Để kinh tế tư nhân bứt tốc

Doanh nghiệp “đông nhưng chưa mạnh”

Theo Sở Tài chính, đến hết tháng 5/2026, trên địa bàn thành phố có 54.005 doanh nghiệp đang hoạt động. Tuy nhiên, doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm số lượng lớn. Hải Phòng hiện đang thiếu vắng doanh nghiệp tư nhân “mang thương hiệu thành phố” có quy mô lớn đủ sức dẫn dắt chuỗi cung ứng.

Do đó, đóng góp của khu vực kinh tế tư nhân chưa đáp ứng kỳ vọng. Cụ thể, về việc làm năm 2025, khu vực này giải quyết 49% số lượng lao động; về thu ngân sách nội địa, năm 2025, khu vực này đóng góp 55% và quý I/2026, mức đóng góp khoảng 61,2%.

Khu vực kinh tế tư nhân thành phố đang đối mặt nhiều khó khăn. Trong 5 tháng đầu năm 2026, thành phố có 3.571 doanh nghiệp mới thành lập, tăng 34,2% so với cùng kỳ năm trước; số vốn đăng ký hơn 26.947 tỷ đồng, giảm 7,33% cùng so với cùng kỳ. Điều đáng lo là số lượng doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động và đăng ký giải thể nhiều hơn số lượng thành lập mới, lên tới 3.730 doanh nghiệp.

Khó khăn lớn nhất mà cộng đồng doanh nghiệp đối mặt tập trung ở ba trụ cột: vốn, đất đai và thủ tục hành chính. Về tiếp cận nguồn vốn của doanh nghiệp được cải thiện tích cực. Ước tính đến hết tháng 5/2026, dư nợ cho vay khu vực kinh tế tư nhân đạt 522.013 tỷ đồng, chiếm 96,94% tổng dư nợ toàn địa bàn, tăng 4,82% so với cuối năm 2025. Tuy vậy, hơn 50% số doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn cho rằng khó tiếp cận vốn do vướng tài sản bảo đảm và tiêu chuẩn cho vay.

Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Hải Phòng Trần Văn Thắng cho rằng vấn đề cần thiết nhất lúc này đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa là tăng khả năng tiếp cận vốn và mặt bằng sản xuất tại khu, cụm công nghiệp.

Các chính sách liên quan đến thuế, đào tạo, đăng ký thành lập doanh nghiệp còn gặp vướng mắc. Do đó, còn số lượng lớn doanh nghiệp Hải Phòng rút lui khỏi thị trường. Doanh nghiệp phụ trợ tham gia chuỗi cung ứng của doanh nghiệp FDI còn hạn chế.

Gỡ “điểm nghẽn” để doanh nghiệp tư nhân phát triển

Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Hải Phòng Trần Văn Thắng cho rằng: để Nghị quyết 68 thực sự trở thành “bệ phóng” đối với kinh tế tư nhân, trong đó có doanh nghiệp nhỏ và vừa, thành phố cần đẩy mạnh việc cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, cắt giảm thủ tục hành chính theo hướng thực chất.

Trước hết, thành phố cần điều tra, đánh giá tình hình “sức khỏe” doanh nghiệp để từ đó phân loại có sự hỗ trợ cụ thể, thiết thực để giúp doanh nghiệp vươn lên.

Theo Sở Công Thương, để thúc đẩy hỗ trợ, phát triển doanh nghiệp, sở tập trung xây dựng cơ chế doanh nghiệp cùng tiến và kế hoạch phát triển doanh nghiệp lớn tham gia chuỗi giá trị toàn cầu. Theo đó, trong tháng 6 này, Sở Công Thương phối hợp cùng các sở, ngành liên quan xây dựng dự thảo Chương trình địa phương vươn ra thị trường quốc tế (Local Go Global) giai đoạn 2026 – 2030 trình UBND thành phố.

Đồng thời, xây dựng các chuỗi liên kết doanh nghiệp theo cụm ngành, chuỗi giá trị, chuỗi cung ứng theo hướng lựa chọn doanh nghiệp “đầu đàn” thành phố có khả năng dẫn dắt chuỗi cung ứng nội địa/toàn cầu tham gia tối thiểu 5 chuỗi liên kết ngành trong các lĩnh vực chủ lực: điện tử - ICT - bán dẫn; cơ khí - phụ tùng ô tô - chế tạo thông minh; logistics - cảng biển - dịch vụ phụ trợ; dệt may - phụ liệu - thời trang công nghệ cao; chế biến thực phẩm - thủy sản - xuất khẩu.

Đặc biệt, để tăng 10 - 15% tỷ lệ nội địa hóa ở các ngành ưu tiên đến năm 2030, Sở Công Thương làm việc với các doanh nghiệp FDI quy mô lớn tại Hải Phòng để xác định nhu cầu doanh nghiệp để kêu gọi đầu tư, thu hút doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ.

Để giải “cơn khát” vốn của doanh nghiệp và hài hoà lợi ích, các tổ chức tín dụng cân nhắc chuyển dịch từ cho vay dựa trên tài sản bảo đảm sang đánh giá theo dòng tiền và phương án kinh doanh khả thi.

Về tiếp cận đất đai, thành phố hoàn thành số hóa và đồng bộ 100% dữ liệu của hơn 1,1 triệu thửa đất lên cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia gắn với công khai toàn bộ quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất trên các cổng thông tin điện tử giúp nhà đầu tư khi tìm kiếm cơ hội đầu tư sản xuất, kinh doanh.

Sở Tài chính đã xây dựng chương trình đào tạo lãnh đạo doanh nghiệp nhỏ và vừa của thành phố đến năm 2030 để đào tạo, bồi dưỡng 3.000 giám đốc điều hành. Trong đó, chú trọng đào tạo lãnh đạo doanh nghiệp thuộc lĩnh vực thế mạnh của thành phố như: cảng biển, logistics, đóng tàu, cơ sở hạ tầng khu công nghiệp, công nghiệp điện tử, bán dẫn, công nghiệp công nghệ cao…

Mục tiêu đến năm 2030, thành phố có 87.000 doanh nghiệp. Như vậy, trong khoảng thời gian hơn 4 năm tới, thành phố cần có thêm khoảng 33.000 doanh nghiệp mới, trung bình mỗi năm thành lập thêm hơn 8.000 doanh nghiệp.

Đây là bài toán không dễ. Bởi theo chỉ số BPI – đánh giá hiệu quả kinh tế tư nhân do Liên đoàn Thương mại công nghiệp Việt Nam (VCCI) áp dụng, các thành tố liên quan đến khả năng “sống sót”, sinh lời của doanh nghiệp như: doanh thu trên lao động, tăng trưởng doanh thu, tăng trưởng việc làm, tỷ lệ báo lãi… cần được chú trọng. Không chỉ cần đông về số lượng mà doanh nghiệp thành phố Hải Phòng cần có “sức khỏe” tốt, đóng góp nhiều hơn vào tăng trưởng.

MINH KHÔI