Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng làm việc với Hải Phòng và 4 tỉnh về phát triển nhà ở cho thuê

Chiều 1/6, tại Trung tâm Hội nghị - Biểu diễn thành phố, đồng chí Lê Minh Hưng, Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ chủ trì cuộc họp triển khai ý kiến chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về nhà ở cho thuê tại thành phố Hải Phòng và các tỉnh Quảng Ninh, Hưng Yên, Ninh Bình và Bắc Ninh.

Tham dự cuộc làm việc có đồng chí Phạm Gia Túc, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ; các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng: Đặng Xuân Phong, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ; Trần Hồng Minh, Bộ trưởng Bộ Xây dựng; Hoàng Thanh Tùng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp; Phạm Đức Ấn, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước và đại diện lãnh đạo các bộ, ban, ngành Trung ương cùng dự.

Về phía các tỉnh, dự hội nghị có các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng: Quản Minh Cường, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Ninh; Phạm Quang Ngọc, Bí thư Tỉnh ủy Hưng Yên; Trần Huy Tuấn, Bí thư Tỉnh ủy Ninh Bình; Nguyễn Hồng Thái, Bí thư Tỉnh ủy Bắc Ninh. Cùng dự có đại diện lãnh Thường trực Tỉnh ủy các địa phương.

Về phía thành phố Hải Phòng, dự hội nghị có các đồng chí: Lê Ngọc Châu, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng; Đỗ Mạnh Hiến, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy; Lê Văn Hiệu, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố; Phạm Văn Lập, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố; các đồng chí Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy và đại diện lãnh đạo các sở, ban, ngành thành phố.

Tại cuộc làm việc, Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh trình bày Báo cáo về tình hình triển khai nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê trên địa bàn thành phố Hải Phòng và 4 tỉnh: Quảng Ninh, Hưng Yên, Ninh Bình và Bắc Ninh và các kiến nghị, đề xuất của các địa phương.

Hải Phòng kiến nghị 6 nội dung phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê

Liên quan đến phát triển nhà ở xã hội, toàn thành phố Hải Phòng đã, đang và chuẩn bị triển khai 65 dự án với tổng quy mô 80.228 căn. Trong đó, giai đoạn 2021 - 2025 hoàn thành 16. 679 căn (vượt chỉ tiêu Chính phủ giao 15.400 căn). Dự kiến giai đoạn 2021 - 2030, hoàn thành 54.444 căn, đạt 110% chỉ tiêu Chính phủ giao toàn giai đoạn (49.400 căn). Về nhà ở xã hội cho lực lượng vũ trang nhu cầu khoảng 5.421 căn.

Về tình hình quản lý, phát triển quỹ nhà cho thuê: nhà ở xã hội cho thuê hiện có 744 căn. Trong đó, đang vận hành cho thuê 605 căn (đạt 81,3%); 139 căn đang xét duyệt hồ sơ. Nhà lưu trú công nhân hiện có 1.340 phòng. Dự kiến đến quý IV/2027, hoàn thành thêm 5.693 phòng. Nhà ở thuộc tài sản công có 14.982 căn. Cùng với đó, thành phố đẩy mạnh phát triển nhà ở xã hội kết hợp giải quyết chung cư cũ.

Nhằm tháo gỡ triệt để các rào cản thể chế, khơi thông nguồn lực xã hội hóa phát triển phân khúc nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê dài hạn, tại cuộc làm việc, lãnh đạo thành phố Hải Phòng đề nghị Thủ tướng Chính phủ 6 vấn đề: xem xét, bổ sung cơ chế chính sách đặc thù cho phép các doanh nghiệp sản xuất đang hoạt động tại các khu công nghiệp, khu kinh tế trên địa bàn được sử dụng nguồn vốn hợp pháp của đơn vị mua lại các căn hộ nhà ở xã hội đã hoàn thành đầu tư xây dựng để bố trí cho công nhân, người lao động của doanh nghiệp thuê lại để ở.

Đồng thời, cho phép áp dụng cơ chế hỗ trợ đồng bộ đối với cả chủ đầu tư dự án và người dân có nhu cầu về nhà ở cũng như xem xét, nghiên cứu sửa đổi, bổ sung pháp luật về nhà ở theo hướng quy định bắt buộc chủ đầu tư các dự án nhà ở xã hội phải dành tối thiểu 30% tổng diện tích sàn nhà ở xã hội trong dự án để cho thuê nhằm tạo lập cơ sở pháp lý cụ thể, bảo đảm nguồn cung nhà ở cho thuê dài hạn. Đồng thời, bổ sung quy định cho phép từng địa phương căn cứ điều kiện cụ thể có thể hỗ trợ thêm lãi suất cho người dân khi mua nhà ở xã hội thông qua hình thức thành phố cấp bù lãi suất cho ngân hàng chính sách.

Cho phép thành phố sử dụng nguồn ngân sách nhà nước hỗ trợ chi phí giải phóng mặt bằng đối với dự án cải tạo, xây dựng chung cư cũ để tăng tính khả thi dự án, tạo động lực thu hút các nhà đầu tư tham gia cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ.

Để bảo đảm thu hút nguồn lực chất lượng cao đến thành phố Hải Phòng làm việc, thành phố đề nghị Chính phủ xem xét, bổ sung cơ chế phát triển nhà thương mại có giá phù hợp để cho thuê dài hạn. Giải pháp này sẽ tạo quỹ nhà ở thương mại cho thuê có chất lượng tốt, không bị khống chế diện tích căn hộ như nhà ở xã hội và mở rộng đối tượng được thuê nhà.

Phấn đấu khởi công ít nhất 1 dự án nhà ở cho thuê trong tháng 6

Tại cuộc làm việc, đại diện lãnh đạo thành phố Hải Phòng và 4 tỉnh Quảng Ninh, Bắc Ninh, Ninh Bình và Hưng Yên trao đổi tình hình triển khai các dự án nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê trên địa bàn. Đồng thời, nêu đề xuất, kiến nghị về cơ chế, chính sách phát triển nhà ở cho thuê; nguồn vốn, tín dụng ưu đãi và quỹ nhà ở; sửa đổi Luật Nhà ở năm 2023 liên quan đến nhà ở xã hội…

Sau khi nghe ý kiến của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc và đại diện lãnh đạo các bộ, ban, ngành Trung ương, phát biểu kết luận hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đánh giá cao sự vào cuộc của thành phố Hải Phòng và các tỉnh Quảng Ninh, Bắc Ninh, Ninh Bình và Hưng Yên trong triển khai chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về phát triển nhà ở cho thuê trên địa bàn.

Theo Thủ tướng Chính phủ, nhu cầu về nhà ở cho thuê tại thành phố Hải Phòng và 4 tỉnh là rất lớn. Đây đều là các địa phương có tốc độ phát triển kinh tế - xã hội cao, tập trung nhiều khu kinh tế, khu, cụm công nghiệp, là trọng điểm công nghiệp của miền Bắc và cả nước. Tuy nhiên, quỹ nhà ở để bố trí cho thuê, thuê dài hạn tại các địa phương đang trong tình trạng "lệch pha" giữa nguồn cung và nhu cầu; cơ cấu sản phẩm thiên về nhà ở thương mại và nhà ở để bán, trong khi phân khúc nhà ở cho thuê dài hạn có giá phù hợp thu nhập của người dân còn hạn chế.

Cùng với đó, một bộ phận tài sản công về nhà ở bị sử dụng kém hiệu quả, gây lãng phí; cơ chế, chính sách chưa đủ sức hấp dẫn để thu hút khu vực tư nhân tham gia đầu tư nhà ở cho thuê dài hạn.

Thủ tướng Chính Phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh, yêu cầu chuyển mạnh tư duy phát triển thị trường nhà ở từ chủ yếu phát triển nhà ở thương mại sang phát triển đồng thời nhà ở thương mại và nhà ở cho thuê, trong đó, xác định nhà ở cho thuê là phân khúc chiến lược dài hạn phục vụ đông đảo người dân, nhất là công nhân, người lao động, cán bộ, công chức và lực lượng vũ trang có nhu cầu rất lớn về thuê nhà với giá hợp lý.

Thủ tướng Chính phủ nêu rõ: Nhà nước không bao cấp về nhà ở nhưng cũng không hoàn toàn để thị trường tự điều tiết. Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thông qua quy hoạch, thể chế, chính sách tài chính, tín dụng, đất đai để điều tiết và thúc đẩy phát triển lành mạnh thị trường nhà ở cho thuê. Đồng thời, huy động doanh nghiệp và nguồn lực xã hội tham gia đầu tư với lợi nhuận hợp lý; người dân được tiếp cận chỗ ở ổn định, lâu dài, an toàn, phù hợp khả năng chi trả.

Thủ tướng cho rằng, phát triển nhà ở cho thuê tại 5 địa phương cần phải đặt trong tổng thể quy hoạch đô thị, quy hoạch sử dụng đất, phát triển giao thông công cộng, khu công nghiệp và thị trường lao động; ưu tiên phát triển tại các đô thị lớn, khu công nghiệp, hành lang kinh tế quan trọng với hạ tầng đồng bộ, thuận lợi cho sinh hoạt và đi lại của người dân. Cùng với đó, việc huy động đa dạng nguồn lực, nguồn vốn nhà nước rất quan trọng, nhưng không chỉ trông chờ vào ngân sách nhà nước. Tập trung khơi thông dòng vốn tư nhân, dòng vốn dài hạn từ các quỹ đầu tư, tổ chức tín dụng. Sử dụng hiệu quả các nguồn lực nhà nước để dẫn dắt, tạo lực đẩy cho thị trường.

Về nhiệm vụ thời gian tới, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đề nghị thành phố Hải Phòng và 4 tỉnh khẩn trương rà soát toàn bộ quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch đô thị cũng như quỹ đất, quỹ nhà tài sản công sử dụng kém hiệu quả để bố trí phát triển nhà ở cho thuê.

Việc phát triển dự án nhà ở cho thuê cần gắn với quy hoạch khu kinh tế, khu công nghiệp trọng điểm tại mỗi địa phương. Trong tháng 6, các địa phương hoàn thiện các quy hoạch này.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng yêu cầu trong tháng 6 này, mỗi địa phương phấn đấu khởi công ít nhất 1 dự án nhà ở cho thuê. Trong quý III và quý IV/2026, triển khai khởi công dự án quy mô lớn hơn.

Đồng thời, xây dựng kế hoạch đầu tư, xây dựng, vận hành dự án nhà ở cho thuê, báo cáo Thủ tướng Chính phủ kết quả trong tháng 7/2026; chủ động đề xuất cơ chế huy động nguồn lực xã hội và việc đầu tư xây dựng, vận hành nhà ở cho thuê gắn với chính sách phù hợp về giao đất, cho thuê đất.

Đối với Bộ Xây dựng, Thủ tướng Chính phủ giao chủ trì rà soát, đề xuất cơ chế, chính sách mới; xác định nhu cầu nhà ở cho thuê theo từng nhóm đối tượng, xây dựng bản đồ "cung - cầu" để làm cơ sở quy hoạch và phân bổ nguồn lực; chủ trì phối hợp với các bộ, cơ quan và các địa phương để nghiên cứu đề xuất giao chỉ tiêu cụ thể phát triển nhà ở cho thuê trên cả nước, báo cáo Thủ tướng Chính phủ trong tháng 7/2026; rà soát, sửa đổi các quy chuẩn, tiêu chuẩn nhà ở cho thuê, đặc biệt là tiêu chuẩn an toàn phòng cháy, chữa cháy đối với nhà cho thuê quy mô nhỏ và vừa.

Bộ Tài chính khẩn trương hướng dẫn theo thẩm quyền cơ chế hạch toán nguồn thu nghĩa vụ nhà ở xã hội bằng tiền, phương án bảo toàn vốn khi sử dụng đầu tư phát triển nhà ở cho thuê và cơ chế ưu đãi tài chính, thuế đối với dự án nhà ở cho thuê dài hạn theo hướng tạo động lực đủ mạnh để thu hút dòng vốn tư nhân và các quỹ đầu tư dài hạn tham gia; hoàn thành trong tháng 7/2026.

Thủ tướng đề nghị Ngân hàng Nhà nước chủ trì nghiên cứu, đề xuất Thủ tướng Chính phủ chính sách tín dụng ưu đãi đối với chủ đầu tư dự án nhà ở cho thuê dài hạn theo hướng lãi suất ổn định, thời hạn vay phù hợp chu kỳ hoàn vốn của dự án; báo cáo Thủ tướng Chính phủ trong tháng 7/2026. Trường hợp cần thiết, Ngân hàng Nhà nước nghiên cứu cơ chế tái cấp vốn cho các ngân hàng thương mại hoặc cơ chế linh hoạt về hạn mức tín dụng cho các ngân hàng thương mại tham gia lĩnh vực này…

Thay mặt lãnh đạo các tỉnh, thành phố, phát biểu tại cuộc làm việc, đồng chí Lê Ngọc Châu, Bí thư Thành ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng nghiêm túc tiếp thu ý kiến chỉ đạo của đồng chí Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tại hội nghị. Đồng thời, khẳng định ngay sau hội nghị, thành phố Hải Phòng và các địa phương khẩn trương triển khai, phấn đấu khởi công dự án nhà ở cho thuê trong thời gian sớm nhất.

PHẠM CƯỜNG - LÊ DŨNG