Mục tiêu tăng trưởng bình quân 13%, phấn đấu 14%. Bài 1: Thách thức lớn ngay từ đầu năm 2026

Trong bối cảnh kinh tế thế giới tiềm ẩn nhiều bất ổn, Hải Phòng trở thành “điểm sáng” trong việc duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế cao. Sự tin tưởng của Trung ương đặt ra nhiệm vụ rất lớn cho thành phố nhưng cũng tiềm tàng thách thức không nhỏ ngay từ thực tiễn khó khăn của những tháng đầu năm 2026.

Tạo ra cơ hội tăng trưởng mới trong khó khăn

Năm 2026 với thành phố Hải Phòng được xác định là năm nền tảng, có ý nghĩa mở đầu và định hình cả giai đoạn phát triển tiếp theo. Thành phố đứng trước yêu cầu vừa phát huy kết quả phát triển kinh tế - xã hội đạt được trong giai đoạn trước, vừa tạo bước chuyển mạnh mẽ trong thực hiện mục tiêu xây dựng Hải Phòng trở thành thành phố cảng công nghiệp hiện đại, văn minh, sinh thái và đáng sống tầm cỡ khu vực Đông Nam Á; đóng góp tích cực vào tăng trưởng chung của cả nước trong kỷ nguyên vươn mình.

Hiện thực hóa mục tiêu trên, Hải Phòng là địa phương đề ra chỉ tiêu tăng trưởng GRDP giai đoạn 2025 - 2030 cao nhất cả nước với 13%, phấn đấu đạt 14%/năm, gắn với nâng cao đời sống nhân dân. Riêng năm 2026, GRDP tăng 13% so với năm 2025. Tổng thu ngân sách nhà nước đạt 194.935,6 tỷ đồng; thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đạt từ 3,8 đến 4,3 tỷ USD; đẩy nhanh tiến độ 31 dự án trọng điểm, quan trọng; hoàn thành hơn 7.135 căn nhà ở xã hội; thành lập mới 7.500 doanh nghiệp…

Trong quý I/2026, những biến động của địa chính trị, xung đột thương mại toàn cầu tạo ra áp lực rất lớn lên mục tiêu tăng trưởng của Hải Phòng và cả nước. Là địa phương có độ mở kinh tế lớn, Hải Phòng chịu tác động trực tiếp từ biến động giá nhiên liệu, dịch chuyển chuỗi cung ứng và thu hút vốn FDI… Tác động này ảnh hưởng ngay tức thì đến mục tiêu tăng trưởng GRDP quý I của thành phố. Theo đó, GRDP chưa đạt kịch bản đề ra là 12%, thực tế đạt 11,21% so với cùng kỳ năm 2025.

Nếu nhìn vào con số, có thể thấy mục tiêu quý I chưa đạt. Nhưng soi chiếu vào bối cảnh và nhìn toàn diện, đây là mức tăng trưởng cao và cho thấy khả năng chống chịu, nội lực tăng trưởng của thành phố được gia cố, phát huy khi xuất hiện khó khăn, thách thức từ bên ngoài.

Nội lực được phát huy, hết 5 tháng đầu năm 2026, thành phố có 7/8 chỉ tiêu kinh tế - xã hội chủ yếu đạt và vượt kịch bản tăng trưởng. Tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn đạt 97.471 tỷ đồng, đạt 50% dự toán. Trong đó, thu từ hoạt động xuất nhập khẩu đạt 38.592 tỷ đồng; thu nội địa 52.613 tỷ đồng, bằng 51% dự toán Trung ương giao, vượt 25,5% so với kế hoạch thu 5 tháng đầu năm.

Tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công thành phố đạt 13.106 tỷ đồng, tương đương 33,8% kế hoạch, đứng thứ 2 cả nước.

Ở góc độ nội lực phát triển, trong 5 tháng đầu năm 2026, thành phố khởi công, khánh thành 17 công trình, dự án với tổng mức đầu tư hơn 44.700 tỷ đồng. Đây đều là những công trình có ý nghĩa quan trọng, góp phần hoàn thiện hệ thống hạ tầng, mở rộng không gian phát triển, sau khi hoàn thành các dự án tác động rất lớn tới tăng trưởng, nhất là nâng cao năng suất lao động và hiệu quả đô thị hóa.

Trong thu hút nguồn vốn FDI, Hải Phòng là điểm sáng, 5 tháng năm 2026, có gần 2 tỷ USD đổ về thành phố. Tiếp đà thành công, mới nhất, trong khuôn khổ chuyến công tác cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam thăm cấp Nhà nước tới Singapore, đồng chí Bí thư Thành ủy Hải Phòng Lê Ngọc Châu trao quyết định chấp thuận đầu tư cho 3 dự án do VSIP triển khai trên địa bàn thành phố.

Tiếp đó, trong chuyến công tác tại Hàn Quốc những ngày đầu tháng 6 của đồng chí Đỗ Thành Trung, Chủ tịch UBND thành phố, nhiều biên bản nghi nhớ, chủ trương đầu tư với các đối tác là tập đoàn, doanh nghiệp hàng đầu thế giới được ký kết. Đây không chỉ là nguồn vốn, số lượng dự án được đo đếm bằng con số mà là tín hiệu cho thấy niềm tin, kỳ vọng của nhà đầu tư vào sự phát triển thịnh vượng của Hải Phòng.

Nhận diện những “điểm nghẽn”

Việc chưa đạt kịch bản tăng trưởng một số chỉ số quan trọng trong sản xuất – kinh doanh, hoạt động doanh nghiệp phần nào phản ánh những khó khăn mang tính chất nội tại của nền kinh tế có độ mở cao như Hải Phòng. Điểm dễ nhận biết nhất là biến động giá năng lượng và vật liệu xây dựng tác động đến chi phí đầu tư, hoạt động sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp. Nhiều doanh nghiệp phải chậm lại kế hoạch đầu tư kinh doanh hoặc chưa đầu tư, mở rộng sản xuất tại Hải Phòng.

Trưởng Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng Phạm Văn Thép nhận định: từ ngày 1/7/2025, sau khi hợp nhất các địa phương, địa bàn khu công nghiệp, khu kinh tế ở Hải Phòng chịu sự cạnh tranh, mất dần lợi thế trong thu hút đầu tư do ưu đãi về thuế hay sự phát triển của cơ sở hạ tầng giúp cho các địa phương lân cận kết nối giao thông, cảng biển… ngày càng thuận lợi. Ngoài ra, quỹ đất sạch sẵn sàng giao cho nhà đầu tư chưa đáp ứng yêu cầu; tình trạng thiếu hụt nguồn nhân lực đang là bài toán nan giải… Những “điểm nghẽn” này nếu không tháo gỡ nhanh sẽ tạo rào cản trong cạnh tranh, thu hút dự án quy mô lớn, có yêu cầu diện tích đất nhiều, cần bàn giao nhanh.

Theo Sở Tài chính, tính đến cuối tháng 5/2026, thành phố có hơn 50.000 doanh nghiệp hoạt động. Nhưng hầu hết đều là doanh nhỏ và vừa, việc liên kết, tham gia vào chuỗi sản xuất với doanh nghiệp FDI hạn chế; công nghiệp hỗ trợ phát triển chưa tương xứng. Số doanh nghiệp được thành lập mới trong 5 tháng đầu năm 2026 ít hơn số doanh nghiệp đăng ký ngừng hoạt động, giải thể.

Là địa phương đứng thứ 2 cả nước về giải ngân vốn đầu tư công trong 5 tháng năm 2026 nhưng sự vào cuộc của chủ đầu tư, chính quyền địa phương chưa đồng đều, thậm chí có nơi ì ạch. Qua rà soát, có 18 đơn vị có tỷ lệ giải ngân thấp hơn mức bình quân chung cả nước như: xã Phú Thái, đặc khu Bạch Long Vĩ, xã Trần Phú, xã Gia Lộc…

Đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số đối với thành phố Hải Phòng đã được khẳng định 11 năm qua. Song để đạt tăng trưởng GRDP từ 13% trở lên trong bối cảnh kinh tế thế giới có nhiều bất định và xu hướng cạnh tranh quyết liệt giữa các địa phương trong nước là điều không dễ dàng. Từ thách thức bộc lộ trong những tháng đầu của năm 2026 đặt ra yêu cầu thành phố tận dụng hiệu quả dư địa tăng trưởng, khơi thông nguồn lực, phát huy các động lực mới để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng bền vững.

MINH KHÔI

----------------------------------

Kỳ sau:

'Đánh thức' dư địa tăng trưởng

.