Khi sở hữu trí tuệ trở thành động lực phát triển doanh nghiệp

Tạo giá trị thực từ tài sản “vô hình"

Sau 15 năm hoạt động trong lĩnh vực nghiên cứu, sản xuất công nghệ nông nghiệp, Công ty CP Nông nghiệp và Thương mại quốc tế (phường Phù Liễn) hiểu rõ hơn giá trị của tài sản trí tuệ. Những ngày đầu khởi nghiệp, doanh nghiệp chủ yếu tập trung nghiên cứu, chọn tạo giống cây trồng mới, chưa thực sự quan tâm đến việc bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ. Điều này khiến hành trình xây dựng thương hiệu, mở rộng thị trường gặp không ít khó khăn.

Bước ngoặt khi doanh nghiệp được Trạm Khai thác thông tin và Dịch vụ sở hữu công nghiệp Hải Phòng (IP- Platform Hải Phòng) hỗ trợ tiếp cận kiến thức chuyên sâu về sở hữu trí tuệ. Đơn vị nhận thức rõ hơn, không chỉ chú trọng bảo hộ về nhãn hiệu, mà cả quy trình sản xuất, bí mật kinh doanh… đều là những tài sản có thể bảo hộ, tạo giá trị đồng bộ cho sản phẩm.

Bà Nguyễn Thị Dung, Giám đốc điều hành doanh nghiệp cho biết: Nhờ thay đổi tư duy, đơn vị chủ động bảo hộ các giống cây trồng mới, mở rộng đăng ký bảo hộ với nhiều sản phẩm khác như rượu Đất Cảng, nước mắm, nước tẩy rửa. Hiệu quả mang lại rõ nét khi một sản phẩm giống cây trồng của doanh nghiệp được công nhận lưu hành và chuyển giao cho đối tác thứ ba với giá 3,8 tỷ đồng.

Với sản phẩm trong lĩnh vực nông nghiệp, doanh thu này là khá lớn. Giá trị của tài sản trí tuệ vô hình khi được bảo vệ đúng cách, có thể chuyển thành giá trị thương mại cụ thể, nguồn lực tăng trưởng thực chất, là một phần trong chiến lược phát triển dài hạn của doanh nghiệp. Hiện doanh thu bình quân của doanh nghiệp đạt 30 – 40 tỷ đồng/năm.

Không chỉ hỗ trợ các doanh nghiệp công nghệ, thời gian qua, ngành khoa học và công nghệ Hải Phòng đẩy mạnh nhiều hoạt động tuyên truyền, phổ biến pháp luật về sở hữu trí tuệ. Hàng trăm cán bộ, công chức, đại diện hợp tác xã, hội nông dân, doanh nghiệp trên địa bàn thành phố vừa tham gia lớp tập huấn chuyên sâu về Luật Sở hữu trí tuệ, được cập nhật quy định mới, hướng dẫn thực hành thủ tục đăng ký nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp, sáng chế, chỉ dẫn địa lý…

Với nhiều doanh nghiệp, đây không chỉ là lớp tập huấn về pháp lý mà còn mở ra tư duy phát triển mới. Ông Vũ Văn Toàn, Giám đốc Công ty TNHH Thương mại sản xuất Thủ đô (xã An Lão), đơn vị chuyên sản xuất balo, túi xách, quần áo mưa với hệ thống phân phối tại 30/34 tỉnh, thành phố trong cả nước, cho biết thông qua các chương trình tập huấn, doanh nghiệp hiểu sâu hơn về giá trị của bảo hộ tài sản trí tuệ trong cạnh tranh.

Dưới sự hỗ trợ của Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Ứng dụng Khoa học và Công nghệ Hải Phòng (ISC), doanh nghiệp đang hoàn thiện hồ sơ đăng ký sáng chế, giải pháp hữu ích cho thiết bị balo chống sốc, sản phẩm được nghiên cứu nhằm hỗ trợ vận chuyển đồ đạc, giảm tải trọng tác động lên cơ thể, hạn chế ảnh hưởng đến cột sống người sử dụng. Việc đăng ký bảo hộ giúp sản phẩm tránh nguy cơ sao chép, xâm phạm bản quyền, tạo lợi thế cạnh tranh, khẳng định uy tín, giá trị thương hiệu trên thị trường.

Hình thành hệ sinh thái sở hữu trí tuệ

Không chỉ hỗ trợ doanh nghiệp, sở hữu trí tuệ còn mở hướng đi mới, nâng tầm cho nhiều sản phẩm đặc trưng địa phương. Tại xã Kiến Hưng, Dự án Hỗ trợ quản lý, khai thác và phát triển nhãn hiệu tập thể “Nếp xoắn Kỳ Sơn” đang tạo chuyển biến tích cực cho giống nếp đặc sản lâu đời.

Trong bối cảnh diện tích canh tác truyền thống dần thu hẹp bởi quá trình công nghiệp hóa, việc bảo hộ nhãn hiệu tập thể giúp sản phẩm được định danh rõ ràng, chuẩn hóa quy trình sản xuất, ứng dụng truy xuất nguồn gốc, quảng bá trên nền tảng số và mở rộng kết nối tiêu thụ. “Nếp xoắn Kỳ Sơn” từng bước được khẳng định là thương hiệu nông sản đặc hữu, có khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị. Sở hữu trí tuệ giúp bảo vệ sản phẩm, gìn giữ giá trị văn hóa địa phương.

Những năm gần đây, thành phố từng bước xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ sở hữu trí tuệ đồng bộ. Thời gian qua, IP-Platform Hải Phòng đã tư vấn trực tiếp và trực tuyến cho hơn 200 tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp về đăng ký, khai thác và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Riêng trong lĩnh vực nông nghiệp, 5 năm qua, Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng các ngành tổ chức gần 1.000 lớp tập huấn, phổ biến kiến thức bảo hộ giống cây trồng cho hơn 60.000 lượt đại biểu. Quyền sở hữu trí tuệ dần trở nên gần gũi hơn với nông dân, hợp tác xã, cơ sở sản xuất.

Cùng với hỗ trợ phát triển, công tác thực thi được triển khai quyết liệt. Từ năm 2021 đến nay, các lực lượng chức năng thành phố phát hiện, xử lý 487 vụ vi phạm sở hữu trí tuệ. Trong đó, lực lượng quản lý thị trường xử lý 456 vụ, hải quan phát hiện 31 vụ, chuyển cơ quan công an khởi tố 8 vụ việc phức tạp. Điều này cho thấy quyết tâm của thành phố trong việc làm sạch môi trường kinh doanh, bảo vệ quyền lợi chính đáng của nhà sản xuất và người tiêu dùng.

Theo Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Phạm Huy Thắng, sở hữu trí tuệ đang hiện hữu trong từng sản phẩm OCOP, từng chỉ dẫn địa lý nông sản, quy trình kỹ thuật cải tiến của nông dân. Việc bảo hộ sở hữu trí tuệ không chỉ bảo vệ cái tên, hay một logo, mà là bảo vệ thành quả lao động, bảo vệ giá trị kinh tế, uy tín của vùng đất.

Khi thành phố được mở rộng với nhiều dư địa phát triển, việc phân cấp, phân quyền mạnh mẽ hơn cho cấp xã. Điều này cũng đặt ra thách thức ngày càng lớn, khi hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đang dịch chuyển mạnh lên không gian mạng, sàn thương mại điện tử và chuỗi logistics xuyên biên giới. Do vậy, cùng với tiếp tục hoàn thiện cơ chế phối hợp liên ngành, ứng dụng công nghệ số trong giám sát, kiểm soát, cũng cần xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở nắm vững luật, trở thành người dẫn đường hỗ trợ trực tiếp cho người dân, doanh nghiệp.

Từ những mô hình cụ thể, cách làm thiết thực và sự đồng hành của ngành khoa học - công nghệ, Hải Phòng đang đưa sở hữu trí tuệ thành động lực phát triển, khơi dậy tinh thần đổi mới sáng tạo, nâng cao giá trị sản phẩm địa phương, tạo nền tảng vững chắc cho kinh tế tri thức trong thời kỳ hội nhập.

THANH VÂN