Kinh tế Việt Nam gia tăng nội lực cho mục tiêu tăng trưởng hai con số
Kinh tế Việt Nam ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực từ xuất khẩu, đầu tư, tiêu dùng và du lịch trong 5 tháng đầu năm, tạo thêm dư địa và động lực cho mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Động lực tăng trưởng tiếp tục được củng cố
Bức tranh kinh tế - xã hội 5 tháng đầu năm 2026 cho thấy nhiều tín hiệu khả quan nhờ việc triển khai đồng bộ các giải pháp về cải cách thể chế, tinh gọn bộ máy và điều hành linh hoạt chính sách tài khóa, tiền tệ.
Ông Phạm Tuyến, Giám đốc môi giới Công ty CP Chứng khoán KIS Việt Nam, cho biết nhiều địa phương đang trở thành điểm đến hấp dẫn của các tập đoàn đa quốc gia. Theo ông, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu trong 5 tháng đầu năm đã vượt 445 tỷ USD, tăng khoảng 25% so với cùng kỳ. Cùng với đó, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đăng ký đạt trên 24 tỷ USD, tăng hơn 33,4%.
Theo ông Phạm Tuyến, những con số này phản ánh niềm tin của các nhà đầu tư nước ngoài vào môi trường kinh tế vĩ mô ổn định cũng như triển vọng tăng trưởng dài hạn của Việt Nam.
Bên cạnh khu vực xuất khẩu và đầu tư, thị trường trong nước cũng ghi nhận sự phục hồi tích cực. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng hơn 11%, đạt mức cao nhất kể từ năm 2024. Ngành du lịch tiếp tục duy trì đà tăng trưởng khi đón gần 11 triệu lượt khách quốc tế, tăng gần 15% so với cùng kỳ và lập mức cao nhất từ trước đến nay.
Ông Phạm Tuyến nhận định đây là những động lực quan trọng hỗ trợ nền kinh tế duy trì mục tiêu tăng trưởng cao trong thời gian tới.
Ông Phạm Tuyến cho biết: “Kết quả trên cho thấy chúng ta đã bám sát Kết luận số 18-KL/TW là vượt qua khó khăn năm 2026, bứt phá trong giai đoạn 2027-2030 và duy trì mục tiêu tăng trưởng hai con số đã được đề ra. Cá nhân tôi đánh giá với sự điều hành linh hoạt của Chính phủ cũng như những đơn vị quản lý như Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước, Bộ Công Thương sẽ khai thông được động lực tăng trưởng mới cho giai đoạn 2026-2031. Đặc biệt là bám sát các mục tiêu tăng trưởng kinh tế - xã hội mà Quốc hội đã thông qua”.
Tuy nhiên, cùng với đà tăng trưởng, áp lực lạm phát cũng bắt đầu xuất hiện rõ nét hơn. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 5 tăng 0,3% so với tháng trước, mức thấp nhất trong ba tháng gần đây. Dù vậy, nếu so với cùng kỳ năm trước, CPI đã tăng tới 5,6%, đưa mức tăng bình quân 5 tháng lên 4,31%.
Theo ông Phạm Tuyến, cải cách thể chế đang được Chính phủ xác định là động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng. Việc hoàn thiện thể chế, tinh gọn bộ máy, vận hành chính quyền địa phương hai cấp và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền đang từng bước tạo chuyển biến trong môi trường đầu tư kinh doanh.
Ông cho rằng việc cắt giảm thủ tục hành chính và tái cấu trúc môi trường số đã mang lại hiệu quả thực chất. Việc bãi bỏ các quy định, điều kiện kinh doanh chồng chéo được ước tính giúp doanh nghiệp tiết kiệm gần 1 tỷ USD mỗi năm, tương đương khoảng 24.000-25.000 tỷ đồng.
Đáng chú ý, thời gian giải quyết thủ tục hành chính tại địa phương đã giảm tới 53% nhờ loại bỏ nhiều khâu trung gian. Những vướng mắc liên quan đến phê duyệt dự án, đất đai và giải phóng mặt bằng từng bước được tháo gỡ, qua đó góp phần cải thiện môi trường kinh doanh và tạo điều kiện để doanh nghiệp mở rộng hoạt động trong những tháng cuối năm.
Gỡ điểm nghẽn để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng
Dù có nhiều tín hiệu tích cực, các chuyên gia cho rằng nền kinh tế vẫn phải đối mặt với không ít thách thức nếu muốn đạt mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên trong năm 2026.
Bà Vũ Việt Linh, Phó Giám đốc Phòng Phân tích, Khối Khách hàng tổ chức, Maybank Investment Bank, đánh giá mức tăng trưởng GDP 7,8% trong quý I là kết quả đáng khích lệ. Tuy nhiên, dựa trên các số liệu của tháng 4 và tháng 5, tăng trưởng GDP quý II được dự báo tiếp tục duy trì quanh mức 7,8%, đồng nghĩa mục tiêu tăng trưởng cả năm trên 10% vẫn là thách thức rất lớn.
Theo bà Vũ Việt Linh, một trong những vấn đề đáng lưu ý là tiến độ giải ngân đầu tư công còn chậm. Sau 5 tháng đầu năm, tỷ lệ giải ngân mới đạt khoảng 24% kế hoạch. Vốn đầu tư thực hiện từ nguồn ngân sách Nhà nước chỉ tăng 11,2%, thấp hơn đáng kể so với mức tăng 21,1% của cùng kỳ năm trước.
Bà cho rằng nguyên nhân chủ yếu vẫn xuất phát từ những khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng và năng lực thi công của một số nhà thầu. Tuy nhiên, vẫn có những địa phương đạt kết quả nổi bật như Hà Nội, Cần Thơ và Ninh Bình với tốc độ tăng trưởng vốn đầu tư thực hiện từ ngân sách lần lượt đạt 59%, 47% và 21%.
Bà Vũ Việt Linh nhận định: “Yếu tố tạo nên sự khác biệt chủ yếu đến từ tốc độ và hiệu quả trong công tác giải phóng mặt bằng. Đây là bài học thực tiễn quan trọng cần được nhân rộng. Trong giai đoạn tới, khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp dần đi vào ổn định sau một năm triển khai, kỳ vọng các tác động tích cực sẽ phản ánh rõ nét hơn vào môi trường kinh doanh”.
Ngoài đầu tư công, vấn đề an ninh năng lượng cũng được xem là yếu tố chiến lược đối với tăng trưởng dài hạn. Theo bà Linh, trong bối cảnh Việt Nam đang thu hút các dự án công nghệ cao và bán dẫn, việc bảo đảm nguồn cung điện ổn định có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với khả năng giữ chân và thu hút các tập đoàn lớn.
Các chuyên gia cho rằng việc bảo đảm nguồn cung điện và xăng dầu không chỉ là yêu cầu về dân sinh mà còn là nhiệm vụ quan trọng nhằm duy trì sức cạnh tranh của nền kinh tế. Điều này đòi hỏi các cơ quan chức năng phải chủ động xây dựng các phương án ứng phó để tránh nguy cơ thiếu hụt cục bộ làm ảnh hưởng đến chuỗi sản xuất.
Để vừa hỗ trợ tăng trưởng vừa kiểm soát lạm phát ở mức khoảng 4,5%, các chuyên gia đánh giá sự phối hợp giữa chính sách tài khóa và tiền tệ đang đóng vai trò then chốt.
Ông Phạm Tuyến cho biết áp lực chi phí đẩy từ bên ngoài, đặc biệt là biến động địa chính trị tại Trung Đông khiến giá dầu tăng cao, đang tạo sức ép lên tỷ giá và lạm phát. Trong bối cảnh đó, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục duy trì mặt bằng lãi suất VND ở mức phù hợp nhằm ổn định tỷ giá, qua đó hạn chế tác động từ việc tăng giá các nguyên liệu nhập khẩu như sắt thép, xăng dầu và linh kiện điện tử.
Ở chiều ngược lại, chính sách tài khóa vẫn còn dư địa đáng kể để hỗ trợ nền kinh tế.
Bà Vũ Việt Linh phân tích tỷ lệ nợ Chính phủ trên GDP đã giảm từ 48% năm 2016 xuống khoảng 30% vào năm 2025. Đây là cơ sở quan trọng để Chính phủ có thể chủ động triển khai các biện pháp bình ổn giá khi cần thiết.
Theo bà, việc tạm dừng lộ trình tăng giá điện, học phí hoặc viện phí từng phát huy hiệu quả trong giai đoạn dịch bệnh và hoàn toàn có thể được cân nhắc linh hoạt nhằm hạn chế áp lực lên mặt bằng giá cả. Sự chủ động trong điều hành sẽ góp phần ổn định tâm lý của người dân và doanh nghiệp, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động đầu tư, sản xuất và tiêu dùng trong thời gian tới.