Nhà ở xã hội và bài toán phát triển bền vững
Thực tế cho thấy, Hải Phòng đang là một trong những địa phương đi đầu cả nước về phát triển nhà ở xã hội.
Thông báo số 64-TB/VPTW ngày 22/5/2026 của Văn phòng Trung ương Đảng về kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đối với công tác phát triển nhà ở xã hội đã phát đi một thông điệp rất rõ ràng. Theo đó, phát triển nhà ở xã hội không đơn thuần là chính sách hỗ trợ người thu nhập thấp, mà là một cấu phần quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, ổn định dân cư, bảo đảm an sinh và thúc đẩy thị trường bất động sản phát triển lành mạnh.
Tinh thần ấy đặc biệt có ý nghĩa với Hải Phòng, một địa phương đang bước vào giai đoạn phát triển mới với tốc độ công nghiệp hóa, đô thị hóa và thu hút lao động thuộc nhóm cao nhất cả nước. Từ nhiều năm nay, Hải Phòng trở thành “điểm sáng” về phát triển công nghiệp với hàng loạt khu công nghiệp lớn như Tràng Duệ, VSIP, Deep C, Nam Đình Vũ, Đình Vũ - Cát Hải… kéo theo nhu cầu rất lớn về nhà ở cho công nhân, người lao động và người thu nhập trung bình. Hàng chục nghìn lao động ngoại tỉnh đến Hải Phòng làm việc mỗi năm đang tạo áp lực không nhỏ lên hạ tầng nhà ở đô thị.
Vì vậy, chủ trương ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê, nhà ở công nhân và nhà ở gắn với khu công nghiệp, giao thông công cộng trong Thông báo 64 được xem là rất sát với thực tế của Hải Phòng hiện nay. Thông báo cũng nhấn mạnh việc phát triển nhà ở phải đồng bộ với quy hoạch đô thị, hạ tầng xã hội và thị trường lao động, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp tư nhân tham gia đầu tư.
Thực tế cho thấy, Hải Phòng đang là một trong những địa phương đi đầu cả nước về phát triển nhà ở xã hội. Thành phố hiện triển khai nhiều dự án nhà ở xã hội lớn như: Tràng Duệ, Tổng kho 3 Lạc Viên, Tràng Cát, Đồng Hòa - Kiến An, 384 Lê Thánh Tông, Hoàng Huy New City… với hàng chục nghìn căn hộ đang được xây dựng và mở bán.
Riêng trong năm 2026, Chính phủ giao Hải Phòng chỉ tiêu hoàn thành 6.700 căn hộ nhà ở xã hội; giai đoạn 2025-2030 hoàn thành hơn 43.500 căn hộ.
Còn theo điều chỉnh Chương trình phát triển nhà ở thành phố, Hải Phòng đặt mục tiêu rất cao là hoàn thành hơn 56.000 căn nhà ở xã hội phục vụ người thu nhập thấp và công nhân lao động trong giai đoạn 2026 - 2030, tương đương hơn 4 triệu m² sàn xây dựng.
Những con số này không chỉ phản ánh quy mô xây dựng mà còn gắn với mục tiêu giữ chân lao động và nâng cao sức cạnh tranh của thành phố. Khi có nơi ở ổn định, công nhân sẽ yên tâm làm việc lâu dài; người trẻ và kỹ sư có điều kiện lập nghiệp tại Hải Phòng. Một đô thị công nghiệp muốn phát triển bền vững không chỉ cần nhà máy hay cảng biển mà còn cần môi trường sống văn minh với nhà ở phù hợp, trường học, y tế và dịch vụ công cộng đầy đủ.
Tuy nhiên, thực tế hiện nay cho thấy nguồn cung nhà ở xã hội vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu. Nhiều khu nhà ở chưa gắn kết tốt với hạ tầng xã hội và nơi tập trung đông lao động. Tại một số khu công nghiệp ở Hải Phòng, công nhân vẫn phải thuê trọ trong điều kiện chật hẹp, thiếu tiện nghi. Bên cạnh đó, giá nhà thương mại tăng nhanh khiến nhiều người trẻ dù có việc làm ổn định vẫn khó mua được nhà.
Bởi vậy, Hải Phòng không chỉ cần tăng số lượng nhà ở xã hội mà còn phải nâng cao chất lượng các dự án. Nhà ở xã hội cần được xây dựng đồng bộ với trường học, giao thông công cộng, không gian xanh và các dịch vụ thiết yếu, thay vì chỉ tập trung hoàn thành chỉ tiêu xây dựng.
Một điểm đáng chú ý trong kết luận của đồng chí Tổng Bí thư là yêu cầu phát triển mạnh nhà ở cho thuê với giá hợp lý. Đây là hướng đi Hải Phòng nên đặc biệt quan tâm. Bởi không phải người lao động nào cũng đủ khả năng mua nhà ngay trong khi nhu cầu thuê dài hạn, ổn định tại các khu công nghiệp hiện rất lớn. Nếu làm tốt mô hình này, thành phố sẽ vừa giải quyết được nhu cầu an cư trước mắt, vừa tạo sự linh hoạt cho thị trường lao động.
Trong mục tiêu xây dựng Hải Phòng trở thành thành phố công nghiệp hiện đại, văn minh và đáng sống, nhà ở xã hội giữ vai trò rất quan trọng. Sự phát triển của một đô thị không chỉ được đánh giá qua tốc độ tăng trưởng kinh tế hay các công trình lớn, mà còn ở việc người lao động có thể sống ổn định, an tâm và có cơ hội gắn bó lâu dài với nơi mình làm việc.
Từ tinh thần của Thông báo 64-TB/VPTW và thực tiễn triển khai tại thành phố Hải Phòng cho thấy, phát triển nhà ở xã hội không chỉ nhằm đáp ứng nhu cầu chỗ ở mà còn góp phần bảo đảm an sinh, ổn định lực lượng lao động và nâng cao chất lượng đô thị. Với quyết tâm chính trị cùng sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, ngành, Hải Phòng đang từng bước khẳng định hướng đi phát triển đô thị công nghiệp hiện đại gắn với mục tiêu an cư bền vững cho người dân.