Giữ an toàn lao động, bảo toàn 'tài sản' doanh nghiệp

Với lực lượng lao động từ 15 tuổi trở lên đạt hơn 2 triệu người, trong đó khoảng 97% đã có việc làm, Hải Phòng đang sở hữu nguồn nhân lực dồi dào, giàu kinh nghiệm thực tiễn. Hằng năm, người lao động thành phố Cảng nghiên cứu, triển khai hàng trăm giải pháp, sáng kiến thiết thực, mang lại giá trị làm lợi cao cho doanh nghiệp và xã hội. Đây chính là tiềm năng lớn, đồng thời là tiền đề quan trọng để tiếp tục thúc đẩy, phát triển các sáng kiến về an toàn, vệ sinh lao động, góp phần xây dựng môi trường làm việc an toàn, bền vững và nâng cao năng suất lao động trong giai đoạn tới.

Theo thống kê của Sở Nội vụ, năm 2025, trên địa bàn thành phố xảy ra 55 vụ tai nạn lao động nghiêm trọng. Sau khi được khai báo, các cơ quan chức năng đã thành lập các đoàn điều tra theo quy định. Để nỗ lực kéo giảm số vụ tai nạn lao động, hạn chế thiệt hại về người, nhiều đơn vị, doanh nghiệp chú trọng công tác tuyên truyền, huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động.

Điểm sáng nổi bật là việc củng cố và kiện toàn mạng lưới y tế tại chỗ. Hiện trên địa bàn thành phố có 622 doanh nghiệp, đơn vị đã bố trí 712 cán bộ y tế chuyên trách và kiêm nhiệm, đồng thời 242 cơ sở chủ động phối hợp, ký hợp đồng với các cơ sở y tế chuyên khoa để thực hiện nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe thường xuyên cho người lao động.

Với quyết tâm kiểm soát có hiệu quả tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, hướng tới một nền sản xuất an toàn, nhân văn, hiện đại, UBND thành phố đã phát động Tháng hành động vì an toàn vệ sinh lao động (cao điểm từ ngày 1 - 31/5/2026), với chủ đề: “Đổi mới quản lý và nâng cao hiệu quả công tác an toàn, vệ sinh lao động trong kỷ nguyên số”. Chủ đề năm nay nhấn mạnh việc tận dụng sức mạnh của công nghệ hiện đại để bảo vệ tính mạng và sức khỏe người lao động trong bối cảnh nền kinh tế đang chuyển dịch mạnh mẽ sang chuyển đổi số.

Đây là xu hướng tất yếu trong bối cảnh các mô hình sản xuất truyền thống đang thay đổi. Tại nhiều doanh nghiệp trên địa bàn thành phố, dây chuyền tự động hóa, trí tuệ nhân tạo (AI) và internet vạn vật (IoT) ngày càng phổ biến. Việc duy trì phương pháp quản lý thủ công không còn đủ để kiểm soát rủi ro phát sinh từ máy móc hiện đại, nhịp độ sản xuất cao và thiết bị tiên tiến, đòi hỏi phải đổi mới công tác quản lý an toàn, vệ sinh lao động.

Thay vì ứng phó, xử lý hậu quả sau khi có sự cố, giải pháp công nghệ mới cho phép dự báo và ngăn chặn rủi ro từ sớm. Việc ứng dụng các phần mềm quản lý an toàn lao động sẽ góp phần số hóa quy trình từ báo cáo sự cố, đánh giá rủi ro đến quản lý đào tạo. Việc ưu tiên ứng dụng khoa học - công nghệ và chuyển đổi số tại doanh nghiệp cần thực hiện trong mọi khâu, từ tuyên truyền, huấn luyện đến quản lý, giám sát, đánh giá nguy cơ.

Khi việc nhận diện rủi ro, tự kiểm tra và cải thiện điều kiện làm việc được đặt ngang với mục tiêu sản xuất, công tác an toàn lao động sẽ không chỉ dừng ở các đợt cao điểm mà trở thành yêu cầu thường xuyên tại doanh nghiệp, từng vị trí việc làm.

Thực tế đó đặt ra yêu cầu, công tác an toàn, vệ sinh lao động tại doanh nghiệp không chỉ dừng ở kiểm tra, xử lý sau vi phạm mà cần chuyển mạnh sang quản lý theo dữ liệu, giám sát theo thời gian thực, chủ động nhận diện và phòng ngừa rủi ro ngay từ cơ sở.

Để công tác an toàn, vệ sinh lao động thực chất, hiệu quả, cần sự vào cuộc cụ thể của doanh nghiệp, nhất là trong đầu tư kinh phí, trang thiết bị và phần mềm phù hợp phục vụ quản lý an toàn trong thời đại số.

Cùng với đó, Ban Chấp hành công đoàn cần tham mưu doanh nghiệp xây dựng lộ trình triển khai. Phát động các cuộc thi sáng kiến, giải pháp kỹ thuật về an toàn lao động tại từng phân xưởng, tổ, đội sản xuất, góp phần giảm nguy cơ mất an toàn, không để xảy ra tai nạn nghiêm trọng trong Tháng hành động. Đồng thời có cơ chế vinh danh các tập thể, cá nhân tiêu biểu, đóng góp vào phát triển bền vững của doanh nghiệp.

Đối với doanh nghiệp chưa thành lập tổ chức công đoàn, Phòng Hành chính nhân sự, bộ phận phụ trách an toàn vệ sinh lao động có thể hiến kế để khuyến khích người lao động tham gia nghiên cứu, tìm tòi các giải pháp mới, phù hợp. Bởi mỗi sáng kiến về an toàn không chỉ đem lại giá trị trước mắt “làm lợi về kinh tế”, mà còn góp phần bảo vệ "tài sản" quý của doanh nghiệp là sức khoẻ của người lao động.

MAI LÊ