Người dân cần gì nữa sau khám sức khoẻ miễn phí?

Những ngày này, tại nhiều xã, phường trên địa bàn Hải Phòng, hình ảnh người cao tuổi đến các cơ sở y tế để khám sức khỏe định kỳ đã trở nên quen thuộc. Không khí khẩn trương nhưng chu đáo tại các điểm khám cho thấy quyết tâm rất lớn của ngành y tế và các địa phương trong việc thực hiện chủ trương khám sức khỏe miễn phí cho người dân theo chỉ đạo của Chính phủ và thành phố.

Theo kế hoạch, Hải Phòng đang phấn đấu đến ngày 30/6/2026 hoàn thành khám sức khỏe cho khoảng 20% số người cao tuổi trên địa bàn, tương đương 175.000 người. Đây là bước khởi đầu quan trọng cho một chương trình có ý nghĩa đặc biệt, hướng tới mục tiêu từ năm 2026, mỗi người dân có hộ khẩu thường trú trên địa bàn thành phố được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất một lần mỗi năm.

Trong nhiều năm qua, người dân vẫn quen với việc chỉ đến cơ sở y tế khi cơ thể xuất hiện triệu chứng bệnh hoặc khi bệnh đã tiến triển nặng. Chính vì vậy, không ít trường hợp phát hiện bệnh quá muộn, làm giảm hiệu quả điều trị, gia tăng chi phí y tế và ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống. Việc tổ chức khám sức khỏe định kỳ miễn phí cho toàn dân vì thế không chỉ là một chính sách an sinh mà còn là sự thay đổi căn bản trong tư duy chăm sóc sức khỏe, từ “chữa bệnh” sang “phòng bệnh”, từ bị động sang chủ động.

Đối với người cao tuổi, ý nghĩa của hoạt động này càng trở nên rõ nét. Tuổi càng cao, nguy cơ mắc các bệnh không lây nhiễm như tăng huyết áp, đái tháo đường, tim mạch, ung thư, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính hay các bệnh lý về xương khớp càng lớn. Nhiều người vẫn sinh hoạt bình thường nhưng trong cơ thể đã tồn tại những nguy cơ tiềm ẩn. Một lần khám sức khỏe định kỳ có thể giúp phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường, từ đó có biện pháp điều trị kịp thời, hạn chế biến chứng và kéo dài tuổi thọ khỏe mạnh.

Điều đáng ghi nhận là Hải Phòng không chỉ triển khai hoạt động khám sức khỏe đơn thuần mà còn hướng tới mục tiêu quản lý sức khỏe toàn dân bằng công nghệ số. Toàn bộ kết quả khám sẽ được cập nhật vào hồ sơ sức khỏe điện tử và Sổ sức khỏe điện tử tích hợp trên ứng dụng VNeID. Khi dữ liệu sức khỏe được lưu trữ đầy đủ, liên tục và xuyên suốt, mỗi người dân sẽ có một “bản đồ sức khỏe” của riêng mình, giúp việc theo dõi, điều trị và dự phòng bệnh tật hiệu quả hơn.

Đặc biệt, Kế hoạch số 201/KH-UBND của UBND thành phố Hải Phòng về tổ chức khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí cho người dân thể hiện rõ tinh thần lấy người dân làm trung tâm trong các chính sách phát triển. Việc dành nguồn lực lớn để chăm lo sức khỏe cho hơn 4,2 triệu người dân không chỉ là quyết tâm chính trị mà còn là minh chứng sinh động cho mục tiêu nâng cao chất lượng sống, chất lượng dân số và xây dựng một thành phố phát triển bền vững.

Tuy nhiên, để chính sách thực sự đi vào cuộc sống và mang lại hiệu quả lâu dài, cần nhìn nhận một thực tế rằng khám sức khỏe chỉ là bước khởi đầu. Điều người dân quan tâm hơn là sau khi khám phát hiện bệnh thì sẽ được hỗ trợ như thế nào.

Đối với nhiều người dân có điều kiện kinh tế ổn định, việc phát hiện bệnh sớm đồng nghĩa với cơ hội điều trị hiệu quả hơn. Nhưng với những người thuộc hộ nghèo, cận nghèo, người khuyết tật, người cao tuổi neo đơn, người mắc bệnh mạn tính hoặc những nhóm yếu thế khác, kết quả khám đôi khi lại kéo theo nỗi lo mới. Bởi phát hiện bệnh là một chuyện, còn có đủ khả năng điều trị hay không lại là chuyện khác.

Thực tế cho thấy, không ít trường hợp dù có thẻ bảo hiểm y tế nhưng vẫn gặp khó khăn khi điều trị do phải chi trả các khoản ngoài phạm vi thanh toán, chi phí đi lại, chăm sóc, dinh dưỡng hoặc thuốc men kéo dài. Có những gia đình vốn đã chật vật mưu sinh, khi một thành viên mắc bệnh nặng càng rơi vào vòng xoáy khó khăn. Nếu chỉ dừng lại ở việc phát hiện bệnh mà thiếu các giải pháp hỗ trợ tiếp theo thì ý nghĩa nhân văn của chính sách sẽ chưa được phát huy trọn vẹn.

Bởi vậy, cùng với việc tổ chức khám sức khỏe miễn phí, thành phố cần nghiên cứu các cơ chế hỗ trợ phù hợp đối với những trường hợp yếu thế được phát hiện mắc bệnh. Đó có thể là các chương trình hỗ trợ chi phí điều trị đối với một số bệnh lý nghiêm trọng; tăng cường kết nối với các quỹ bảo trợ, quỹ nhân đạo, tổ chức từ thiện; xây dựng các mô hình đồng hành cùng người bệnh nghèo; hay có chính sách hỗ trợ đặc thù đối với người cao tuổi cô đơn, người khuyết tật và hộ nghèo mắc bệnh nặng.

Quan trọng hơn, sau mỗi đợt khám cần có sự theo dõi, quản lý và tư vấn liên tục. Người dân không chỉ nhận được kết quả khám mà còn cần được hướng dẫn cụ thể về chế độ điều trị, dinh dưỡng, luyện tập và tái khám. Với những trường hợp có nguy cơ cao, hệ thống y tế cơ sở cần đóng vai trò “người gác cổng”, thường xuyên giám sát, nhắc nhở và đồng hành để người bệnh không bị bỏ quên sau khi rời điểm khám.

Một chính sách tốt không chỉ được đánh giá bằng số lượng người được thụ hưởng mà còn bằng những thay đổi thực chất trong cuộc sống của người dân. Thành công của chương trình khám sức khỏe toàn dân không nên chỉ dừng lại ở những con số hàng trăm nghìn hay hàng triệu lượt khám, mà phải được đo bằng số ca bệnh được phát hiện sớm, số người được điều trị hiệu quả, số gia đình giảm bớt gánh nặng bệnh tật và số năm sống khỏe mạnh được kéo dài thêm cho cộng đồng.

Khám sức khỏe miễn phí cho người dân là chủ trương lớn, nhân văn và giàu ý nghĩa của Đảng, Nhà nước và thành phố Hải Phòng. Người dân mong đợi không chỉ là được khám, được biết tình trạng sức khỏe của mình, mà còn được đồng hành, hỗ trợ khi chẳng may phát hiện bệnh tật. Khi đó, chăm sóc sức khỏe sẽ không còn là câu chuyện của riêng ngành y tế mà trở thành một chính sách an sinh toàn diện, góp phần bảo đảm không ai bị bỏ lại phía sau trên hành trình phát triển của thành phố.

NGỌC THANH