Hải Phòng thiết lập lại cơ sở dữ liệu đất nông nghiệp

Dữ liệu rời rạc, sai lệch với thực tế

Chị Nguyễn Thị Lan, thôn 3, xã Nghi Dương phản ánh, gia đình đổi điền, dồn thửa được hơn 10 năm. Nhưng đến giờ, gia đình chưa được cấp lại giấy chứng nhận sau đổi điền, vẫn sử dụng giấy chứng nhận đã cấp theo Nghị định 64 ngày 27/9/1993 của Chính phủ. Tương tự, ông Phạm Văn Thuấn thôn Cẩm Khê, xã Tân Minh cho biết, sau dồn điền đổi thửa, từ 4 - 5 mảnh ruộng nằm rải rác nhiều cánh đồng, gia đình có khu ruộng rộng hơn 1.000 m².

Nhưng hiện nay, gia đình chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho thửa đất nông nghiệp sau đổi điền. Tại khu vực các phường thuộc huyện Thủy Nguyên trước đây, theo hồ sơ quản lý của cơ quan chức năng, có hơn 200 nghìn thửa đất nông nghiệp. Nhưng thực tế, số thửa đất nông nghiệp trên địa bàn còn hơn 80 nghìn thửa.

Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Dương Đình Ổn, từ năm 2012, các xã trên địa bàn thành phố triển khai dồn điền đổi thửa khắc phục tình trạng manh mún, hình thành các vùng sản xuất chuyên canh, tạo thuận lợi để nông dân có điều kiện cơ giới hóa, đưa ứng dụng tiến bộ khoa học - kỹ thuật vào sản xuất.

Tuy nhiên, việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nông nghiệp sau đổi điền, dồn thửa chậm trễ. Những biến động đất nông nghiệp không được cập nhật, chỉnh lý trên bản đồ địa chính. Đây là nguyên nhân khiến hồ sơ địa chính sai lệch với thực tế.

Khảo sát sơ bộ của Văn phòng Đăng ký đất đai (Sở Nông nghiệp và Môi trường) cho thấy, có tới hơn 90% số giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho hộ sản xuất nông nghiệp không còn phù hợp với hiện trạng sử dụng.

Sau đổi điền, dồn thửa, vị trí thửa đất của các hộ gia đình, cá nhân bị thay đổi, số lượng thửa đất, quy mô diện tích thay đổi, thông tin ghi trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp không còn phù hợp với thực tế, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cũ không phản ánh đúng hiện trạng.

Trong khi đó, công tác lưu trữ, cập nhật và chỉnh lý biến động lại không được thực hiện theo đúng quy định.

Đo đạc, chuẩn hóa lại

Phó Giám đốc Văn phòng Đăng ký đất đai (Sở Nông nghiệp và Môi trường) Lê Quang Hưng cho biết, ngày 13/4/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường - Bộ Công an đã phối hợp ban hành Kế hoạch 2959/KH-BNNMT-BCA tăng cường công tác đo đạc, lập bản đồ địa chính, lập hồ sơ địa chính và hoàn thành cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai.

Kế hoạch 2959 hướng tới mục tiêu là 100% các thửa đất trên toàn thành phố phải được tạo lập dữ liệu số và hoàn thành trong năm 2026. Trước thực trạng quản lý đất nông nghiệp hiện nay, việc đo đạc, chuẩn hóa lại dữ liệu đất đai là yêu cầu cấp thiết nhằm bảo đảm sự thống nhất giữa hồ sơ địa chính và hiện trạng sử dụng đất trên thực địa.

Theo đó, các thửa đất nông nghiệp, trong đó có diện tích sau dồn điền đổi thửa, sẽ được đo đạc, lập hồ sơ hiện trạng và xác định chủ sử dụng đất. Tuy nhiên, một trong những khó khăn lớn trong quá trình xây dựng cơ sở dữ liệu đất nông nghiệp hiện nay là công tác xác định chủ sử dụng.

Nguyên nhân là thời gian qua, nhiều hộ dân đã chuyển đổi, chuyển nhượng quyền sử dụng đất bằng hình thức thỏa thuận, nhưng không có giấy tờ hoặc hồ sơ pháp lý đầy đủ để chứng minh, gây khó khăn cho việc cập nhật, chuẩn hóa dữ liệu đất đai. Nhiều địa phương tổ chức đổi điền, dồn thửa nhưng không có phương án được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Do đó, khi tiến hành lập hồ sơ, việc truy nguồn gốc sử dụng đất mất nhiều thời gian. Bên cạnh đó lại có những trường hợp giấy chứng nhận đang thế chấp ngân hàng hoặc chủ sử dụng đã chết, vắng mặt tại địa phương...

Để khắc phục tình trạng này, ngành chức năng đo bờ vùng và thu thập tài liệu chia ruộng còn lưu ở thôn, xã, thị trấn như bản đồ giải thửa, sơ đồ chia đất nông nghiệp, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và những tài liệu người dân cung cấp để chia trên bản đồ, quy chủ và xác định cắm mốc giới ngoài thực địa đối với thửa đất.

Cũng theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Dương Đình Ổn, để giải quyết ngay các vướng mắc phát sinh trong quá trình xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai, trong đó có đất nông nghiệp, cần thiết lập cơ chế phối hợp đa ngành (đất đai, công an, tài chính) và chính quyền địa phương.

Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp chặt chẽ với lực lượng Công an để đối khớp, xác thực thông tin người sử dụng đất trong cơ sở dữ liệu đất đai với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; tăng cường công tác tập huấn, đào tạo, chuyển giao và hướng dẫn nghiệp vụ chuyên môn cho đội ngũ cán bộ trực tiếp làm công tác xây dựng, quản lý và vận hành phần mềm tại địa phương.

Đặc biệt, các địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, thông tin đến người dân phối hợp trong thực hiện nhiệm vụ.

BẢO CHÂU