Bài học cảnh tỉnh từ các vụ tai nạn giao thông đường sắt

Thiếu chú ý quan sát khi qua đường sắt

Thời gian qua, các cơ quan chức năng liên ngành đã liên tục xử lý các lối đi tự mở trên tuyến đường sắt Bắc - Nam, tuy nhiên, tình trạng người dân vượt đèn đỏ khi qua đường sắt vẫn còn xảy ra, dẫn tới một số vụ tai nạn giao thông đường sắt nghiêm trọng.

Cụ thể, tối 18/4, đại diện Cục CSGT (Bộ Công an) cho biết, vào 18h28 cùng ngày, tại km335+637 khu gian Đồng Văn - Phú Xuyên (TP Hà Nội) xảy ra vụ va chạm giữa tàu hỏa với ô tô con.

Vụ tai nạn không gây thương vong về người, tuy nhiên chiếc ô tô con biển kiểm soát 30M-282.xx bị hư hỏng nặng, cần chắn tàu tự động bị gãy đổ. Qua kiểm tra nồng độ cồn và ma túy đối với lái xe không phát hiện vi phạm.

Thông tin về tình hình hoạt động đường sắt, Tổng công ty Đường sắt Việt Nam cho biết, trong 4 tháng đầu năm (từ 16/12/2025 đến 13/4/2026), trên toàn quốc đã xảy ra 65 vụ tai nạn giao thông đường sắt, làm 32 người tử vong và 30 người bị thương.

Các vụ tai nạn tại các điểm giao cắt đường bộ - đường sắt chiếm khoảng 50%, trong đó tại lối đi tự mở chiếm tới 42%, tại các đường ngang hợp pháp chiếm 10%. Nguyên nhân chủ yếu được xác định tại hiện trường là do người tham gia giao thông thiếu chú ý quan sát, không tuân thủ tín hiệu, biển báo khi qua đường sắt.

Đánh giá về tình hình tai nạn giao thông đường sắt, ông Uông Đình Hùng, Phó trưởng phòng Pháp chế - Thanh tra Cục Đường sắt Việt Nam cho biết, các vụ tai nạn vẫn xảy ra do vi phạm, chủ yếu là người tham gia giao thông không chấp hành hiệu lệnh của nhân viên gác đường ngang, tín hiệu đường ngang; vẫn còn tình trạng phương tiện đường bộ vượt qua đường sắt, đâm vào cần chắn, giàn chắn khi chắn đường ngang đã đóng.

Bên cạnh đó, còn tồn tại thực trạng ô tô cố tình vượt qua lối đi tự mở; người dân nhổ, đập phá cọc thu hẹp lối đi tự mở để phương tiện đi qua đường sắt; một số tổ chức, cá nhân tự ý xây dựng công trình trong phạm vi đất dành cho đường sắt.

Tăng mạnh mức xử phạt vi phạm liên quan đường sắt

Sau khi Chính phủ ban hành Nghị định số 168/2024 quy định xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông trong lĩnh vực đường bộ, Bộ Xây dựng đã tham mưu Chính phủ ban hành Nghị định số 81/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường sắt.

Theo ông Uông Đình Hùng, Nghị định 81 được xây dựng nhằm thay thế phần lĩnh vực đường sắt tại Nghị định 100, bảo đảm phù hợp với hệ thống pháp luật mới, đồng thời tách bạch và điều chỉnh theo từng lĩnh vực chuyên ngành; tăng cường hiệu lực quản lý Nhà nước thông qua việc phân định thẩm quyền rõ ràng, đồng bộ với Luật Đường sắt và các văn bản hướng dẫn.

Nghị định 81 có nhiều điểm mới, tập trung vào việc xử lý và ngăn chặn các hành vi vi phạm uy hiếp trực tiếp đến an toàn giao thông đường sắt. Trong đó, sửa đổi, bổ sung một số hành vi vi phạm về bảo vệ công trình đường sắt; xây dựng công trình, khai thác tài nguyên và các hoạt động khác trong phạm vi bảo vệ công trình đường sắt.

Theo đại diện Cục Đường sắt Việt Nam, hơn 30 hành vi hoặc nhóm hành vi được điều chỉnh theo hướng tăng mức xử phạt so với quy định trước đây.

Việc tăng mức phạt tập trung vào các hành vi liên quan đến an ninh, trật tự, an toàn giao thông đường sắt; điều khiển phương tiện giao thông đường sắt; vi phạm nồng độ cồn, chất kích thích; vi phạm quy tắc giao thông tại đường ngang, cầu chung, hầm đường sắt, đặc biệt là các hành vi có nguy cơ gây thiệt hại về tính mạng và tài sản.

Cụ thể, mức phạt tiền được nâng từ 3 - 5 triệu đồng lên 18 - 20 triệu đồng đối với người điều khiển ô tô vượt rào chắn đường ngang, cầu chung. Mức phạt từ 5 - 7 triệu đồng được nâng lên 20 - 25 triệu đồng đối với hành vi làm hỏng cần chắn, giàn chắn hoặc các thiết bị khác tại đường ngang, cầu chung.

Ngoài ra, Nghị định cũng quy định mức phạt tới 40 triệu đồng đối với các vi phạm như vi phạm nồng độ cồn của người điều khiển phương tiện đường sắt, hành vi tự ý mở lối đi qua đường sắt.

Nghị định 81 sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 15/5/2026, góp phần siết chặt kỷ cương, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật và bảo đảm an toàn giao thông đường sắt trong thời gian tới.

TT (tổng hợp)