Sinh động hình thức giáo dục truyền thống
Qua những hoạt động trải nghiệm, học sinh hiểu rõ hơn về đời sống văn hóa của cha ông, từ đó thêm trân trọng những giá trị truyền thống.
Đưa lịch sử ra khỏi trang sách
Dưới tán cây cổ thụ tại đình An Khoái (xã Thanh Miện, Hải Phòng) - nơi thờ vọng các Vua Hùng, những bài học lịch sử được truyền tải bằng câu chuyện, bằng hiện vật và không gian linh thiêng. Tham quan đình, học sinh Trường Tiểu học Tứ Cường không chỉ được nghe về công lao dựng nước của các Vua Hùng mà còn trực tiếp quan sát kiến trúc cổ, tìm hiểu các giá trị văn hóa, tín ngưỡng được lưu giữ qua nhiều thế hệ. Chính sự tiếp cận trực quan ấy khiến lịch sử trở nên sống động, gần gũi và dễ đi vào nhận thức của các em.
Nhiều trường học còn đổi mới phương pháp tổ chức hoạt động, tạo cơ hội để học sinh chủ động tham gia, khám phá và trải nghiệm. Tại đình Thủ Pháp (xã Hải Hưng), nơi lưu giữ những thần tích về thời kỳ Hùng Vương, học sinh không chỉ tham quan mà còn được tìm hiểu phong tục, tín ngưỡng, tham gia các hoạt động lễ hội truyền thống. Qua những hoạt động trải nghiệm như dọn vệ sinh biểu diễn văn nghệ, tham gia rước kiệu…, các em hiểu rõ hơn về đời sống văn hóa của cha ông, từ đó thêm trân trọng những giá trị truyền thống.
Đặc biệt, việc hóa thân thành “hướng dẫn viên nhí” mang lại hiệu quả giáo dục rõ rệt. Khi tự tìm hiểu, thuyết minh về di tích, học sinh không chỉ ghi nhớ kiến thức sâu hơn mà còn rèn luyện kỹ năng giao tiếp, sự tự tin và ý thức trách nhiệm trong việc gìn giữ, quảng bá giá trị lịch sử địa phương. Ở một số trường, giáo viên còn chủ động nghiên cứu tài liệu, xây dựng nội dung thuyết minh phù hợp với lứa tuổi học sinh. Những câu chuyện về các vị thành hoàng làng, các anh hùng dân tộc hay các cuộc khởi nghĩa được kể lại bằng ngôn ngữ gần gũi, dễ hiểu, tạo sức hấp dẫn và khơi dậy sự tò mò, hứng thú tìm hiểu lịch sử.
Những chuyến đi ý nghĩa
Không chỉ dừng lại ở các hoạt động tại địa phương, nhiều trường học tại Hải Phòng còn tích cực tổ chức các hành trình “về nguồn” gắn với các sự kiện văn hóa - lịch sử tiêu biểu của thành phố.
Hưởng ứng Lễ hội truyền thống Nữ tướng Lê Chân, Trường Tiểu học Nguyễn Thị Minh Khai (phường Lê Chân) tổ chức cho học sinh dâng hương tại đền Nghè, nơi thờ vị nữ tướng có công khai phá, xây dựng vùng đất Hải Phòng. Tại đây, các em được trực tiếp cảm nhận sự linh thiêng của không gian văn hóa, từ đó hiểu sâu sắc hơn về công lao của tiền nhân.
Tại mỗi điểm đến, học sinh còn chủ động tìm hiểu tư liệu, đặt câu hỏi, chia sẻ hiểu biết của mình về lịch sử. Chính sự tương tác hai chiều này khiến mỗi chuyến đi thành một hành trình khám phá đầy hứng thú, nơi các em được học bằng trải nghiệm và cảm xúc, thay vì chỉ tiếp nhận kiến thức một cách thụ động. Em Nguyễn Khánh Huyền, học sinh Trường Tiểu học Nguyễn Thị Minh Khai chia sẻ: “Khi trực tiếp đến tham quan, lắng nghe những câu chuyện lịch sử, em cảm nhận rõ hơn giá trị của hòa bình, từ đó tự nhắc mình phải cố gắng học tập, rèn luyện để xứng đáng với những hy sinh của thế hệ đi trước”.
Không chỉ riêng bậc tiểu học, ở các cấp học cao hơn, hoạt động trải nghiệm tại “địa chỉ đỏ” cũng được tổ chức bài bản, có chiều sâu. Nhiều trường THCS, THPT xây dựng các chương trình ngoại khóa theo chủ đề, kết hợp giữa tham quan, học tập và hoạt động tập thể. Qua đó, học sinh không chỉ tiếp cận kiến thức lịch sử mà còn được rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm, tư duy phản biện và khả năng trình bày vấn đề.
Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hải Phòng Phí Thị Thùy Vân cho biết: “Chúng tôi xác định giáo dục truyền thống lịch sử, cách mạng là nhiệm vụ quan trọng trong việc hình thành nhân cách, bồi dưỡng lý tưởng sống cho học sinh. Việc tổ chức các hoạt động trải nghiệm tại di tích lịch sử không chỉ giúp các em hiểu sâu hơn về quá khứ mà còn góp phần nuôi dưỡng tình yêu quê hương, đất nước”.
Thời gian tới, ngành giáo dục thành phố sẽ tiếp tục khuyến khích các nhà trường tổ chức đa dạng hình thức giáo dục truyền thống, tăng cường phối hợp với các địa phương, đơn vị quản lý di tích để xây dựng các chương trình trải nghiệm phù hợp, hấp dẫn. Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong việc giới thiệu, quảng bá di tích, giúp học sinh tiếp cận lịch sử bằng nhiều hình thức mới mẻ, hiện đại hơn.
“Chúng tôi tin rằng, sau mỗi chuyến đi, điều đọng lại không chỉ là kiến thức mà còn là những giá trị bền vững như lòng biết ơn, niềm tự hào dân tộc và ý thức trách nhiệm với quê hương, đất nước. Chính những giá trị ấy sẽ trở thành nền tảng để các em trưởng thành, trở thành những công dân có ích, góp phần xây dựng Hải Phòng ngày càng phát triển”, bà Vân nhấn mạnh.