Food tour hút khách, giữ nếp vỉa hè đô thị không dễ

Khi vỉa hè “gánh” thêm áp lực

Những ngày lễ vừa qua, không khó để bắt gặp hình ảnh các nhóm bạn trẻ cầm trên tay bản đồ food tour, len lỏi qua các tuyến phố trung tâm để “check-in” từng món ăn đặc trưng. Từ bánh mì cay Hàng Kênh, bánh đúc tàu Hai Bà Trưng đến dãy quán hải sản trên phố Trần Nhật Duật, bánh đa cua Lạch Tray…, mỗi điểm dừng chân đều đông đúc, rộn ràng. Không khí nhộn nhịp kéo dài từ sáng tới tối muộn. Các hàng quán nhỏ, vốn phục vụ khách quen, nay trở thành điểm đến của du khách từ nhiều địa phương.

Cùng với sự gia tăng lượng khách, một số tuyến phố ẩm thực bắt đầu xuất hiện tình trạng quá tải cục bộ. Vào giờ cao điểm, vỉa hè nhiều nơi gần như kín chỗ, phương tiện dừng đỗ chưa đúng quy định, rác thải phát sinh nhiều hơn. Phố Trần Nhật Duật (phường Gia Viên) vốn đã đông đúc nay càng thêm nhộn nhịp nhờ lợi thế gần ga Hải Phòng, thu hút lượng lớn du khách đi tàu. Tuy nhiên, do không gian hạn chế, việc bố trí bàn ghế, mái che, phương tiện nếu thiếu hợp lý dễ ảnh hưởng đến lưu thông và mỹ quan chung.

Tại tuyến phố Hai Bà Trưng (phường Lê Chân), quán bánh đúc tàu nườm nượp khách. Gọi là quán nhưng người bán hàng chỉ có đơn sơ vài chiếc nồi, thúng, mẹt và ba chục chiếc ghế bằng nhựa phục vụ khách ngồi ăn ngay trên hè phố. Vậy nhưng, với sức hút của món ăn, vỉa hè khu vực này lúc nào cũng kín người ngồi. Chẳng theo một trật tự, xe máy của khách tiện đâu thì để đó. Rác thải như giấy ăn, đồ ăn thừa được khách hàng trực tiếp xả thẳng xuống vỉa hè.

Trên phố Hàng Kênh (phường Lê Chân), các cửa hàng bán bánh mỳ cay, đặc sản nổi tiếng của Hải Phòng cũng “hot” trên bản đồ food tour nên dù quán bán cả ngày song lượng khách vẫn ngồi hàng dài, kín vỉa hè, xe để xuống lòng đường nhiều thời điểm gây ùn tắc giao thông cục bộ.

Chị Trần Thu Huyền (du khách Hà Nội) chia sẻ: Ẩm thực Hải Phòng rất cuốn hút, giá cả hợp lý, lại có nhiều quán lâu năm nên trải nghiệm rất thú vị. Chỉ mong việc sắp xếp chỗ ngồi, để xe gọn gàng thì sẽ trọn vẹn hơn.

Theo ghi nhận từ các đơn vị lữ hành và ngành du lịch, dịp nghỉ lễ 30/4 và 1/5 năm nay, Hải Phòng nằm trong nhóm địa phương thu hút khách cao ở miền Bắc, với hàng trăm nghìn lượt khách đổ về khu vực nội đô. Sự lan tỏa mạnh mẽ của food tour trên nền tảng số càng khiến dòng khách tập trung dày đặc vào các tuyến phố trung tâm.

Tuy nhiên, phần lớn các điểm ăn uống trong danh sách food tour vốn phục vụ khách địa phương, quy mô nhỏ, hạ tầng hạn chế. Khi lượng khách tăng đột biến theo “trend”, các khu vực này nhanh chóng rơi vào tình trạng quá tải, thiếu chỗ gửi xe, thiếu không gian phục vụ, áp lực lớn lên vệ sinh môi trường và trật tự đô thị.

Cân bằng giữa “sức hút” và “kỷ cương”

Thực tế cho thấy, kinh tế vỉa hè và ẩm thực đường phố đã tồn tại lâu đời, gắn với sinh kế của nhiều hộ dân. Food tour vì thế là hướng đi sáng tạo, góp phần quảng bá hình ảnh thành phố và kích cầu du lịch.

Tuy nhiên, khi hoạt động này phát triển vượt ngưỡng kiểm soát, áp lực quản lý đô thị trở nên rõ rệt. Các địa phương như Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh đã thí điểm cho thuê, khai thác vỉa hè có điều kiện, vừa tạo nguồn thu, vừa đưa hoạt động vào khuôn khổ.

Tại Hải Phòng, vấn đề đặt ra là cần sớm đánh giá tổng thể, quy hoạch lại các tuyến phố ẩm thực, phân vùng khu vực được phép kinh doanh, bố trí điểm đỗ xe, tăng cường thu gom rác thải… thay vì để phát triển tự phát.

Trao đổi về vấn đề này, ông Nguyễn Đông Hải, Trưởng phòng Kinh tế, hạ tầng và đô thị phường Lê Chân cho biết: Qua quản lý cho thấy, các điểm bán hàng trong bản đồ food tour thu hút đông khách khiến trật tự đường hè, vệ sinh đô thị phức tạp hơn. Trong khi cán bộ quản lý đô thị của phường đều mỏng nên gặp nhiều khó khăn để giữ trật tự đường hè.

Hiện nay, UBND phường đã xây dựng kế hoạch ra quân bảo đảm trật tự đường hè tại một số tuyến đường trọng điểm như Hồ Sen, Hai Bà Trưng. Song song với đó, phường đẩy mạnh tuyên truyền quy định về không bán hàng, để xe tại vỉa hè, lòng đường đến người dân và chủ các hàng quán, để vừa bảo đảm mỹ quan đô thị nhưng không làm ảnh hưởng hình ảnh du lịch thân thiện của thành phố.

Không thể phủ nhận, food tour đang góp phần đưa Hải Phòng trở thành điểm đến ẩm thực hấp dẫn bậc nhất khu vực phía bắc. Nhưng nếu không kịp thời điều chỉnh, chính “điểm cộng” này có thể trở thành “điểm trừ” trong mắt du khách. Để sức hút ấy được duy trì lâu dài, cần có sự chung tay từ nhiều phía.

Đối với các hộ kinh doanh, việc chấp hành quy định về sử dụng vỉa hè, bảo đảm vệ sinh môi trường, ứng xử văn minh với du khách chính là yếu tố quan trọng để giữ chân khách và xây dựng thương hiệu ẩm thực bền vững. Đối với du khách, mỗi hành động nhỏ như đỗ xe đúng nơi quy định, không xả rác bừa bãi cũng góp phần giữ gìn hình ảnh thành phố.

Về phía chính quyền, các địa phương đang tăng cường tuyên truyền, kiểm tra, hướng dẫn các hộ kinh doanh thực hiện đúng quy định, đồng thời nghiên cứu giải pháp tổ chức lại không gian kinh doanh ẩm thực theo hướng khoa học, phù hợp.

Đầu tháng 4 vừa qua, thành phố cũng đã có chỉ đạo rõ ràng trong công tác quản lý trật tự đô thị, theo đó người đứng đầu cấp xã, phường phải chịu trách nhiệm nếu để xảy ra tình trạng lấn chiếm vỉa hè, lòng đường kéo dài.

Có thể thấy, food tour là hướng đi tích cực, góp phần làm phong phú sản phẩm du lịch của Hải Phòng. Khi được tổ chức, quản lý tốt, kết hợp với ý thức cộng đồng, hoạt động này không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần xây dựng hình ảnh một thành phố vừa sôi động, vừa văn minh, thân thiện trong mắt du khách.

TUỆ MINH