Ấn tượng làng hoa, cây cảnh ven đường cao tốc Hà Nội – Hải Phòng
Các làng Lương Câu và Du Viên (xã An Khánh, Hải Phòng) nổi tiếng với các vườn hoa, cây cảnh phục vụ nhiều công trình trong và ngoài thành phố.

Chuyển đổi sang trồng hoa, cây cảnh
Trước đây, người dân làng Lương Câu và Du Viên chủ yếu canh tác lúa, rau màu theo phương thức truyền thống. Từ khi tuyến cao tốc Hà Nội – Hải Phòng đi qua, địa hình bị chia cắt, nhiều diện tích ruộng thấp trũng thường xuyên bị nước dồn xuống mỗi mùa mưa, khiến sản xuất khó khăn, thu nhập người dân vì thế cũng trở nên bấp bênh.
Tuy nhiên, những nông dân ở đây không quản ngại khó khăn, dám nghĩ, dám làm để vùng đất khó canh tác trở thành những vùng chuyên canh trồng hoa, cây cảnh được nhiều người biết đến.
Ông Vũ Hồng Hoàng, một trong những người đi đầu trồng hoa, cây cảnh ở làng Du Viên cho biết thời gian đầu chuyển hướng canh tác, ông rất lo lắng do nhiều trở ngại về địa hình. Vì vậy, ông chỉ thử nghiệm trồng một số loài quen thuộc như dâm bụt, nguyệt quế, tứ quý. Đến nay, ông đã phát triển được nhiều giống hoa, cây cảnh có giá trị và khó chăm sóc hơn như nhài Nhật, tuyết sơn, hồng quế.

Tại làng Lương Câu, một số hộ đã chuyển đổi những thửa ruộng lúa kém hiệu quả thành vườn trồng cây tùng cho giá trị kinh tế cao. Tuy nhiên, loại cây này đòi hỏi thời gian chăm sóc dài và kỹ thuật cắt tỉa công phu mới tạo được thế, dáng, tán đẹp, đáp ứng nhu cầu thị trường.
Hiện ông Nguyễn Ngọc Nghĩa, ở làng Lương Câu ươm trồng được 800 cây tùng trong khoảng 2 năm. Nhưng để cây có thể bán thành phẩm ít nhất phải trải qua giai đoạn trồng và cắt tỉa từ 5 - 10 năm trở lên.
Ông Nghĩa cho biết, để gây dựng vườn tùng, ông phải tìm đến làng nghề hoa, cây cảnh ở Nam Trực (Ninh Bình) để mua giống, học hỏi kỹ thuật trồng và cắt tỉa. Khi cây phát triển xanh tốt, ông còn mời nghệ nhân về tận vườn hướng dẫn trực tiếp để hoàn thiện dáng, thế cho cây.
Người trồng hoa, cây cảnh ở Du Viên và Lương Câu cho biết, nếu phụ thuộc hoàn toàn vào cây giống mua ngoài thì lợi nhuận không cao. Vì vậy, họ chủ động ươm giống để phục vụ sản xuất của gia đình, đồng thời cung ứng cho thị trường.
Để làm được như vậy, những người trồng hoa, cây cảnh phải dày công chăm sóc, tỉ mỉ trong các khâu cắt, tỉa tạo dáng để có được hoa, cây cảnh được người tiêu dùng ưa chuộng.
Bà Vũ Thị Mão ở làng Du Viên cho biết, gia đình có 6 sào ruộng trước đây trồng lúa, nay chuyển sang trồng hoa, cây cảnh nên công việc vất vả hơn nhiều. Nếu trồng lúa chỉ bận theo mùa vụ, thì nghề này đòi hỏi chăm sóc thường xuyên. Mỗi ngày, từ sáng sớm, bà đã ra vườn tưới, chăm cây; với những cây chuẩn bị bán còn phải tỉ mỉ cắt tỉa, uốn dáng, tạo thế.
Mong phát triển sản phẩm hoa, cây cảnh bền vững
Theo Trưởng thôn, Trưởng làng văn hóa Du Viên Vũ Văn Năm, chuyển đổi từ trồng lúa, sang trồng hoa, cây cảnh, nông dân trong làng có thu nhập cao và ổn định hơn. Trung bình mỗi sào trồng hoa, cây cảnh cho thu nhập hơn 100 triệu đồng, cao gấp 5 - 6 lần cấy lúa…
Những hộ sở hữu nhiều cây cảnh, cây thế đẹp còn có thu nhập cao hơn. Nhờ hiệu quả kinh tế vượt trội, diện tích trồng hoa, cây cảnh ngày càng mở rộng; nhiều hộ thuê lại ruộng lúa bỏ hoang để chuyển sang canh tác loại hình này.
Hiện nay, diện tích trồng hoa, cây cảnh ở hai làng Du Viên và Lương Câu đạt gần 40 ha. Nhiều vườn nằm ven tuyến cao tốc nên thuận lợi tiêu thụ. Phần lớn cây giống được các đại lý tại chợ Hàng (phường Lê Chân) đặt mua; còn những cây cảnh, cây thế đẹp thường có khách đến tận vườn đặt trước.

Ông Nguyễn Văn Bỉnh, làng văn hóa Du Viên, cho biết người dân địa phương đã tích lũy được nhiều kinh nghiệm, từng bước khẳng định thương hiệu hoa, cây cảnh. Tuy nhiên, việc phát triển vẫn gặp không ít trở ngại.
Phần lớn diện tích hiện nay được chuyển đổi tự phát từ đất lúa, chưa được cơ quan chức năng cho phép theo quy định. Dù đã nhiều lần kiến nghị, đến nay các hộ vẫn chưa hoàn tất thủ tục chuyển đổi, dẫn đến việc không thể xây dựng chòi trông coi hay nơi chứa vật tư phục vụ sản xuất. Trong khi đó, giá trị mỗi cây từ vài trăm nghìn đến vài triệu đồng, nên đã xảy ra tình trạng mất trộm ngoài đồng.
Người trồng hoa, cây cảnh ở xã An Khánh mong muốn sớm được tạo điều kiện hoàn thiện thủ tục chuyển đổi đất, ổn định sản xuất, xây dựng thương hiệu và thuận lợi hơn trong tiêu thụ sản phẩm.