Những trường hợp được miễn cấp phép xây dựng nhà ở riêng lẻ

Băn khoăn không biết có phải làm thủ tục cấp phép xây dựng không

Trước ngày 1/7/2025, gia đình ông Hoàng Văn Tiến, sinh sống ở xã Tiền Tiến, thành phố Hải Dương, tỉnh Hải Dương. Từ ngày 1/7/2025, xã Tiền Tiến sáp nhập với phường Nam Đồng và có tên gọi mới là phường Nam Đồng (thành phố Hải Phòng). Hiện tại, xã Tiền Tiến cũ và phường Nam Đồng mới chưa có quy hoạch xây dựng chi tiết 1/500, quy hoạch phát triển đô thị, quy hoạch xây dựng đô thị được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Ông Tiến băn khoăn, xây dựng nhà dưới 7 tầng có thuộc trường hợp được miễn giấy phép xây dựng theo quy định tại điểm k khoản 2 Điều 89 Luật Xây dựng năm 2014; điểm i khoản 30 Điều 1 Luật Xây dựng sửa đổi, bổ sung năm 2020 không? Tại các vị trí nằm trong khu vực xây dựng được xác định trong quy hoạch chung xã nhưng chưa có quy hoạch chi tiết thì thực hiện như thế nào?

Tương tự, ông Nguyễn Minh Tuấn, xã Nguyễn Bỉnh Khiêm, băn khoăn về việc cấp phép xây dựng đối với nhà ở riêng lẻ tại các vị trí nằm trong quy hoạch chung của xã. Ông Tuấn cho biết, ông đang chuẩn bị khởi công xây căn nhà 1 tầng, diện tích xây dựng 100 m², nhưng chưa rõ trường hợp gia đình mình có phải xin giấy phép xây dựng không?

Bà Trần Thị Dung, Trưởng Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Hồng An cho biết: Những ngày vừa qua, phường nhận được nhiều ý kiến của người dân quan tâm về quy định liên quan đến xây dựng nhà ở riêng lẻ.

Nguyên nhân do hầu hết các hộ dân trên địa bàn phường phải làm thủ tục cấp phép xây dựng trước khi khởi công vì vị trí xây dựng của hộ dân nằm trong quy hoạch chung của phường. Phường đã trao đổi, thông tin hướng dẫn cụ thể đối với những trường hợp được miễn thủ tục cấp phép.

Kết quả, trong quý I/2026, phường thực hiện cấp 90 giấy phép xây dựng mới cho các hộ gia đình, cá nhân, bảo đảm đúng quy trình và không có hồ sơ quá hạn, không phát hiện công trình xây dựng vi phạm quy định.

8 trường hợp được miễn giấy phép xây dựng

Quốc hội khóa XV đã thông qua Luật Xây dựng 2025 tại kỳ họp thứ 10, có hiệu lực từ 1/7/2026, thay thế Luật Xây dựng năm 2014. Một trong những điểm mới quan trọng của Luật Xây dựng 2025 là mở rộng 8 nhóm công trình được miễn giấy phép xây dựng.

Thông tin về trường hợp được miễn giấy phép xây dựng được nhiều người quan tâm. Nhưng để xác định vị trí xây dựng của gia đình có được miễn cấp phép xây dựng hay không, nhiều người dân chưa nắm được quy định cụ thể.

Theo Cục Kinh tế - Quản lý dự án đầu tư xây dựng, Bộ Xây dựng, khoản 2 Điều 43 Luật Xây dựng 2025 quy định, trước khi khởi công xây dựng, chủ đầu tư phải có giấy phép xây dựng, trừ 8 trường hợp được miễn xin giấy phép.

Trong đó, liên quan đến nhà ở riêng lẻ, quy định nêu rõ: công trình xây dựng cấp 4, công trình nhà ở riêng lẻ có quy mô dưới 7 tầng có tổng diện tích sàn xây dựng dưới 500 m² và không thuộc một trong các khu vực: khu chức năng, khu vực phát triển đô thị được xác định trong quy hoạch chung thành phố, khu chức năng, khu dân cư nông thôn, khu vực phát triển đô thị được xác định trong quy hoạch chung đô thị thuộc tỉnh, thuộc thành phố, quy hoạch chung khu kinh tế, khu du lịch quốc gia; khu vực xây dựng được xác định trong quy hoạch chung xã; khu vực đã có quy chế quản lý kiến trúc.

Cơ quan này khuyến nghị người dân nên liên hệ với cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép xây dựng tại địa phương để được hướng dẫn cụ thể về các thủ tục cấp phép theo khoản 2 Điều 45 của Luật này.

Hiện nay, Bộ Xây dựng đang xây dựng nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Xây dựng về quản lý hoạt động xây dựng. Trong đó, nội dung về thủ tục cấp giấy phép công trình xây dựng sẽ được quy định cụ thể tại một chương của nghị định.

Dự kiến, nghị định sẽ được ban hành và có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026, đồng bộ với thời gian hiệu lực của Luật Xây dựng 2025. Người dân cần nghiên cứu kỹ các quy định trước khi triển khai xây dựng công trình. Đồng thời, chính quyền các địa phương cần tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn để người dân nắm rõ, thực hiện đúng quy định pháp luật.

BẢO CHÂU