Phát huy lợi thế chiến lược, định vị trung tâm công nghiệp hiện đại

Nhân dịp này, đồng chí Phạm Văn Thép, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Trưởng Ban Quản lý Khu Kinh tế Hải Phòng trao đổi với phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Hải Phòng chung quanh việc phát triển các khu công nghiệp, khu kinh tế nhằm góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng của thành phố.

- Thưa đồng chí, việc khởi công đồng loạt các khu công nghiệp trọng điểm đúng dịp kỷ niệm 71 năm ngày giải phóng Hải Phòng và Lễ hội Hoa Phượng Đỏ - Hải Phòng 2026 mang thông điệp gì về quyết tâm mở rộng không gian phát triển và hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng của thành phố trong năm 2026 cũng như giai đoạn tới?

- Việc thành phố đồng loạt khởi công 4 khu công nghiệp quy mô lớn là Bình Giang, Thủy Nguyên (giai đoạn 1), Hoàng Diệu, Nam Tràng Cát vào đúng dịp kỷ niệm 71 năm ngày giải phóng Hải Phòng và Lễ hội Hoa Phượng Đỏ 2026 không chỉ mang ý nghĩa là một sự kiện kinh tế, mà còn là thông điệp mạnh mẽ về ý chí và quyết tâm chính trị của thành phố trong hiện thực hóa các mục tiêu phát triển đề ra.

Trước hết, cần phải khẳng định đây là bước hiện thực hóa khát vọng tăng trưởng. Với 11 năm liên tiếp duy trì tăng trưởng GRDP ở mức hai con số, Hải Phòng khẳng định vai trò động lực phát triển, cực tăng trưởng quan trọng của cả nước. Trong quý I/2026, tốc độ tăng trưởng GRDP của Hải Phòng đạt 11,21%, tiếp tục khẳng định vị thế trong nhóm địa phương dẫn đầu cả nước.

Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Kết luận số 18-KL/TW xác định mục tiêu tăng trưởng tổng sản phẩm quốc nội (GDP) quốc gia đạt hai con số. Hải Phòng được kỳ vọng đóng vai trò đầu tàu vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ với mục tiêu tăng trưởng GRDP được giao năm 2026 cao nhất cả nước, từ 13 - 13,5% và bình quân giai đoạn 2026 - 2030 đạt 13 - 14%/năm. Việc khởi công các khu công nghiệp mới là một trong những nền tảng quan trọng để hướng tới mục tiêu tăng trưởng bình quân 13%/năm trong giai đoạn 2026 – 2030.

Thứ hai, những khu công nghiệp này không đơn thuần là “nhà máy” truyền thống. Đây là những không gian phát triển tích hợp, gắn kết mô hình đô thị – công nghiệp – dịch vụ hiện đại. Chiến lược này phản ánh sự chuyển đổi cơ cấu kinh tế theo chiều sâu: tập trung vào công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ và kinh tế số — phù hợp với định hướng xây dựng Hải Phòng trở thành trung tâm công nghiệp, dịch vụ, logistics hiện đại tầm quốc tế.

Thứ ba, thời điểm khởi công trùng với ngày kỷ niệm giải phóng mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc. Đây là những hành động cụ thể, thiết thực nhất cho phát triển kinh tế – xã hội. Không gian phát triển mới đang được mở ra không phải bằng lời hứa mà bằng công trình thực, bằng dòng vốn đang chảy vào thành phố.

- Với mục tiêu tăng trưởng hai con số, áp lực về tiến độ lấp đầy các khu công nghiệp là rất lớn. Thành phố sẽ cân đối như thế nào giữa yêu cầu thu hút nhanh và yêu cầu chọn lọc dự án để bảo đảm phát triển bền vững thưa đồng chí?

- Đây là bài toán nhiều địa phương phải đối mặt khi đặt mục tiêu tăng trưởng cao. Song áp lực lấp đầy và yêu cầu chọn lọc không nhất thiết là mâu thuẫn nếu chúng ta có chiến lược đúng và bộ máy thực thi hiệu quả. Trên cơ sở định hướng phát triển của thành phố cũng như bám sát chỉ đạo của Thành ủy, HĐND, UBND thành phố, Ban Quản lý Khu Kinh tế Hải Phòng kiên định quan điểm không thu hút đầu tư bằng mọi giá. Chúng tôi xác định ba tiêu chí sàng lọc:

Một là chất lượng ngành nghề. Trong thu hút đầu tư, thành phố ưu tiên các dự án thuộc lĩnh vực công nghệ cao, điện tử, bán dẫn, vật liệu mới, năng lượng tái tạo và logistics — những ngành có giá trị gia tăng lớn, có tác động lan tỏa tích cực đến chuỗi cung ứng trong nước. Kết quả là trong 4 tháng đầu năm 2026, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đăng ký tại Hải Phòng đạt 1.298,4 triệu USD, tăng 76,26% - không phải chỉ nhiều hơn mà còn chất lượng hơn so với cùng kỳ.

Hai là chuẩn mực môi trường. Mọi dự án vào Hải Phòng đều phải đáp ứng tiêu chuẩn phát thải và xử lý nước thải nghiêm ngặt. Đây không phải rào cản mà là cam kết thương hiệu. Nhà đầu tư nghiêm túc không ngại điều kiện này, trái lại còn coi đó là tín hiệu của một môi trường đầu tư minh bạch và ổn định.

Ba là năng lực thực tế của nhà đầu tư. Chúng tôi chú trọng năng lực tài chính, kế hoạch triển khai cụ thể và cam kết về chuyển giao công nghệ, đào tạo lao động địa phương. Điều này bảo đảm rằng mỗi dự án được cấp phép đều thực sự đi vào hoạt động, tạo giá trị thực chứ không chỉ là giấy phép nằm trên giấy.

Ở chiều ngược lại, để thu hút nhanh, Hải Phòng đẩy mạnh cải cách hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho nhà đầu tư thực hiện các thủ tục đầu tư. Theo Quyết định số 3606/QĐ-UBND, thủ tục hành chính cấp tỉnh đã được cắt giảm 50% trở lên. Trong khu kinh tế, chúng tôi triển khai cơ chế “một cửa tại chỗ” giải quyết toàn bộ hồ sơ đầu tư ngay tại Ban Quản lý. Thời gian từ khi nhà đầu tư đặt vấn đề đến khi khởi công đã được rút ngắn đáng kể so với trước. Đó chính là cách chúng tôi thu hút nhanh mà vẫn chọn lọc kỹ.

- Trong bối cảnh cạnh tranh thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao giữa các địa phương ngày càng lớn, đâu là lợi thế cốt lõi của Hải Phòng thưa đồng chí?

- Cuộc cạnh tranh thu hút FDI chất lượng cao đang ngày càng gay gắt, không chỉ trong phạm vi Việt Nam mà còn ở quy mô Đông Nam Á. Trong bối cảnh đó, Hải Phòng có những lợi thế cạnh tranh khác biệt và mang tính chiến lược.

Trước hết là hệ thống cảng biển và logistics tầm quốc tế. Cảng nước sâu Lạch Huyện có khả năng tiếp nhận tàu container trọng tải lớn nhất miền Bắc. Đây là lợi thế địa lý tự nhiên không thể tạo ra trong ngắn hạn. Với năng lực xuất nhập khẩu vượt trội, chi phí logistics cho doanh nghiệp sản xuất tại Hải Phòng thấp hơn đáng kể so với nhiều địa phương khác — đây là yếu tố quyết định trong bài toán lựa chọn điểm đặt nhà máy của các tập đoàn đa quốc gia.

Cùng với đó, Hải Phòng còn có lợi thế đặc biệt về kết nối giao thông liên vùng và quốc tế (hành lang kết nối với Trung Quốc và các thị trường quốc tế). Dự án đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng đã được Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư tại Nghị quyết số 187/2025/QH15 với chiều dài 389,888 km. Khi hoàn thành, tuyến đường sắt này sẽ kết nối trực tiếp cảng Hải Phòng với vùng sản xuất Vân Nam, Quảng Tây (Trung Quốc) và toàn bộ hành lang kinh tế Bắc – Nam. Đây là lợi thế chiến lược cấp khu vực mà không địa phương nào khác của Việt Nam có được.

Một lợi thế quan trọng khác là hệ sinh thái công nghiệp đã được hình thành tương đối đồng bộ. Với hệ thống 3 khu kinh tế, 45 khu công nghiệp đã thành lập và sự hiện diện của các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới, Hải Phòng đã có một hệ sinh thái công nghiệp đa dạng, đủ sức tạo hiệu ứng cụm liên kết ngành. Đây là nền tảng quan trọng giúp thành phố tiếp tục thu hút các doanh nghiệp vệ tinh, doanh nghiệp công nghệ cao và các nhà cung ứng trong chuỗi sản xuất toàn cầu.

Bên cạnh đó, Hải Phòng là một trong số ít địa phương được Quốc hội và Chính phủ trao cơ chế đặc thù vượt trội: Nghị quyết số 226/2025/QH15, Khu kinh tế chuyên biệt, Khu thương mại tự do, quy hoạch chung Khu kinh tế ven biển phía Nam. Cụ thể hóa cơ chế này, thành phố đang triển khai phát triển Khu thương mại tự do gắn với cảng biển và các khu kinh tế Đình Vũ – Cát Hải, khu kinh tế ven biển phía Nam. Đây sẽ là không gian kinh tế đặc biệt với cơ chế, chính sách vượt trội về thuế, hải quan và tài chính — tạo sức hấp dẫn riêng có trong bối cảnh làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu đang diễn ra mạnh mẽ.

- Để hiện thực hóa các mục tiêu phát triển thành phố, xin đồng chí cho biết, Ban Quản lý Khu Kinh tế Hải Phòng sẽ tập trung những nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm nào trong công tác điều phối, thu hút và quản lý đầu tư, góp phần nâng cao hiệu quả phát triển các khu công nghiệp, khu kinh tế trong thời gian tới?

- Với tinh thần “hành động quyết liệt, hiệu quả thực chất”, Ban Quản lý Khu Kinh tế Hải Phòng tập trung vào các nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm sau:

Thứ nhất, nâng cao chất lượng xúc tiến đầu tư có trọng tâm, trọng điểm. Chúng tôi chủ động tiếp cận trực tiếp các tập đoàn đa quốc gia, đặc biệt trong lĩnh vực bán dẫn, điện tử, năng lượng tái tạo và logistics. Thay vì chờ nhà đầu tư tìm đến, chúng tôi chủ động xây dựng hồ sơ chi tiết từng phân khu công nghiệp với đầy đủ thông tin về hạ tầng, lao động, chi phí vận hành để nhà đầu tư có thể ra quyết định nhanh nhất.

Thứ hai, tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, rút ngắn thời gian cấp phép. Chúng tôi duy trì và nâng cấp mô hình “một cửa tại chỗ” trong khu công nghiệp, khu kinh tế — toàn bộ thủ tục từ đăng ký đầu tư, cấp phép xây dựng đến giấy phép môi trường đều được giải quyết ngay tại Ban Quản lý. Mục tiêu là đưa thời gian từ nộp hồ sơ đến khởi công xuống còn tối đa 30 ngày đối với dự án không phức tạp. Đồng thời, tích cực ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý hồ sơ và theo dõi tiến độ dự án.

Thứ ba, phát triển đồng bộ hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội. Bên cạnh đầu tư hạ tầng kỹ thuật trong hàng rào khu công nghiệp, chúng tôi phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành và địa phương phát triển hạ tầng xã hội phục vụ người lao động — nhà ở, trường học, cơ sở y tế, khu vui chơi giải trí. Trong quý I/2026, thành phố đã có thêm 519 căn nhà ở xã hội hoàn thành, đây là điều kiện căn bản để thu hút và giữ chân nguồn lao động chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu của các doanh nghiệp công nghệ.

Thứ tư, tăng cường quản lý, giám sát sau cấp phép và xử lý dứt điểm dự án “treo”. Chúng tôi xây dựng hệ thống theo dõi tiến độ triển khai dự án, phát hiện sớm và tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp. Kiên quyết xử lý các dự án không triển khai đúng tiến độ, sử dụng đất không hiệu quả — thu hồi để tái phân bổ cho nhà đầu tư có năng lực thực sự. Điều này bảo đảm sử dụng hiệu quả quỹ đất — nguồn tài nguyên có hạn, không thể tái tạo của thành phố.

Ban Quản lý Khu Kinh tế Hải Phòng cam kết đồng hành cùng nhà đầu tư từ bước khảo sát đầu tiên đến khi dự án đi vào vận hành ổn định — với phương châm: "Mỗi khó khăn của doanh nghiệp là việc của chúng tôi, mỗi thành công của doanh nghiệp là thành công của thành phố". Đó là cách chúng tôi góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số của Hải Phòng trong giai đoạn 2026 – 2030.

- Trân trọng cảm ơn đồng chí!

MINH CHÂM (thực hiện)