Lắng nghe để hiểu và chia sẻ

Đối thoại thực chất

Mỗi ngày, hàng nghìn công nhân làm việc tại Khu Công nghiệp Tràng Duệ phải di chuyển qua đoạn đường chân cầu Trạm Bạc. Trước đây, đoạn đường này xuống cấp nghiêm trọng, ổ gà dày đặc, vào ngày mưa thường xuyên ngập nước, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông.

Nhiều công nhân từng coi việc đi qua đoạn đường này là nỗi ám ảnh. Không ít người bị ngã xe, xây xát, có trường hợp phải nghỉ làm vì tai nạn.

Chị Nguyễn Thị Lan, công nhân Công ty CP Quốc tế Vinamode (khu công nghiệp Tràng Duệ) cho biết: “Có những hôm trời mưa lớn, công nhân đi làm ca sáng phải dò từng mét đường, đi lại khó khăn. Chúng tôi nhiều lần nêu ý kiến với công đoàn và doanh nghiệp để có hướng giải quyết”.

Từ phản ánh của công nhân, Liên đoàn Lao động thành phố nhanh chóng có văn bản đề nghị cơ quan chức năng kiểm tra, sửa chữa. Chỉ sau một thời gian ngắn, đoạn đường được cải tạo, vá sửa đồng bộ.

Cuối tháng 3/2026, sau phản ánh của người lao động về việc bị gây áp lực làm thêm vào ngày nghỉ, Liên đoàn Lao động thành phố tổ chức cuộc làm việc với Công ty TNHH Công nghệ Vĩnh Hàn Precision (khu công nghiệp Phúc Điền). Cuộc đối thoại diễn ra với sự tham gia của đại diện người lao động, Công đoàn và lãnh đạo doanh nghiệp.

Những băn khoăn được nói ra thẳng thắn: Công nhân lo ngại việc tăng ca kéo dài ảnh hưởng sức khỏe, đời sống gia đình. Doanh nghiệp cũng chia sẻ áp lực đơn hàng và yêu cầu tiến độ sản xuất.

Qua trao đổi cởi mở, doanh nghiệp có văn bản chấn chỉnh quy trình bố trí làm thêm giờ, yêu cầu công khai kế hoạch, tuyệt đối không để xảy ra ép buộc. Anh Nguyễn Văn Tuấn, công nhân của công ty cho biết: “Nếu không có đối thoại trực tiếp, rất dễ dẫn đến hiểu lầm. Khi hai bên ngồi lại, nhiều vấn đề tưởng như căng thẳng lại có thể tháo gỡ rất nhanh”.

Hiệu quả của đối thoại cũng được thể hiện rõ tại Công ty TNHH Horn Việt Nam (khu công nghiệp An Dương) năm 2025. Tại cuộc đối thoại chuyên đề về quyền lợi lao động nữ, phần lớn kiến nghị của công đoàn được doanh nghiệp đồng thuận đưa vào thỏa ước lao động tập thể. Trong đó có những chính sách rất nhân văn như giữ nguyên tiền chuyên cần khi lao động nữ đi khám thai, tăng thời gian nghỉ cho lao động nữ nuôi con nhỏ lên 70 phút mỗi ngày mà vẫn hưởng lương.

Ông Đỗ Văn Sanh, Phó Ban Công tác công đoàn (Liên đoàn Lao động thành phố Hải Phòng) cho biết: “Điều quan trọng nhất là để người lao động thấy rằng họ có nơi để gửi gắm tâm tư, có tổ chức đại diện đứng ra bảo vệ quyền lợi. Khi các ý kiến được lắng nghe, giải quyết hiệu quả, người lao động sẽ chủ động phản ánh, chia sẻ những khó khăn phát sinh”.

Năm 2025, Liên đoàn Lao động thành phố tiếp nhận, xử lý nhiều đơn thư liên quan đến bảo hiểm xã hội, chế độ thai sản, tiền lương, thưởng Tết, chấm dứt hợp đồng lao động trái quy định. Đường dây nóng 1800.888864 của tổ chức Công đoàn trở thành địa chỉ tin cậy để người lao động tìm đến khi gặp vướng mắc.

Sau mỗi cuộc gọi là nỗi lo như khoản trợ cấp chưa được chi trả, chế độ thai sản chậm giải quyết, hay băn khoăn trước quyết định chấm dứt hợp đồng. Việc được giải đáp kịp thời giúp người lao động không rơi vào tâm lý hoang mang, đồng thời hạn chế phát sinh mâu thuẫn kéo dài.

Bên cạnh đó, các cấp Công đoàn của thành phố linh hoạt kênh tiếp nhận, tư vấn, giải đáp tâm tư, nguyện vọng của người lao động liên quan đến chế độ, quyền lợi cũng như các vấn đề trong cuộc sống. Qua đó, kịp thời giải đáp, đề nghị thành phố chỉ đạo cơ quan chức năng giải quyết kiến nghị của người lao động theo thẩm quyền.

Xây dựng văn hoá lắng nghe

Ông Yu Peng Hui, Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH Horn Việt Nam khẳng định: “Đối thoại giúp chúng tôi hiểu rõ hơn nhu cầu của người lao động và có cách giải quyết kịp thời. Khi quyền lợi được bảo đảm, người lao động sẽ yên tâm gắn bó lâu dài”.

Không chỉ ở Công ty TNHH Horn Việt Nam, hiện việc gặp gỡ định kỳ giữa lãnh đạo doanh nghiệp và người lao động ở nhiều doanh nghiệp trong khu công nghiệp trở thành thông lệ. Những kiến nghị về chất lượng bữa ăn ca, điều kiện làm việc, chế độ phúc lợi được tiếp thu và xử lý ngay tại hội nghị.

Theo ông Vũ Đình Xô, Bí thư Chi bộ Công ty TNHH Nichias Hải Phòng (Khu Công nghiệp Nhật Bản - Hải Phòng), đối thoại đang dần trở thành một phần trong văn hóa quản trị doanh nghiệp. Từ hộp thư góp ý, khảo sát nội bộ, đường dây nóng đến các cuộc gặp gỡ định kỳ, hệ thống kênh tương tác đa chiều được thiết lập nhằm giúp người lao động có thể phản ánh thuận lợi nhất.

Thực tế cho thấy, ở những doanh nghiệp xây dựng tốt văn hóa lắng nghe, người lao động không chỉ phản ánh khó khăn mà còn chủ động đóng góp sáng kiến. Nhiều ý tưởng cải tiến dây chuyền sản xuất, tối ưu quy trình làm việc, tiết kiệm nguyên vật liệu xuất phát từ chính công nhân trực tiếp sản xuất. Sự lắng nghe vì thế không chỉ mang ý nghĩa bảo vệ quyền lợi mà còn tạo động lực đổi mới.

Bên cạnh đối thoại trực tiếp, công tác tuyên truyền pháp luật cho người lao động cũng được các cấp Công đoàn đặc biệt quan tâm. Các buổi truyền thông tại khu nhà trọ công nhân, các chương trình trực tuyến trên nền tảng số, chuyên mục truyền thông Công đoàn… đang giúp người lao động hiểu rõ hơn quyền và nghĩa vụ của mình.

Phó Chủ tịch Thường trực Liên đoàn Lao động thành phố Hải Phòng Nguyễn Văn Quyết cho biết: “Đối thoại tại nơi làm việc là chìa khóa để cân bằng lợi ích giữa người lao động và người sử dụng lao động. Khi công nhân được bày tỏ nguyện vọng chính đáng, doanh nghiệp cũng có thêm cơ sở để điều chỉnh chính sách phù hợp”.

Mục tiêu Hải Phòng đặt ra trong năm 2026 là ít nhất 85% số doanh nghiệp đủ điều kiện tổ chức thương lượng, ký kết thỏa ước lao động tập thể, 85% số Công đoàn cơ sở tham gia xây dựng và thực hiện quy chế dân chủ.

Đây cũng là năm đầu Liên đoàn Lao động thành phố lựa chọn 65 đơn vị thí điểm mô hình “Công đoàn cơ sở xã hội chủ nghĩa”, trong đó có 33 doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, khu vực có quan hệ lao động phức tạp và coi đây là “phép thử” đối với năng lực đại diện và thương lượng của tổ chức Công đoàn nhằm xây dựng môi trường làm việc ổn định, văn minh.

Thành phố Hải Phòng hiện có hơn 350 nghìn lao động làm việc tại các khu công nghiệp. Thành phố có tốc độ phát triển công nghiệp nhanh, tập trung đông công nhân, lao động. Vì thế việc tăng cường đối thoại, mở rộng các kênh tiếp nhận phản ánh và giải quyết kịp thời kiến nghị của người lao động đang trở thành giải pháp quan trọng để xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định, tiến bộ.

MINH NGUYÊN