Kinh tế tư nhân bứt tốc sau 1 năm triển khai Nghị quyết 68-NQ/TW
Khu vực kinh tế tư nhân đã ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực về môi trường kinh doanh, số lượng doanh nghiệp gia nhập thị trường, huy động vốn và đóng góp cho tăng trưởng kinh tế.
Khơi thông nguồn lực cho khu vực kinh tế tư nhân
Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân được Đảng và Nhà nước xác định là một định hướng lớn, có ý nghĩa chiến lược trong việc phát huy vai trò của khu vực kinh tế tư nhân, tạo nền tảng để đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới. Sau một năm triển khai, khu vực này đã ghi nhận nhiều chuyển biến cả về quy mô lẫn chất lượng phát triển.
Trong tiến trình đổi mới và hội nhập quốc tế, phát triển kinh tế tư nhân không chỉ là yêu cầu khách quan của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa mà còn là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng, đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Ngày 4/5/2025, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân. Đây được xem là dấu mốc quan trọng trong tư duy phát triển kinh tế khi lần đầu tiên khẳng định kinh tế tư nhân là “một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia”.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định Nghị quyết 68 đặt nền móng cho sự chuyển biến toàn diện trong chính sách phát triển kinh tế tư nhân, từ “thừa nhận” sang “bảo vệ, khuyến khích, thúc đẩy”, từ “bổ trợ” sang “dẫn dắt phát triển”, tạo cơ sở hiện thực hóa mục tiêu xây dựng đất nước hùng cường vào giữa thế kỷ XXI.
Nghị quyết không chỉ xác định định hướng mà còn đưa ra nhiều nhóm nhiệm vụ, giải pháp cụ thể như đổi mới nhận thức về vị trí, vai trò của kinh tế tư nhân; cải cách mạnh mẽ thể chế; xóa bỏ cơ chế “xin - cho”; loại bỏ các điều kiện kinh doanh không cần thiết; bảo đảm quyền sở hữu, quyền tự do kinh doanh và cạnh tranh bình đẳng.
Đặc biệt, Nghị quyết nhấn mạnh việc hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận hiệu quả các nguồn lực thiết yếu như đất đai, tín dụng và nhân lực chất lượng cao. Nhà nước ưu tiên quỹ đất trong các khu công nghiệp cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo; hỗ trợ lãi suất tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo; mở rộng các chương trình đào tạo kỹ năng số và quản trị doanh nghiệp.
Cùng với đó là các chính sách thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và đổi mới sáng tạo. Doanh nghiệp được hưởng nhiều ưu đãi về tài chính như được tính 200% chi phí nghiên cứu - phát triển khi xác định thu nhập chịu thuế và được trích tối đa 20% thu nhập để lập quỹ khoa học và công nghệ.
Nghị quyết cũng đưa ra các cơ chế hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp; cung cấp miễn phí nền tảng số, phần mềm kế toán và tư vấn pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ.
Sau một năm triển khai, nhiều chính sách hỗ trợ đã đi vào thực tiễn, tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận thuận lợi hơn với các nguồn lực và cơ hội phát triển.
Theo Bộ Tài chính, một trong những chuyển động rõ nét nhất là việc đẩy mạnh cải cách thể chế, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và giảm các rào cản đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Trong năm 2025, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành 15 quyết định phê duyệt phương án cắt giảm thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh thuộc phạm vi quản lý của 14 bộ. Theo đó, dự kiến bãi bỏ hoặc đơn giản hóa 3.085 trong tổng số 4.888 thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh, tương đương 63,1%; đồng thời cắt giảm 2.371 trong tổng số 6.974 điều kiện kinh doanh, đạt 33,9%.
Theo cơ quan chức năng, việc thực hiện các phương án cải cách sẽ giúp giảm khoảng 29.308 ngày giải quyết thủ tục hành chính và tiết kiệm khoảng 48,6 nghìn tỷ đồng chi phí tuân thủ mỗi năm cho doanh nghiệp và người dân.
Chính phủ cũng tiếp tục đẩy mạnh phân quyền, phân cấp giữa Trung ương và địa phương, tạo điều kiện để các địa phương chủ động hơn trong giải quyết các công việc liên quan đến doanh nghiệp.
Năm 2026, trọng tâm cải cách tiếp tục được mở rộng theo hướng giảm rào cản gia nhập thị trường và bảo đảm quyền tự do kinh doanh. Từ ngày 1/7/2026, số ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện giảm từ 198 xuống còn 142 ngành nghề.
Tính đến ngày 15/4/2026, các bộ, ngành đã cắt giảm, đơn giản hóa 292 thủ tục hành chính, 1.640 thủ tục kinh doanh và 2.594 điều kiện kinh doanh. Kết quả này tương ứng với mức giảm khoảng 30,9% thời gian thực hiện thủ tục hành chính và 38% chi phí tuân thủ.
Bên cạnh đó, Quốc hội đã thông qua Luật Đầu tư sửa đổi, trong đó cắt giảm 38 ngành nghề và điều chỉnh phạm vi 20 ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.
Quá trình hoàn thiện thể chế tiếp tục được mở rộng thông qua việc Quốc hội thông qua Luật Phục hồi, phá sản; Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp sửa đổi; Luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi; Luật Quản lý thuế sửa đổi cùng nhiều quy định mới về dữ liệu, đổi mới sáng tạo và sở hữu trí tuệ.
Đáng chú ý, Luật sửa đổi, bổ sung Luật Sở hữu trí tuệ đã tạo điều kiện để tài sản trí tuệ từng bước trở thành loại tài sản có thể định giá, giao dịch, góp vốn hoặc sử dụng làm tài sản bảo đảm trong các giao dịch tín dụng.
Cùng với việc hoàn thiện hành lang pháp lý, Chính phủ cũng mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường cho khu vực kinh tế tư nhân. Nghị quyết số 198/2025/QH15 quy định các gói thầu xây lắp, mua sắm hàng hóa và gói thầu hỗn hợp sử dụng ngân sách nhà nước có giá trị không quá 20 tỷ đồng được dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia.
Doanh nghiệp tăng mạnh, thị trường khởi sắc
Theo ông Nguyễn Đức Tâm, Thứ trưởng Bộ Tài chính, ngay sau khi Nghị quyết số 68-NQ/TW được ban hành và thể chế hóa thông qua Chương trình hành động của Chính phủ, khí thế khởi sự kinh doanh đã lan tỏa mạnh mẽ.
Từ tháng 5/2025, bình quân mỗi tháng cả nước có khoảng 18.000 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 37,8% so với bình quân 4 tháng đầu năm. Số doanh nghiệp quay trở lại hoạt động đạt hơn 8.300 doanh nghiệp mỗi tháng.
Tính chung năm 2025, cả nước có gần 297.500 doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động, tăng 27,4% so với năm 2024. Tổng vốn đăng ký bổ sung vào nền kinh tế của khu vực kinh tế tư nhân ước đạt gần 6,4 triệu tỷ đồng, tăng 77,8%.
Đà tăng trưởng tiếp tục được duy trì trong những tháng đầu năm 2026. Cả nước có gần 75.000 doanh nghiệp thành lập mới, tổng vốn đăng ký hơn 730 nghìn tỷ đồng và gần 400.000 lao động. So với cùng kỳ năm trước, số doanh nghiệp tăng hơn 45%, còn vốn đăng ký tăng gần 50%.
Cùng kỳ, hơn 48.000 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động, nâng tổng số doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường lên gần 123.000 doanh nghiệp, tăng 36,7%.
Những kết quả này cho thấy tác động tích cực của Nghị quyết 68 trong việc củng cố niềm tin, khơi thông động lực kinh doanh và thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân phát triển. Tính đến ngày 18/5/2026, cả nước có hơn 1,062 triệu doanh nghiệp đang hoạt động.
Thị trường chứng khoán cũng ghi nhận nhiều tín hiệu khởi sắc. Chỉ số VN-Index đạt gần 1.925 điểm trong phiên giao dịch ngày 15/5/2026. Giá trị giao dịch bình quân từ đầu năm đạt khoảng 32,7 nghìn tỷ đồng mỗi phiên, tăng 12,1% so với bình quân năm trước.
Đến hết tháng 4/2026, tổng giá trị vốn hóa thị trường chứng khoán đạt khoảng 10,5 triệu tỷ đồng, tương đương khoảng 82% GDP năm 2025. Số lượng nhà đầu tư đạt gần 13 triệu tài khoản, tăng hơn 29% so với cuối năm 2024.
Hoạt động xuất nhập khẩu tiếp tục là điểm sáng của nền kinh tế. Trong 4 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa đạt hơn 345 tỷ USD, tăng gần 25% so với cùng kỳ năm trước. Giá trị hàng hóa xuất khẩu chịu thuế đạt 61 tỷ USD, tăng 24,3%, giúp ngân sách nhà nước thu hơn 166.300 tỷ đồng từ hoạt động xuất nhập khẩu.
Kết quả phục hồi và tăng trưởng của khu vực kinh tế tư nhân cũng đóng góp tích cực vào thu ngân sách nhà nước. Lũy kế 4 tháng đầu năm 2026, tổng thu ngân sách nhà nước ước đạt 1.114 nghìn tỷ đồng, bằng 44% dự toán và tăng 15,2% so với cùng kỳ. Trong đó, thu nội địa ước đạt 991 nghìn tỷ đồng, tăng 17,4%.
Riêng số thu do cơ quan thuế quản lý đạt khoảng 1.008 nghìn tỷ đồng, bằng 44,9% dự toán và tăng 17%. Thu từ khu vực sản xuất, kinh doanh tăng 31,2%, tiếp tục là động lực chính của tăng trưởng thu ngân sách.
Việc triển khai Nghị quyết 68-NQ/TW cũng tạo hiệu ứng lan tỏa trong huy động nguồn lực xã hội, thu hút các tập đoàn tư nhân lớn tham gia đầu tư vào những dự án hạ tầng chiến lược, quan trọng quốc gia.
Những kết quả đạt được sau một năm triển khai Nghị quyết 68-NQ/TW không chỉ phản ánh sự tăng trưởng về quy mô của khu vực kinh tế tư nhân mà còn góp phần định hình lại cấu trúc phát triển của khu vực này, tạo nền tảng để kinh tế tư nhân tiếp tục phát huy vai trò là một trong những động lực quan trọng của nền kinh tế trong giai đoạn phát triển mới.