Dấu mốc mới trong lộ trình phát triển năng lượng sạch
Việc đưa xăng E10 vào sử dụng được kỳ vọng góp phần giảm phát thải, tăng tính tự chủ năng lượng và thúc đẩy phát triển kinh tế xanh.
Thúc đẩy chuyển đổi năng lượng sạch
Việt Nam đã chính thức sử dụng xăng sinh học E10 trên toàn quốc, đánh dấu bước tiến mới trong chiến lược phát triển năng lượng sạch. Trong bối cảnh nguồn nhiên liệu hóa thạch ngày càng suy giảm và mục tiêu đưa phát thải ròng về mức “0” vào giữa thế kỷ này, xăng E10 được xem là một trong những giải pháp quan trọng nhằm bảo vệ môi trường và nâng cao tính tự chủ về năng lượng.
Theo ông Đào Duy Anh, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương), việc phát triển nhiên liệu sinh học đã được Việt Nam hoạch định từ nhiều năm trước. Không chỉ mang ý nghĩa về môi trường, xăng E10 còn tạo điều kiện hình thành và phát triển chuỗi giá trị trong nước, từ vùng nguyên liệu nông nghiệp, sản xuất ethanol đến logistics và phân phối nhiên liệu.
Theo các chuyên gia, xăng E10 là hỗn hợp gồm 90% xăng khoáng và 10% ethanol nhiên liệu, loại nhiên liệu tái tạo được sản xuất từ các nguyên liệu sinh học như sắn, mía hoặc ngô. Việc đưa xăng E10 vào sử dụng không chỉ nhằm thực hiện các cam kết về môi trường mà còn góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia thông qua việc giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu.
Ông Đỗ Văn Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam cho biết hơn 65 quốc gia và vùng lãnh thổ, chiếm khoảng 97% dân số thế giới, đã sử dụng xăng sinh học; trong đó E10 là loại nhiên liệu phổ biến nhất. Nhiều nền kinh tế lớn như Mỹ, Canada, Australia, Thái Lan, Trung Quốc và các nước châu Âu đã sử dụng E10 trong nhiều năm, coi đây là giải pháp hiệu quả nhằm giảm phát thải từ lĩnh vực giao thông.
Ở góc độ an ninh năng lượng, ông Bùi Ngọc Bảo, Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam nhận định việc mở rộng sử dụng E10 sẽ giúp giảm khoảng 10% nhu cầu đối với nhiên liệu hóa thạch trong mặt hàng xăng. Trong bối cảnh chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu thường xuyên chịu tác động từ các yếu tố địa chính trị, đây được xem là bước đi chiến lược nhằm nâng cao khả năng tự chủ của nền kinh tế.
Ngoài những lợi ích về môi trường và năng lượng, xăng E10 còn được kỳ vọng góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, mở rộng đầu ra cho ngành nông nghiệp và tạo thêm động lực cho quá trình chuyển đổi xanh của Việt Nam.
Giải đáp lo ngại về động cơ
Một trong những vấn đề được người tiêu dùng quan tâm nhất hiện nay là khả năng tương thích của xăng E10 với động cơ ô tô và xe máy. Thời gian qua, nhiều thông tin trái chiều trên mạng xã hội cho rằng E10 có thể gây ăn mòn động cơ, làm hỏng đường ống dẫn nhiên liệu hoặc khiến phương tiện tiêu hao nhiên liệu nhiều hơn.
Theo bà Sayaka Arai, Tổng giám đốc Công ty Honda Việt Nam, đơn vị đang chiếm 84,7% thị phần xe máy Việt Nam, đồng thời là Chủ tịch Hiệp hội Các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM), việc người tiêu dùng thận trọng trước một loại nhiên liệu mới là điều dễ hiểu.
Tuy nhiên, bà Sayaka Arai cho biết các dòng xe máy chính hãng được sản xuất và phân phối trong nhiều năm gần đây đều đã được nghiên cứu, thử nghiệm và tính toán khả năng tương thích với nhiên liệu có pha ethanol ở tỷ lệ E10. Phần lớn xe máy đang lưu hành hiện nay, đặc biệt là các mẫu sử dụng hệ thống phun xăng điện tử (FI), đều được thiết kế phù hợp để sử dụng xăng E10.
Theo đại diện VAMM, những lo ngại về việc E10 gây hư hỏng động cơ trong điều kiện sử dụng bình thường là không có nhiều cơ sở. Đối với hiện tượng khó khởi động hoặc giảm công suất sau khi chuyển sang sử dụng E10, nguyên nhân có thể đến từ đặc tính tẩy rửa của ethanol làm bong các cặn bẩn tích tụ lâu ngày trong hệ thống nhiên liệu, dẫn đến tình trạng tắc lọc xăng hoặc kim phun.
Tuy nhiên, đây không phải là lỗi do E10 gây hỏng động cơ mà hoàn toàn có thể được khắc phục thông qua bảo dưỡng kỹ thuật. Đối với các dòng xe đời cũ sử dụng chế hòa khí, các nhà sản xuất khuyến nghị người dùng nên tham khảo hướng dẫn của hãng hoặc liên hệ đại lý chính hãng để được tư vấn loại nhiên liệu phù hợp. Người sử dụng xe phân khối lớn hoặc các dòng xe nhập khẩu đặc thù cũng nên tham khảo khuyến cáo trong sổ tay hướng dẫn đi kèm theo xe.
Liên quan đến vấn đề tiêu hao nhiên liệu, nhiều ý kiến cho rằng E10 có nhiệt trị thấp hơn xăng khoáng. Tuy nhiên, theo các chuyên gia kỹ thuật, mức chênh lệch nếu có chỉ ở mức rất nhỏ và khó nhận biết trong điều kiện sử dụng thực tế.
Đáng chú ý, nghiên cứu do VAMM phối hợp với Trường Đại học Bách khoa Hà Nội thực hiện năm 2024 trên một số mẫu xe máy đang lưu hành cho thấy việc sử dụng E10 không ảnh hưởng đến khả năng khởi động và gia tốc của xe trong điều kiện vận hành thông thường.
Bên cạnh đó, E10 còn giúp giảm đáng kể lượng khí thải độc hại như CO và HC nhờ quá trình cháy diễn ra hoàn thiện hơn. Đây được xem là lợi ích quan trọng trong bối cảnh các đô thị lớn đang chịu áp lực ngày càng lớn từ ô nhiễm không khí.
Ông Gianluca Fiume, Tổng Giám đốc Công ty Piaggio Việt Nam khẳng định toàn bộ các mẫu xe mang thương hiệu Piaggio và Vespa đang được phân phối chính hãng trên thị trường đều có khả năng vận hành ổn định với xăng sinh học E10 mà không ảnh hưởng đến hiệu suất hay độ bền động cơ.
Theo ông Gianluca Fiume, các dòng xe Vespa và Piaggio sử dụng động cơ i-Get và HPE không bị ảnh hưởng bởi thành phần ethanol trong xăng E10, đồng thời vẫn đáp ứng các tiêu chuẩn khí thải nghiêm ngặt của Việt Nam và tiêu chuẩn Euro của châu Âu.
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng điều quan trọng nhất không nằm ở việc sử dụng E10 hay xăng khoáng, mà là sử dụng nhiên liệu đạt chuẩn và tuân thủ lịch bảo dưỡng định kỳ theo khuyến nghị của nhà sản xuất. Những kết quả nghiên cứu cùng kinh nghiệm thực tế từ nhiều quốc gia cho thấy phần lớn các lo ngại về khả năng ảnh hưởng đến động cơ đã có cơ sở khoa học để giải đáp, giúp người tiêu dùng yên tâm hơn khi sử dụng loại nhiên liệu này.