Nuôi nguồn để phát triển bền vững bóng đá chuyên nghiệp Hải Phòng
Hàng ngàn cầu thủ nhí đang tập luyện tại các trung tâm bóng đá cộng đồng ở Hải Phòng được xem là nguồn tài nguyên giàu tiềm năng của bóng đá chuyên nghiệp thành phố.
Bóng đá cộng đồng và nguồn tài nguyên bị bỏ quên
Bóng đá luôn là một phần đặc biệt trong đời sống xã hội thành phố Hải Phòng. Từ sân Lạch Tray rực lửa dịp cuối tuần đến những sân bóng phủ kín trẻ em vào mỗi dịp Hè, tình yêu bóng đá của người dân đất Cảng chưa bao giờ giảm nhiệt. Nhưng phía sau sự cuồng nhiệt ấy, bóng đá Hải Phòng vẫn đang đối diện bài toán lớn: thiếu một hệ thống đào tạo trẻ bài bản để tạo nền tảng phát triển lâu dài cho đội bóng chuyên nghiệp thành phố.
Điều đáng nói, nguồn lực cho bóng đá trẻ Hải Phòng chưa bao giờ thiếu. Theo thống kê sơ bộ, trên địa bàn thành phố hiện có hơn 30 trung tâm bóng đá cộng đồng, thu hút hàng nghìn cầu thủ nhí tham gia tập luyện thường xuyên. Vào dịp Hè, số lượng học viên còn tăng mạnh nhờ nhu cầu học bóng đá ngày càng lớn của phụ huynh và trẻ em thành phố. Nếu có hệ thống tuyển chọn và đào tạo hợp lý, đây hoàn toàn có thể trở thành nền tảng quan trọng để Câu lạc bộ Hải Phòng xây dựng các tuyến trẻ phục vụ bóng đá chuyên nghiệp trong tương lai. Tuy nhiên, trong nhiều năm qua, bóng đá cộng đồng Hải Phòng vẫn chủ yếu phát triển theo hướng tự phát.
Huấn luyện viên Mai Ngọc Quang, người gắn bó với công tác đào tạo trẻ nhiều năm qua cho biết: Làm bóng đá trẻ cần sự kiên trì về định hướng cũng như tài chính. Hải Phòng không thiếu những cầu thủ nhí và gia đình đam mê bóng đá nhưng chưa quy tụ được trong một hệ thống đào tạo tiêu chuẩn với những tiêu chí cụ thể. Bóng đá trẻ Hải Phòng đang thiếu hệ thống đào tạo và nhân sự vận hành hệ thống đó. Bởi vậy, dù có nhiều cầu thủ thường xuyên luyện tập nhưng lại chọn các trung tâm đào tạo trẻ ở các nơi khác để thực hiện mục tiêu chơi bóng chuyên nghiệp.
Huấn luyện viên Đồng Đức Thắng, Trung tâm bóng đá Kids CT, cựu cầu thủ Câu lạc bộ Hải Phòng chia sẻ: “Từ khi hoạt động đến nay (năm 2016), trung tâm của tôi có nhiều em được tuyển chọn vào các trung tâm đào tạo trẻ, đội bóng chuyên nghiệp như PVF, Viettel, Phù Đổng FC hay Hòa Bình FC để tiếp tục được đào tạo theo hướng chuyên nghiệp. Ngoài ra, theo tôi được biết, nhiều trung tâm khác cũng có học viên trúng tuyển vào các lò đào tạo trẻ trên toàn quốc. Đó đều là những cầu thủ có tố chất tốt để chơi bóng chuyên nghiệp nếu được đào tạo bài bản. Trung tâm bóng đá cộng đồng không thể đáp ứng chuyên môn sâu, trong khi đội bóng thành phố không có hệ thống đào tạo trẻ ổn định nên các em phải tìm đường để theo đuổi đam mê".
Ngày xưa ơi!
Nhớ lại thời gian trước, người hâm mộ bóng đá đất Cảng từng có giai đoạn rất tự hào với đội hình đậm chất Hải Phòng.
Mùa giải V-League 2008, Câu lạc bộ Hải Phòng sở hữu hàng loạt cầu thủ được đào tạo, trưởng thành từ bóng đá trẻ thành phố. Những cái tên Nguyễn Minh Châu, Mai Ngọc Quang, Bùi Trọng Nghĩa, Đào Thế Phong, Đồng Đức Thắng, Lê Bật Hiếu hay Ngô Anh Tuấn, Đặng Tuấn Điệp, Đặng Hồng Trường vẫn còn in đậm trong lòng người hâm mộ đất Cảng. Thời điểm đó, hàng loạt những nhân tố kế cận như Khánh Hùng, Bảo Long, Xuân Tuyến, Văn Đông, Ngọc Anh, Tiến Thành, Ngọc Thịnh... cũng luôn sẵn sàng.
Thời điểm đó, Câu lạc bộ Hải Phòng chỉ cần có ngoại binh tốt là có thể thăng hoa với lối chơi máu lửa, quyết liệt và luôn nằm trong nhóm cạnh tranh thành tích cao. Các cầu thủ Hải Phòng không chỉ chơi bóng bằng chuyên môn mà còn bằng niềm tự hào quê hương, điều tạo nên bản sắc riêng của đội bóng thành phố Cảng.
Thế nhưng, sau quãng thời gian dài bị xem là “vùng trắng” đào tạo trẻ, bóng đá Hải Phòng dần đánh mất nền tảng phát triển bền vững. Đội bóng chuyên nghiệp thiếu lực lượng kế cận từ địa phương, trong khi “chất Hải Phòng” trong đội hình cũng phai nhạt theo thời gian.
Tín hiệu mới cho bóng đá trẻ Hải Phòng
Sau nhiều năm trầm lắng, bóng đá trẻ Hải Phòng đang bắt đầu xuất hiện những tín hiệu tích cực.
Năm 2025, Câu lạc bộ Hải Phòng khởi động lại công tác đào tạo trẻ với khoảng 90 cầu thủ được tuyển chọn cho các tuyến U9 đến U15. Các tuyến U17 đến U21 được liên kết đào tạo cùng một số trung tâm khác theo quy định của Liên đoàn Bóng đá Việt Nam. Theo huấn luyện viên Vũ Như Thành: Ngoài các cầu thủ U9 không ăn ở tập trung, còn các cầu thủ thuộc U11, U13 và U15 ăn ở và luyện tập theo chế độ tập trung. Hiện tại, các em tích cực luyện tập theo giáo án và sự hướng dẫn của các huấn luyện viên. Quá trình đào tạo các cầu thủ sẽ được đôn lên tuyến trên theo chu kỳ huấn luyện. Nếu duy trì tốt hệ thống đào tạo trẻ thì trong khoảng 6 đến 10 năm, các cầu thủ có thể thi đấu chuyên nghiệp trong màu áo Câu lạc bộ Hải Phòng.
Trong khi đó, tỉnh Hải Dương trước hợp nhất đã nổi tiếng với các tuyến U11 và U13 mạnh toàn quốc - sở hữu kinh nghiệm đào tạo trẻ bài bản cùng nguồn cầu thủ chất lượng. Sự kết hợp giữa nền tảng đào tạo trẻ của Hải Dương trước đây với điều kiện cơ sở vật chất, sức hút và tiềm lực bóng đá Hải Phòng hiện nay được kỳ vọng sẽ mở ra hướng phát triển mới cho bóng đá trẻ khu vực.
Năm 2026, Hải Phòng dự kiến có tới 9 đội bóng tham dự các giải bóng đá thiếu niên, nhi đồng toàn quốc ở các lứa tuổi U9, U11 và U13. Con số ấy cho thấy bóng đá cộng đồng thành phố vẫn đang phát triển mạnh mẽ và duy trì được sức hút lớn với trẻ em.
Ngoài ra, hệ thống sân vận động phục vụ huấn luyện và thi đấu đang hoàn thiện tại khu đô thị Bắc Sông Cấm. Nếu đưa vào vận hành thì bóng đá trẻ Hải Phòng được hưởng lợi lớn từ cơ sở vật chất hiện đại, tiêu chuẩn cao.