Tạo chuyển biến từ vận động tự nguyện thi hành án

Tự nguyện thi hành án

Từ ngày 1/7/2025, Hải Phòng thực hiện mô hình cơ quan Thi hành án dân sự một cấp theo chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính. Mặc dù địa bàn quản lý mở rộng, khối lượng công việc tăng, hoạt động thi hành án dân sự trên địa bàn thành phố vẫn duy trì ổn định và đạt nhiều kết quả tích cực.

Theo Thi hành án dân sự thành phố Hải Phòng, từ ngày 1/7/2025 đến hết tháng 5/2026, các đơn vị Thi hành án dân sự toàn thành phố phải giải quyết 27.774 việc, tương ứng hơn 23.000 tỷ đồng.

Trong đó, số có điều kiện thi hành là 23.616 việc với hơn 12.200 tỷ đồng; đã thi hành xong 15.177 việc, thu được hơn 3.200 tỷ đồng. Đáng chú ý, khoảng 70% số việc được thi hành theo hình thức tự nguyện.

Tỷ lệ tự nguyện cao cho thấy công tác tuyên truyền, vận động và thuyết phục đương sự đang phát huy hiệu quả rõ nét. Nhiều vụ việc được giải quyết ngay từ cơ sở, hạn chế áp dụng biện pháp cưỡng chế, tiết kiệm thời gian, kinh phí và nhân lực cho Nhà nước cũng như người dân.

Hiệu quả đó được thể hiện qua nhiều vụ việc cụ thể. Tháng 5/2026, tại số 152-153 phố Trần Phú, phường Gia Viên, sau nhiều lần được tuyên truyền, vận động, doanh nghiệp phải thi hành án đã tự nguyện bàn giao tài sản theo bản án trước thời điểm tổ chức cưỡng chế.

Ông Nguyễn Phi Hùng, Trưởng Phòng Thi hành án dân sự khu vực 3 cho biết, nhiều trường hợp khi được giải thích đầy đủ quyền, nghĩa vụ và hệ quả pháp lý liên quan đã chủ động chấp hành án. Việc tự nguyện thi hành không chỉ bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật mà còn hạn chế phát sinh khiếu nại, góp phần giữ ổn định tình hình tại cơ sở.

Theo ông Bùi Đức Tiến, Trưởng Phòng Thi hành án dân sự khu vực 5, công tác vận động tự nguyện thi hành án luôn được ưu tiên trong suốt quá trình tổ chức thi hành án. Chấp hành viên phải nghiên cứu kỹ hồ sơ, xác minh điều kiện thi hành án, nắm bắt hoàn cảnh thực tế để lựa chọn phương thức tuyên truyền, vận động phù hợp.

Ngay cả khi đã ban hành quyết định cưỡng chế, cơ quan thi hành án vẫn tiếp tục đối thoại, giải thích và vận động đương sự chấp hành cho đến trước thời điểm cưỡng chế. Thực tế cho thấy nhiều trường hợp đã thay đổi nhận thức và tự nguyện thực hiện nghĩa vụ, giúp giảm đáng kể chi phí, công sức cho các bên liên quan.

Những kết quả đạt được khẳng định vận động tự nguyện thi hành án không chỉ là giải pháp nghiệp vụ mà còn là yếu tố quan trọng nâng cao hiệu quả thi hành án dân sự trong điều kiện khối lượng công việc ngày càng lớn.

Nâng cao hiệu quả

Bên cạnh kết quả đạt được, công tác thi hành án dân sự vẫn đối mặt nhiều khó khăn khi số lượng vụ việc có giá trị lớn, tính chất phức tạp ngày càng tăng, nhất là các vụ việc liên quan đến tín dụng ngân hàng, kinh doanh thương mại và bất động sản. Trong bối cảnh đó, đẩy mạnh vận động tự nguyện thi hành án tiếp tục được xác định là giải pháp căn cơ và bền vững.

Thực tiễn cho thấy, tự nguyện thi hành án giúp bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các bên, hạn chế tâm lý đối đầu, giảm phát sinh khiếu nại, tố cáo kéo dài và góp phần giữ vững an ninh trật tự tại địa phương. Một bản án được chấp hành trên tinh thần tự giác thường tạo sự đồng thuận cao hơn, giúp các bên sớm ổn định cuộc sống và hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Việc tổ chức cưỡng chế thi hành án thường đòi hỏi nhiều thời gian, nhân lực, kinh phí và sự phối hợp của nhiều cơ quan, đơn vị. Khi đương sự tự nguyện chấp hành, áp lực đối với cơ quan thi hành án giảm đáng kể, nguồn lực xã hội được tiết kiệm, hiệu quả giải quyết án được nâng lên.

Đặc biệt, từ ngày 1/7, Luật Thi hành án dân sự năm 2025 và các văn bản hướng dẫn thi hành chính thức có hiệu lực. Theo đó, người phải thi hành án sẽ chịu một số khoản chi phí phát sinh trong quá trình tổ chức thi hành án và cưỡng chế thi hành án.

Quy định mới góp phần nâng cao trách nhiệm của đương sự, đồng thời tạo thêm cơ sở để cơ quan thi hành án tăng cường tuyên truyền, vận động người dân tự nguyện chấp hành bản án, quyết định của tòa án.

Ông Đỗ Văn Chọn, Phó Trưởng Thi hành án dân sự thành phố Hải Phòng cho biết, thời gian tới, ngành THADS thành phố tiếp tục lấy công tác tuyên truyền, vận động và thuyết phục làm giải pháp xuyên suốt nhằm nâng cao tỷ lệ tự nguyện thi hành án.

Trọng tâm là tăng cường phối hợp với tòa án, viện kiểm sát, công an, chính quyền địa phương và các tổ chức đoàn thể trong xác minh điều kiện thi hành án, vận động đương sự chấp hành ngay từ cơ sở.

Ngành tiếp tục phát huy hiệu quả công tác dân vận thông qua các tổ chức đoàn thể, người có uy tín tại địa phương; đẩy mạnh chuyển đổi số, số hóa hồ sơ nghiệp vụ, ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và theo dõi tiến độ thi hành án; nâng cao tính công khai, minh bạch để người dân dễ dàng tiếp cận và giám sát hoạt động thi hành án.

Ngành cũng chú trọng nâng cao chất lượng đội ngũ chấp hành viên, tăng cường kỹ năng dân vận, đối thoại và thuyết phục. Qua đó, nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành án, bảo đảm các bản án, quyết định của tòa án được thực thi trên thực tế, góp phần củng cố niềm tin của người dân vào pháp luật và các cơ quan tư pháp.

PHẠM THANH