Cần thêm chính sách cho người yếu thế

Chiều 23/4, Quốc hội thảo luận ở hội trường về báo cáo tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri và nhân dân gửi đến Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI.

2 đại biểu Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng đã phát biểu thảo luận ở hội trường về nội dung này.

Bổ sung chính sách an sinh với người yếu thế

Đại biểu Nguyễn Thị Mai Thoa, Uỷ viên Uỷ ban Văn hoá và Xã hội của Quốc hội, nêu ý kiến về việc bảo đảm tốt hơn công bằng trong cơ hội tiếp cận giáo dục của trẻ em và bảo đảm an sinh xã hội, chăm lo các đối tượng yếu thế.

Đại biểu đề nghị Chính phủ quan tâm xây dựng hệ thống trường phổ thông nội trú tại một số đặc khu hải đảo, coi đây là một giải pháp bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục đối với học sinh ở địa bàn đặc thù.

Theo đại biểu, tại nhiều đảo và cụm đảo xa bờ, điều kiện học tập của học sinh còn rất nhiều khó khăn. Vấn đề lớn hơn là nếu vẫn tổ chức việc dạy và học như ở đất liền thì học sinh ở đảo sẽ luôn trong tình trạng bất lợi hơn về khả năng tiếp cận giáo dục ổn định, liên tục và bình đẳng.

Về bảo đảm an sinh xã hội, chăm lo các đối tượng yếu thế, đại biểu Nguyễn Thị Mai Thoa đề nghị bổ sung một chính sách có ý nghĩa nhân văn sâu sắc là chế độ người nuôi dưỡng đối với nạn nhân chất độc da cam thế hệ thứ hai là người khuyết tật đặc biệt nặng.

Hiện chưa có chính sách cho người chăm sóc, nuôi dưỡng nạn nhân chất độc da cam thế hệ thứ hai, đặc biệt là người khuyết tật nặng và đặc biệt nặng trong khi họ phụ thuộc gần như hoàn toàn vào người thân, thường là cha mẹ cũng là nạn nhân chất độc da cam thế hệ thứ nhất.

"Chiến tranh đã trôi qua hơn 50 năm, những nạn nhân chất độc da cam thế hệ thứ nhất nếu còn sống cũng đã rất cao tuổi. Một trong những day dứt của họ là nay mai khi họ qua đời, những người con nhiễm chất độc da cam bị khuyết tật đặc biệt nặng của họ không người chăm sóc, nương tựa", đại biểu Nguyễn Thị Mai Thoa chia sẻ.

Nhiều vướng mắc của chính quyền địa phương 2 cấp chưa được xử lý kịp thời

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga, Uỷ viên Thành uỷ, Phó Trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội chuyên trách thành phố Hải Phòng đánh giá tỷ lệ trả lời ý kiến cử tri là cao nhưng tỷ lệ giải quyết thực chất còn thấp.

Báo cáo cho thấy đã có 1.238 trên 1.256 kiến nghị được giải quyết, trả lời, đạt 98,6%. Tuy nhiên, đi sâu vào cơ cấu xử lý thì có tới 804 kiến nghị, tương đương 68% mới chủ yếu dừng ở mức giải trình, cung cấp thông tin; trong khi số kiến nghị được nghiên cứu, tiếp thu để giải quyết tiếp là 159, chỉ chiếm 13,5%.

Báo cáo cũng chỉ rõ tỷ lệ kiến nghị cần giải trình, cung cấp thông tin còn cao phản ánh việc người dân chưa được tiếp cận đầy đủ thông tin pháp luật.

Từ thực tế đó, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga đề nghị Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành chuyển mạnh từ tư duy “trả lời kiến nghị” sang tư duy “giải quyết vấn đề”. Đại biểu cũng nêu lên "điểm nghẽn" thứ hai là độ trễ còn lớn trong hoàn thiện thể chế dưới luật.

Đáng chú ý, "điểm nghẽn" thứ ba là các vướng mắc phát sinh khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp không ít nhưng tốc độ hoàn thiện cơ chế đáp ứng thực tiễn còn chậm.

Qua các phụ lục, có thể thấy nhiều kiến nghị tập trung vào những vấn đề như phân cấp, phân quyền; tổ chức bộ máy; vị trí việc làm; thẩm quyền xử lý ở cấp xã; tổ chức trạm y tế, trường học, trung tâm văn hóa; quy định đất đai, an toàn thực phẩm, quản lý chuyên ngành sau sắp xếp đơn vị hành chính...

Điều đó cho thấy yêu cầu hiện nay không chỉ là sửa từng văn bản riêng lẻ, mà là cần một cách tiếp cận tổng thể để xử lý “độ chênh” giữa mô hình tổ chức mới và hệ thống pháp luật hướng dẫn thi hành.

Nếu không xử lý nhanh "điểm nghẽn" này, cấp cơ sở sẽ vẫn lúng túng; có việc không dám làm vì sợ sai thẩm quyền; có việc muốn làm nhưng không có căn cứ pháp lý. Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga đề nghị cần ưu tiên cao hơn nữa cho việc rà soát, sửa đổi các nghị định, thông tư liên quan trực tiếp đến mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

"Điểm nghẽn" thứ tư được đại biểu nêu là tiến độ thực hiện các kiến nghị của Ủy ban Thường vụ Quốc hội vẫn còn chậm.

Trước thực trạng đó, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga nêu 3 đề xuất: Phải lấy mức độ tháo gỡ được vướng mắc thực tế cho người dân làm thước đo chính của chất lượng giải quyết kiến nghị, chứ không chỉ lấy tỷ lệ văn bản trả lời làm căn cứ đánh giá. Chính phủ có một đợt rà soát tổng thể các văn bản dưới luật đang chậm ban hành hoặc chậm sửa đổi để xử lý dứt điểm theo lộ trình rõ ràng. Siết chặt hơn cơ chế theo dõi việc thực hiện kiến nghị của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, coi đây là một chỉ báo quan trọng về chất lượng chấp hành sau giám sát và về trách nhiệm giải trình của các bộ, ngành.

PHONG TUYẾT