Đời sống văn hóa

Bảo tồn giá trị văn hóa lịch sử trên quê hương An Lão

HỒ HƯƠNG 21/05/2026 13:30

Sau hợp nhất, xã An Lão không chỉ mở rộng về diện tích và quy mô dân số mà còn sở hữu hệ thống di sản văn hóa phong phú, giàu giá trị lịch sử.

nui-voi-b0ef5e6cfeb5520f64f35e660033abbe.jpg
Trò chơi dân gian đẩy gậy tại Lễ hội Núi Voi hằng năm được tổ chức vào dịp đầu xuân.

Sau hợp nhất, xã An Lão không chỉ mở rộng về diện tích và quy mô dân số mà còn sở hữu hệ thống di sản văn hóa phong phú, giàu giá trị lịch sử. Chính quyền và nhân dân địa phương đang triển khai nhiều giải pháp nhằm bảo tồn, gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa, lịch sử truyền thống

Tự hào những "địa chỉ đỏ" của quê hương

Quần thể di tích Núi Voi là niềm tự hào của người dân An Lão, được Nhà nước xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia từ năm 1962, gắn với những cuộc chiến đấu hào hùng thời Mạc và các cuộc kháng chiến của dân tộc. Nơi đây có nhiều hang động kỳ thú.

Trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước, đỉnh Núi Voi là căn cứ chiến đấu gắn với hình ảnh 28 nữ dân quân bắn rơi máy bay Mỹ và lời thề: “Đứng trên đỉnh núi ta thề/Không giết được giặc, không về Núi Voi”. Tại đây còn có quần thể công trình tín ngưỡng cổ kính thờ các anh hùng dân tộc như đền thờ nữ tướng Lê Chân, đình - chùa Chi Lai… Hiện các di tích thường xuyên đón du khách tới dâng hương, vãn cảnh.

Cùng với Núi Voi, cụm đền - chùa Bách Phương cũng là điểm đến thu hút nhiều du khách nhờ giá trị kiến trúc nghệ thuật thời Nguyễn còn được bảo tồn khá nguyên vẹn. Nổi bật tại đây là kiệu gỗ bát cống với 8 thanh rồng liên kết bằng hệ thống trụ xoay độc đáo; khám gỗ đặt ngai thờ Thành hoàng được chạm khắc tinh xảo với các họa tiết như lưỡng long chầu nguyệt, lão cúc, lão trúc… Di tích còn lưu giữ nhiều bức đại tự, cuốn thư có giá trị nghệ thuật cao.

Đến với Đài tưởng niệm liệt sĩ Lương Khánh Thiện, di tích lịch sử cấp thành phố, nhiều du khách xúc động trước những đóng góp to lớn của liệt sĩ. Ngày 1/9/1941, thực dân Pháp xử bắn đồng chí Lương Khánh Thiện khi ông đang giữ chức Bí thư Thành ủy Hải Phòng tại chân núi Áng Sơn. Đài tưởng niệm được xây dựng từ năm 1960 và tôn tạo lại năm 1994.

Theo Phòng Văn hóa - Xã hội xã An Lão, xã được hợp nhất từ thị trấn An Lão, Trường Sơn, An Tiến, An Thắng, Tân Dân và một phần xã Thái Sơn. Hiện địa phương có 3 di tích lịch sử cấp quốc gia, 15 di tích cấp thành phố và 11 di tích trong diện kiểm kê.

Nhiều điểm di tích đã trở thành “địa chỉ đỏ” giáo dục truyền thống cho học sinh và người dân, tiêu biểu như khu di tích Núi Voi hay Đài tưởng niệm liệt sĩ Lương Khánh Thiện... Một số di tích còn gắn với các lễ hội truyền thống đầu xuân, thu hút đông đảo người dân và du khách tham gia.

Hành động quyết liệt từ cơ sở

dinh-hoang-xa-163b10a6c486d6d5dc755dfe62de1101.jpg
Lễ rước kiệu tại đình làng Hoàng Xá.

Nhận thức rõ giá trị của hệ thống di sản văn hóa, UBND xã An Lão đang triển khai nhiều giải pháp nhằm quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị các di tích trên địa bàn. Địa phương tập trung kiện toàn ban quản lý tại từng điểm di tích. Rà soát, kiểm kê và lập hồ sơ quản lý đối với các đình, chùa, lễ hội truyền thống. Tăng cường kiểm tra công tác phòng cháy, chữa cháy tại các khu thờ tự để kịp thời khắc phục nguy cơ mất an toàn.

Địa phương cũng phối hợp chặt chẽ với lực lượng công an, phòng cháy, chữa cháy trong bảo vệ di tích, hiện vật và khách tham quan.

Theo Phó Chủ tịch UBND xã An Lão Lê Văn Huy, công tác bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa, lễ hội truyền thống được gắn với xây dựng không gian văn hóa cộng đồng hiện đại, phát huy giá trị văn hóa tôn giáo, tín ngưỡng. Địa phương chú trọng huy động nguồn lực xã hội hóa để tu bổ, tôn tạo di tích. Tổ chức lễ hội bảo đảm đúng quy định, văn minh, an toàn, góp phần quảng bá hình ảnh quê hương.

Địa phương giao Đoàn Thanh niên xã làm nòng cốt xây dựng cơ sở dữ liệu số về di tích, lễ hội truyền thống; phát triển “văn hóa số”, “thư viện số”, quảng bá văn hóa địa phương trên cổng thông tin điện tử và các nền tảng số.

bach-phuong-e1f6929e674c3fd619dfb345e6a37ef6.jpg
Lễ hội truyền thống đền Bách Phương.

Trong thời gian tới, xã An Lão dự kiến lựa chọn, nâng cấp một số lễ hội quy mô nhỏ thành lễ hội cấp xã trở lên; xây dựng ít nhất một sản phẩm du lịch văn hóa gắn với di tích và lễ hội truyền thống; phấn đấu đề nghị công nhận thêm một di sản văn hóa phi vật thể.

HỒ HƯƠNG