Mô hình 'Phòng Âu Cơ' hỗ trợ lao động nữ sau thai sản
Mô hình "Phòng Âu Cơ" được triển khai tại Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam giúp lao động nữ duy trì nuôi con bằng sữa mẹ và ổn định công việc sau thời gian nghỉ thai sản.

Từ nhu cầu thực tế
Trở lại công tác sau thời gian nghỉ thai sản, nhiều lao động nữ gặp khó khăn trong việc duy trì nuôi con bằng sữa mẹ do thiếu không gian phù hợp tại nơi làm việc. Từ nhu cầu này, Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam đã triển khai mô hình "Phòng Âu Cơ" nhằm tạo điều kiện để cán bộ nữ ổn định sinh hoạt và duy trì nhịp làm việc.
Thực tế trước đây cho thấy không ít cán bộ nữ sau khi quay trở lại cơ quan phải tự xoay xở để vắt và bảo quản sữa trong điều kiện thiếu không gian riêng. Có người phải tranh thủ về nhà giữa giờ, có người tìm các góc tạm trong cơ quan, vừa bất tiện, vừa khó bảo đảm vệ sinh. Những gián đoạn lặp lại nhiều lần trong ngày đã ảnh hưởng trực tiếp đến công việc và tâm lý.
Thạc sĩ Nguyễn Thị Hồng Hạnh, Phó Viện trưởng Viện Thông tin Khoa học xã hội, cho biết mô hình được hình thành trên cơ sở lắng nghe ý kiến từ cán bộ nữ, đặc biệt là những người vừa quay trở lại làm việc sau sinh. Những phản ánh cụ thể trong sinh hoạt hằng ngày, từ thiếu không gian riêng đến khó khăn trong duy trì nhịp làm việc, đã được ghi nhận để điều chỉnh điều kiện làm việc phù hợp hơn.
Theo Thạc sĩ Nguyễn Thị Hồng Hạnh, trong môi trường nghiên cứu khoa học, nơi công việc đòi hỏi sự tập trung liên tục, những gián đoạn nhỏ nếu kéo dài có thể ảnh hưởng rõ đến chất lượng công việc. Vì vậy, việc bố trí không gian phù hợp không chỉ hỗ trợ về sinh hoạt mà còn giúp cán bộ nữ duy trì hiệu quả công việc ổn định.
Từ đó, Viện đã bố trí một không gian riêng tại Phòng 701, Tòa B, số 1 Liễu Giai, Hà Nội. Không gian được thiết kế với các công năng cơ bản như giường nghỉ, tủ lạnh bảo quản sữa, tủ cá nhân và bàn ghế sinh hoạt. Yếu tố riêng tư và vệ sinh được đặt lên hàng đầu để người sử dụng có thể chủ động sắp xếp thời gian mà không ảnh hưởng đến công việc chung.
Ở góc độ tổ chức, việc xây dựng không gian này được xem là điều chỉnh điều kiện làm việc theo hướng phù hợp hơn với thực tế của người lao động. Khi những nhu cầu thiết yếu được giải quyết, cán bộ có thể yên tâm làm việc, hạn chế gián đoạn và duy trì hiệu quả.
Tên gọi "Phòng Âu Cơ" được lựa chọn với ý nghĩa gợi nhắc hình ảnh người mẹ trong văn hóa dân tộc, đồng thời thể hiện sự trân trọng đối với vai trò làm mẹ trong đời sống hiện đại.

Nghiên cứu nhân rộng mô hình "Phòng Âu Cơ"
Trong bối cảnh hiện nay, mô hình phòng vắt và trữ sữa đã bắt đầu xuất hiện tại một số doanh nghiệp, song tại các cơ quan hành chính sự nghiệp vẫn còn hạn chế. Việc triển khai tại Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam cho thấy cách tiếp cận linh hoạt, gắn chính sách với nhu cầu thực tế của người lao động.
Từ góc độ người sử dụng, chị Trần Thị Khánh Huyền, viên chức Phòng Hành chính tổng hợp, Viện Thông tin khoa học xã hội, cho biết giai đoạn trở lại làm việc sau sinh là thời điểm nhiều áp lực. Việc vừa xử lý công việc vừa tìm không gian phù hợp để vắt và bảo quản sữa khiến chị thường xuyên bị gián đoạn.
Theo chị Trần Thị Khánh Huyền, có những thời điểm đang làm việc phải dừng lại giữa chừng do không chủ động được thời gian và không gian, việc này lặp lại nhiều lần khiến khó duy trì sự tập trung như trước.
Từ khi "Phòng Âu Cơ" đi vào hoạt động, chị có thể chủ động hơn trong sinh hoạt hằng ngày. Không gian riêng, sạch sẽ giúp việc vắt và trữ sữa thuận tiện hơn, không còn ảnh hưởng nhiều đến thời gian làm việc. Điều thay đổi rõ nhất là tâm lý làm việc ổn định hơn khi không phải loay hoay sắp xếp các nhu cầu ngoài chuyên môn.
Từ trải nghiệm thực tế, chị Trần Thị Khánh Huyền cho rằng mô hình này không quá phức tạp trong triển khai nhưng mang lại hiệu quả rõ rệt. Nếu được áp dụng rộng rãi, lao động nữ sẽ có thêm điều kiện thuận lợi để duy trì công việc sau sinh.
Từ một nhu cầu cụ thể trong đời sống công việc, việc hình thành "Phòng Âu Cơ" cho thấy cách làm linh hoạt khi các vấn đề thực tế được nhìn nhận và xử lý kịp thời. Đây cũng là hướng tiếp cận có thể nghiên cứu, nhân rộng trong các cơ quan, đơn vị, góp phần xây dựng môi trường làm việc phù hợp hơn với người lao động trong bối cảnh hiện nay.