Ngọt thơm vải thiều Thanh Hà
Vải thiều Thanh Hà (Hải Phòng) là niềm tự hào của người dân địa phương, khẳng định thương hiệu nông sản Việt trên nhiều thị trường khó tính của thế giới.
Hành trình hơn 150 năm tạo dựng thương hiệu
Theo các tài liệu lịch sử địa phương, cây vải thiều được cụ Hoàng Văn Cơm, người làng Thúy Lâm, xã Thanh Sơn (nay thuộc xã Thanh Hà) mang giống về trồng từ hơn 150 năm trước. Nhờ điều kiện thổ nhưỡng đặc biệt của vùng đất bãi ven sông Thái Bình cùng khí hậu phù hợp, cây vải đã bén rễ, sinh trưởng và cho ra những trái vải có hương vị riêng biệt.
Từ vài cây vải ban đầu, diện tích trồng vải ở Thanh Hà không ngừng được mở rộng và dần trở thành cây trồng chủ lực của địa phương. Từ đây, giống vải thiều cũng được nhân rộng ra nhiều địa phương trong cả nước, đặc biệt là Bắc Giang (nay là Bắc Ninh) và một số tỉnh miền trong.
Mặc dù được trồng ở nhiều nơi, vải thiều Thanh Hà vẫn có những đặc điểm riêng dễ nhận biết. Quả có kích thước vừa phải, vỏ mỏng, khi chín có màu đỏ tươi, hạt nhỏ và cùi dày. Khi ăn, vải có vị ngọt thanh, hương thơm đặc trưng, không có vị chua hoặc chát như một số giống vải khác.
Nhờ những đặc tính riêng biệt đó, vải thiều Thanh Hà đã tạo dựng được thương hiệu và danh tiếng trong nhiều thập kỷ. Năm 2007, sản phẩm được bảo hộ chỉ dẫn địa lý, đánh dấu bước phát triển quan trọng trong xây dựng và bảo vệ thương hiệu. Hiện nay, vải Thanh Hà đã được xuất khẩu tới khoảng 30 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó có các thị trường yêu cầu cao về chất lượng như Nhật Bản, Hoa Kỳ và Australia.
Bên cạnh điều kiện tự nhiên thuận lợi, sự cần cù và tỉ mỉ của người nông dân là yếu tố quan trọng góp phần duy trì chất lượng quả vải qua từng mùa vụ. Với người trồng vải Thanh Hà, vụ sản xuất mới bắt đầu ngay sau khi kết thúc vụ thu hoạch. Các hộ dân tiến hành cắt tỉa cành, tạo tán, vệ sinh vườn và bón phân hữu cơ để cây phục hồi, chuẩn bị cho vụ mới.
Những tháng cuối năm và đầu năm sau là giai đoạn quan trọng nhất quyết định năng suất cũng như chất lượng quả. Người trồng phải theo dõi sát sao diễn biến thời tiết để có biện pháp chăm sóc phù hợp. Bà Mạc Thị Hương, người có nhiều năm kinh nghiệm trồng vải ở thôn 3, xã Thanh Hà cho biết, công việc khó nhất là bảo đảm tỷ lệ ra hoa và đậu quả ổn định.
“Cái khó nhất trong chăm sóc vải thiều là giữ được tỷ lệ ra hoa và đậu quả đồng đều. Nhiệt độ, độ ẩm, thậm chí cả cường độ ánh sáng cũng ảnh hưởng đến chất lượng quả. Chúng tôi phải theo dõi từng ngày, từng giai đoạn để có biện pháp điều chỉnh, can thiệp hợp lý”, bà Hương chia sẻ.
Không chỉ dựa vào kinh nghiệm sản xuất truyền thống, người trồng vải hiện nay còn đẩy mạnh ứng dụng các tiến bộ kỹ thuật vào canh tác. Việc sử dụng phân bón hữu cơ, quản lý sâu bệnh theo hướng an toàn sinh học và ghi chép nhật ký sản xuất đã trở thành yêu cầu bắt buộc tại các vùng trồng vải phục vụ xuất khẩu.
Nhờ thực hiện nghiêm ngặt các quy trình sản xuất, vải thiều Thanh Hà duy trì được chất lượng ổn định, đáp ứng ngày càng tốt hơn các tiêu chuẩn của thị trường trong nước và quốc tế.
Chinh phục những thị trường khó tính
Những năm gần đây, vải thiều Thanh Hà không chỉ được tiêu thụ rộng rãi trong nước mà còn từng bước khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế.
Ông Mai Xuân Thìn, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Sản xuất Thương mại Dịch vụ Rồng Đỏ cho biết, chất lượng ổn định chính là yếu tố quan trọng nhất giúp vải thiều Thanh Hà được các đối tác nước ngoài tin tưởng.
“Điều làm nên thương hiệu vải thiều Thanh Hà không chỉ là chất lượng sản phẩm mà còn là uy tín lâu năm. Thương lái trong nước và quốc tế khi nhắc đến vải Thanh Hà đều biết rằng đây là loại vải ăn một lần nhớ mãi. Đó cũng là lựa chọn của chúng tôi khi đưa vải thiều Thanh Hà xuất khẩu và được bạn bè thế giới phản hồi rất tốt”, ông Thìn nói.
Theo ông Thìn, riêng tại thị trường Nhật Bản, vải thiều Thanh Hà được bảo quản bằng công nghệ lạnh sâu và đóng gói theo quy chuẩn rất chặt chẽ. Mặc dù giá bán lẻ có thời điểm lên tới khoảng 500.000 đồng/kg nhưng sản phẩm vẫn được người tiêu dùng đón nhận tích cực và thường xuyên trong tình trạng khan hàng vào mùa cao điểm.
Hiện nay, xã Thanh Hà có 938,4 ha vải thiều. Trong đó, hơn 250 ha được chứng nhận đạt tiêu chuẩn VietGAP và GlobalGAP. Toàn xã đã xây dựng được 17 vùng sản xuất với 60 mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu. Trong đó có 17 mã số xuất khẩu sang Trung Quốc, 13 mã số sang Australia, 12 mã số sang Hoa Kỳ, 10 mã số sang Nhật Bản và 8 mã số sang Thái Lan.
Ông Trần Duy Thược, Chủ tịch UBDN xã Thanh Hà cho biết mã số vùng trồng như “tấm hộ chiếu” giúp quả vải thiều Thanh Hà bước vào các thị trường quốc tế. Mỗi lô hàng đều có thể truy xuất nguồn gốc rõ ràng, từ đó nâng cao niềm tin của người tiêu dùng và đối tác nhập khẩu. Ngoài chỉ dẫn địa lý được bảo hộ từ năm 2007, vải thiều Thanh Hà còn được bình chọn là “Top 10 sản phẩm uy tín chất lượng”, “Tinh hoa đặc sản 3 miền”, “Thương hiệu vàng”, “Thương hiệu thực phẩm an toàn tin dùng”, “Top 10 thương hiệu, nhãn hiệu nổi tiếng”. Tháng 10/2024, sản phẩm được trao chứng nhận “Thương hiệu vàng nông nghiệp Việt Nam”, tiếp tục khẳng định vị thế của một trong những loại trái cây đặc sản nổi tiếng nhất cả nước.