Không để lãng phí nguồn lực khi tinh gọn bộ máy
Hải Phòng vừa thực hiện chủ trương tinh gọn bộ máy, vừa cố gắng giữ lại nguồn nhân lực có kinh nghiệm ở cơ sở.
Việc hàng trăm người hoạt động không chuyên trách cấp xã tại Hải Phòng xin nghỉ việc để hưởng chế độ đang thu hút sự quan tâm của dư luận. Tuy nhiên, nhìn rộng hơn, đây không chỉ là câu chuyện riêng của một địa phương mà phản ánh quá trình sắp xếp, tinh gọn bộ máy ở cơ sở trên phạm vi cả nước.
Theo chủ trương thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, lực lượng người hoạt động không chuyên trách cấp xã sẽ chấm dứt hoạt động từ ngày 31/5/2026. Nếu như trước đây cả nước có khoảng 100.000 - 120.000 người hoạt động không chuyên trách thì sau quá trình sắp xếp, tinh giản hiện còn gần 60.000 người.
Tinh gọn bộ máy là yêu cầu tất yếu nhằm xây dựng nền hành chính hoạt động hiệu lực, hiệu quả hơn. Tuy nhiên, điều quan trọng không chỉ giảm số lượng, mà còn ở việc nâng cao chất lượng phục vụ người dân sau sắp xếp.
Thực tế cho thấy, nhiều người hoạt động không chuyên trách dù mức phụ cấp không cao nhưng đã gắn bó nhiều năm với cơ sở, trực tiếp tham gia công tác đoàn thể, dân vận, hòa giải, an sinh xã hội và triển khai các phong trào tại địa phương. Không ít người có kinh nghiệm thực tiễn, am hiểu địa bàn, có khả năng ứng dụng công nghệ thông tin và hỗ trợ chuyển đổi số ở cơ sở.
Vì vậy, bên cạnh việc thực hiện chủ trương tinh giản, vấn đề đặt ra là làm sao sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực đã có kinh nghiệm thực tiễn, tránh lãng phí. Nếu chỉ dừng ở việc giải quyết chế độ nghỉ việc mà chưa có cơ chế sàng lọc, bố trí phù hợp thì sẽ là điều đáng tiếc.
Hiện nay, Trung ương và các địa phương đã tính đến nhiều giải pháp nhằm bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu tinh gọn bộ máy và ổn định đội ngũ ở cơ sở. Theo quy định mới, người hoạt động không chuyên trách cấp xã nếu đủ điều kiện và địa phương còn chỉ tiêu biên chế có thể được tuyển dụng thẳng vào công chức cấp xã mà không phải thi tuyển.
Ngoài ra, những trường hợp phù hợp có thể tiếp tục được bố trí đảm nhiệm các chức danh không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố. Những người có nguyện vọng nghỉ việc sẽ được giải quyết chế độ theo Nghị định 154/2025/NĐ-CP của Chính phủ.
Theo báo cáo của các địa phương, toàn thành phố hiện có 1.236 người hoạt động không chuyên trách cấp xã đang công tác và sẽ kết thúc hoạt động từ ngày 31/5/2026. Trong đó, có 339 người tiếp tục đảm nhiệm chức danh không chuyên trách tại thôn, tổ dân phố; một số trường hợp được bố trí kiêm nhiệm thêm nhiệm vụ hỗ trợ khối chính quyền và các tổ chức chính trị - xã hội cấp xã.
Đến nay, có 710 người đề nghị giải quyết nghỉ việc để hưởng chế độ, chính sách theo quy định. Sở Nội vụ đã tiếp nhận hồ sơ đề nghị xem xét tiếp nhận vào làm công chức đối với 17 trường hợp là người hoạt động không chuyên trách cấp xã thuộc 11 xã, phường. Hiện vẫn còn gần 200 trường hợp chưa gửi hồ sơ và một số địa phương chưa báo cáo chi tiết phương án đề xuất giải quyết chế độ, chính sách đối với đội ngũ người hoạt động không chuyên trách cấp xã.
Ngày 29/4, UBND thành phố Hải Phòng đã ban hành công văn về phương án bố trí, sắp xếp lực lượng này theo 3 hướng: tiếp nhận làm lao động hợp đồng tại cơ quan, đơn vị sự nghiệp đối với những người có năng lực, kinh nghiệm; bố trí tham gia công tác tại thôn, tổ dân phố; hoặc giải quyết chế độ nghỉ việc theo quy định.
Có thể thấy, Hải Phòng đang triển khai cách làm khá linh hoạt, vừa thực hiện chủ trương tinh gọn bộ máy, vừa cố gắng giữ lại nguồn nhân lực có kinh nghiệm ở cơ sở. Đây cũng là bài toán chung của nhiều địa phương hiện nay, tinh gọn nhưng không để hụt nguồn nhân lực chất lượng. Bởi mục tiêu cuối cùng của cải cách không chỉ là giảm đầu mối hay tiết kiệm ngân sách, mà là xây dựng nền hành chính hoạt động hiệu quả hơn, phục vụ người dân tốt hơn.