trí còn thiếu, vô hình trung tạo áp lực lớn đến đội ngũ. Ngoài ra, cơ sở vật chất, trang thiết bị tại các trạm y tế cũng chưa đáp ứng yêu cầu. Số phòng làm việc, phòng chức năng chưa đáp ứng theo yêu cầu quy định tại Thông tư số 43 và 53, thiếu kho dược, trang thiết bị bảo quản thuốc, vaccine, một số hạng mục tại trụ sở chính và các điểm y tế xuống cấp…
Không chỉ tại xã Tiên Lãng, đây cũng là thực trạng chung tại các trạm y tế trên địa bàn thành phố. Trong khi đó, theo quy định mới, trạm y tế xã được bổ sung hàng loạt nhiệm vụ mới, ngoài khám chữa bệnh ban đầu, trạm y tế còn thực hiện khám chữa bệnh y học gia đình; điều trị ngoại trú bệnh mạn tính (tăng huyết áp, đái tháo đường…)...
Tại cuộc kiểm tra vừa qua, Phó Chủ tịch UBND thành phố Vũ Tiến Phụng chỉ đạo xã Tiên Lãng và các địa phương cần quan tâm, sớm kiện toàn đội ngũ quản lý trạm y tế trong tháng 4/2026 và các phòng, ban chuyên môn; rà soát đội ngũ nguồn nhân lực để bố trí theo đúng quy định của Bộ Y tế.
Sở Y tế và các Trung tâm Y tế tiếp tục thực hiện chức năng quản lý chuyên môn, hướng dẫn nghiệp vụ, giám sát kỹ thuật; đồng thời, phối hợp với địa phương trong công tác đào tạo, bồi dưỡng nhân lực, nhất là thu hút nhân lực theo các cơ chế, chính sách hỗ trợ ưu việt của thành phố. Về cơ sở vật chất, các sở, ngành liên quan phối hợp địa phương rà soát, đề xuất xây mới, nâng cấp đối với trụ sở xuống cấp…
Kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc để tạo điều kiện thuận lợi cho y tế cơ sở nâng cao hiệu quả hoạt động; làm tốt nhiệm vụ quản lý, bảo vệ và chăm sóc sức khỏe nhân dân sẽ đóng góp tích cực vào việc thực hiện mô hình “Thành phố chăm sóc sức khỏe toàn dân, toàn diện”.