Một nông dân ở xã Thanh Hà thắng lớn nhờ kinh nghiệm chăm sóc vải

Chăm sóc cầu kỳ

Thời điểm này, khi nhiều vườn vải ở xã Thanh Hà bị ảnh hưởng nặng bởi nắng nóng kéo dài và gió Tây khô nóng làm quả cháy, rụng hàng loạt, thì vườn vải của ông Nguyễn Văn Hiếu vẫn đỏ rực quả chín.

Dù sản lượng không cao như những năm trước, nhưng so với nhiều hộ dân trong khu vực, gia đình ông vẫn là một trong những hộ được mùa nhất năm nay. Để có được kết quả đó trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt, ông Hiếu đã vận dụng những kinh nghiệm chăm sóc cây vải tích lũy hơn 30 năm qua.

Gia đình ông Hiếu hiện có khoảng 3 mẫu vải với nhiều giống khác nhau như Tàu lai, u hồng, vải thiều và vải Phù Cừ (Hưng Yên), nhưng vải Tàu lai nhiều nhất, chiếm khoảng 50% diện tích.

Ông Hiếu cho biết gia đình bắt đầu trồng vải từ năm 1993. Hơn ba thập kỷ gắn bó với cây vải, ông đã trải qua nhiều vụ mùa thất bát do thời tiết cực đoan. Vì vậy, hằng năm ông luôn chủ động điều chỉnh cách chăm sóc phù hợp với diễn biến thực tế, đặc biệt đối với giống Tàu lai.

Theo ông Hiếu, Tàu lai là giống có khả năng chống chịu thời tiết khắc nghiệt kém hơn các trà vải khác. Trong tháng 5 vừa qua, những đợt mưa kéo dài xen kẽ nắng nóng gay gắt đã khiến nhiều diện tích vải Tàu lai tại địa phương bị hư hại. Nhiều vườn bị cháy quả ngay trước thời điểm thu hoạch, thậm chí có hộ đến ngày hái vẫn không có sản phẩm để bán.

Theo nhiều nông dân, năm nay là một trong những năm thời tiết khắc nghiệt nhất đối với cây vải. Ngay trong giai đoạn quả phát triển đã liên tiếp xuất hiện các đợt nắng nóng kéo dài kèm gió Tây, làm nhiều diện tích vải bị cháy quả và giảm năng suất.

Ông Hiếu cho biết: “Chưa năm nào tôi thấy thời tiết khắc nghiệt như năm nay. Những năm trước, nắng nóng kèm gió Tây thường chỉ kéo dài khoảng hai ngày, nhưng năm nay có đợt kéo dài tới năm ngày liên tục, khiến vải bị cháy và hư hỏng”.

Tuy nhiên, vườn vải rộng hơn 3 mẫu của gia đình ông vẫn cho nhiều quả, chín đều, đỏ đẹp và gần như không bị ảnh hưởng bởi thời tiết. Theo ông, yếu tố quan trọng là phải chăm sóc cây từ sớm. Nếu vừa bón đạm mà ngay sau đó gặp nắng nóng và gió Tây thì quả rất dễ bị cháy. Vì vậy, mọi khâu chăm sóc cần được thực hiện trước khi thời tiết cực đoan xảy ra.

Ngoài việc chăm sóc đúng thời điểm, ông còn đặc biệt chú trọng điều tiết sản lượng quả trên cây. Theo ông, nhiều người có tâm lý giữ lại càng nhiều quả càng tốt để tăng sản lượng, nhưng điều đó lại khiến cây suy yếu và dễ bị tác động khi thời tiết bất lợi.

“Cây vải cũng giống như cây cảnh. Không phải để càng nhiều quả càng tốt. Nếu quả quá sai thì phải tỉa bớt để cây đủ sức nuôi quả, giữ được chất lượng và hạn chế tình trạng cháy quả khi nắng nóng kéo dài”, ông Hiếu nói.

Việc tỉa quả còn giúp tán cây thông thoáng, giảm áp lực dinh dưỡng và duy trì độ ẩm cần thiết trong những ngày nắng gắt.

Nhờ những kinh nghiệm tích lũy qua nhiều năm, vụ vải năm nay gia đình ông Hiếu thu được hơn 6 tấn quả, trong đó giống tàu lai đạt khoảng 3 tấn, bán với giá bình quân 45.000 đồng/kg. Doanh thu từ các trà vải của gia đình ông Hiếu đạt hơn 300 triệu đồng, cao gấp đôi năm trước.

Sáng tạo với giống mới

Tại xã Thanh Hà, một số hộ dân đã thành công với giống vải Phù Cừ (Hưng Yên). Ông Hiếu cũng là một trong những nông dân mạnh dạn đưa giống mới này về trồng tại địa phương.

Cách đây hai năm, ông mua giống vải Phù Cừ từ Hưng Yên về trồng. Năm nay, diện tích này cho thu hoạch khoảng 5 tạ quả, được bán với giá 150.000 đồng/kg cho các khách hàng quen tại Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh.

Việc đa dạng hóa giống vải giúp gia đình ông kéo dài thời gian thu hoạch từ đầu đến cuối vụ, hạn chế tình trạng được mùa mất giá, đồng thời đáp ứng tốt hơn nhu cầu đa dạng của thị trường.

Theo ông Hiếu, người tiêu dùng hiện nay ngày càng quan tâm đến chất lượng sản phẩm. Vì vậy, người trồng vải muốn có thu nhập cao không chỉ cần năng suất mà còn phải tạo ra những quả vải ngon, đồng đều và bảo đảm an toàn.

Toàn bộ diện tích vải của gia đình ông được sản xuất theo quy trình VietGAP. Nhờ đó, nhiều năm nay sản phẩm luôn được khách hàng quen đặt mua trước, không phải mang ra chợ tiêu thụ.

Bà Nguyễn Thị Thuý, Phó Chủ tịch UBND xã Thanh Hà cho biết, gia đình ông Nguyễn Văn Hiếu là một trong những hộ trồng vải tiêu biểu của địa phương. Điều đáng ghi nhận không chỉ là hiệu quả kinh tế mà còn ở cách làm bài bản, tỉ mỉ. Ông luôn chủ động cập nhật kỹ thuật mới và tích lũy kinh nghiệm để thích ứng với điều kiện thời tiết ngày càng khắc nghiệt. Đây là những kinh nghiệm thực tiễn đáng để nhiều hộ dân học tập.

“Chúng tôi khuyến khích người dân tiếp tục chuyển đổi cơ cấu giống theo hướng đa dạng hóa thời gian thu hoạch, nâng cao chất lượng sản phẩm và sản xuất theo các tiêu chuẩn an toàn”, bà Thúy cho biết.

MINH NGUYÊN