Tận dụng mái nhà tạo nguồn điện xanh, tiết kiệm chi phí

Hiệu quả đầu tư điện mặt trời mái nhà

Là trung tâm công nghiệp, cảng biển và logistics lớn khu vực phía Bắc, Hải Phòng có nhu cầu sử dụng điện rất lớn, đặc biệt tại các doanh nghiệp sản xuất, kho lạnh, chế biến xuất khẩu hay nhà máy vận hành liên tục. Đây là nhóm khách hàng có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển điện mặt trời mái nhà nhằm giảm áp lực chi phí vận hành.

Một trong những mô hình tiêu biểu là Công ty CP Kinh doanh Xuất nhập khẩu Thủy sản Hải Phòng. Doanh nghiệp hiện sở hữu hệ thống kho lạnh có sức chứa khoảng 6.000 tấn hàng hóa, duy trì nhiệt độ âm sâu từ 25 - 30 độ C để bảo quản thực phẩm đông lạnh. Với đặc thù vận hành liên tục, nhu cầu sử dụng điện của đơn vị ở mức rất lớn.

Để tối ưu chi phí, doanh nghiệp đầu tư hệ thống điện mặt trời áp mái công suất khoảng 200kW. Theo ông Lê Duy Thanh, đại diện doanh nghiệp, việc sử dụng điện mặt trời giúp giảm đáng kể chi phí tiền điện hằng tháng. Lượng điện dư chưa sử dụng hết có thể bán lại cho ngành điện, qua đó giúp doanh nghiệp tiết kiệm khoảng 200 - 250 triệu đồng mỗi năm.

Không chỉ doanh nghiệp, nhiều hộ dân tại Hải Phòng cũng bắt đầu quan tâm hơn tới điện mặt trời mái nhà, nhất là trong bối cảnh mùa hè miền Bắc xuất hiện nhiều đợt nắng nóng kéo dài.

Gia đình ông Hoàng Mạnh Hùng ở phường Hải An là một trong những hộ dân lựa chọn lắp đặt hệ thống điện mặt trời áp mái để phục vụ sinh hoạt. Theo ông Hùng, trước đây dù đã áp dụng nhiều biện pháp tiết kiệm điện, nhưng chi phí điện sinh hoạt của gia đình vẫn ở mức hơn 2 triệu đồng/tháng. Sau khi sử dụng điện mặt trời mái nhà, tiền điện giảm khoảng 2/3 so với trước.

Theo đánh giá của công ty điện lực, ngoài hiệu quả kinh tế, điện mặt trời mái nhà còn giúp các hộ dân, doanh nghiệp chủ động hơn về nguồn điện trong giờ cao điểm, giảm áp lực lên hệ thống điện quốc gia, đồng thời góp phần hình thành thói quen sử dụng năng lượng xanh, thân thiện với môi trường.

Thực tế cho thấy, nhu cầu đầu tư điện mặt trời mái nhà trên địa bàn thành phố đang từng bước gia tăng. Theo Công ty Điện lực Hải Phòng, hiện đơn vị đang mua điện từ 887 dự án điện mặt trời mái nhà với tổng công suất 26,54 MWp. Riêng trong năm 2025, tổng sản lượng điện mua từ các dự án điện mặt trời mái nhà đạt hơn 16,38 triệu kWh, tương đương khoảng 32,77 tỷ đồng. Chỉ trong 3 tháng đầu năm 2026, sản lượng điện mua đạt hơn 2,86 triệu kWh, tương đương khoảng 6,03 tỷ đồng.

Thúc đẩy nguồn điện tại chỗ

Bên cạnh việc mở rộng nguồn năng lượng tái tạo, Điện lực Hải Phòng cũng đang đẩy mạnh tuyên truyền, vận động các cơ quan, doanh nghiệp và người dân sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả, nhất là trong giai đoạn mùa hè và các đợt nắng nóng cao điểm sắp tới.

Theo Công ty Điện lực Hải Phòng, phát triển điện mặt trời mái nhà theo mô hình tự sản xuất, tự tiêu thụ là một trong những giải pháp quan trọng giúp giảm áp lực cho hệ thống điện quốc gia trong giờ cao điểm, đồng thời nâng cao khả năng chủ động nguồn điện tại chỗ cho doanh nghiệp và hộ dân.

Nhiều doanh nghiệp trên địa bàn thành phố đã chủ động đầu tư điện mặt trời mái nhà để tối ưu chi phí sản xuất. Tại xã Phú Thái, Nhà máy FIBC thuộc Công ty CP Trung Kiên đang sử dụng hệ thống điện năng lượng mặt trời công suất 3,2 MWp phục vụ hoạt động sản xuất.

Ông Đỗ Xuân Trà, Giám đốc Nhà máy FIBC cho biết, hệ thống được đưa vào vận hành từ tháng 9/2025, đến nay có những thời điểm đáp ứng khoảng 50% nhu cầu sử dụng điện của nhà máy. Theo ông Trà, việc đầu tư điện mặt trời không chỉ giúp doanh nghiệp tiết kiệm, tối ưu năng lượng sử dụng mà còn góp phần giảm áp lực chi phí vận hành trong bối cảnh giá thành sản xuất ngày càng tăng. Thời gian tới, doanh nghiệp dự kiến tiếp tục lắp đặt thêm hệ thống điện mặt trời công suất khoảng 4MWp cho một nhà máy khác.

Thời gian qua, Công ty Điện lực Hải Phòng tăng cường hướng dẫn, hỗ trợ các tổ chức, cá nhân thực hiện các thủ tục liên quan đến phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ; đồng thời đề xuất thành phố tạo điều kiện thuận lợi để mở rộng lắp đặt tại các khu công nghiệp, cơ quan hành chính, trường học, bệnh viện và công trình công cộng.

Đáng chú ý, tháng 3/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 10 về tăng cường thực thi tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà, đặt mục tiêu tiết kiệm tối thiểu 3% tổng điện năng tiêu thụ hằng năm và từ 10% trong những tháng cao điểm nắng nóng; đồng thời định hướng phát triển nguồn điện tại chỗ theo mô hình tự sản xuất, tự tiêu thụ.

Theo ngành điện, trong bối cảnh nhu cầu sử dụng điện liên tục tăng cao, nhất là vào mùa hè, việc phát triển điện mặt trời mái nhà không chỉ mang ý nghĩa tiết kiệm chi phí mà còn góp phần giảm áp lực cho hệ thống điện quốc gia, hạn chế nguy cơ quá tải cục bộ tại khu vực có phụ tải lớn.

Đối với Hải Phòng, nơi tốc độ phát triển công nghiệp và đô thị đang tiếp tục tăng nhanh, nhu cầu điện phục vụ sản xuất và sinh hoạt được dự báo gia tăng mạnh trong những năm tới. Vì vậy, cùng với việc sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả, phát triển điện mặt trời mái nhà được xem là hướng đi phù hợp nhằm đa dạng hóa nguồn cung năng lượng, nâng cao khả năng tự chủ điện năng tại chỗ và thúc đẩy chuyển dịch xanh trong sản xuất.

Việc ngày càng nhiều doanh nghiệp và hộ dân chủ động đầu tư điện mặt trời mái nhà cũng cho thấy mô hình sử dụng năng lượng đang dần thay đổi, từ phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn điện tập trung sang chủ động sản xuất, sử dụng điện tại chỗ. Đây được xem là một trong những giải pháp căn cơ để Hải Phòng vừa đáp ứng nhu cầu điện phục vụ tăng trưởng kinh tế, vừa từng bước hiện thực hóa mục tiêu phát triển xanh, bền vững trong giai đoạn tới.

LÊ HIỆP