Những món ăn diệt sâu bọ không thể thiếu trong ngày tết Đoan ngọ

Tết Đoan ngọ hay còn gọi là tết Diệt sâu bọ diễn ra vào mùng 5/5 âm lịch hằng năm. Ngoài ý nghĩa tiêu diệt sâu bọ phá hoại mùa màng, người Việt còn cho rằng tết Đoan ngọ là dịp để giải trừ bệnh tật trong thời điểm giao mùa.

Người xưa quan niệm rằng, trong cơ thể con người, nhất là bộ phận tiêu hoá thường có sâu bọ ẩn sống, nếu không diệt trừ thì sâu bọ ngày càng sinh sôi nảy nở gây nguy hại cho con người. Lũ sâu bọ này chỉ lộ diện vào ngày 5/5 âm lịch nên phải làm lễ trừ sâu bọ vào ngày này.

Vậy, tết Đoan ngọ ăn gì để diệt sâu bọ theo quan niệm truyền thống?

Cơm rượu nếp

Rượu nếp là món ăn không thể thiếu trong ngày 5/5 âm lịch, đặc biệt là với các gia đình miền Bắc. Theo dân gian, ăn rượu nếp ngay khi vừa ngủ dậy thì rất hiệu nghiệm trong việc diệt sâu bọ.

Cơm rượu nếp chủ yếu là xôi còn nguyên hạt lên men, còn gọi là "cái". Người dân thường dùng các loại gạo nếp trắng hay cẩm đồ thành xôi, để nguội rồi rắc men, ủ trong 3 ngày.

Thúng xôi ủ được đặt trên một chiếc chậu, hứng lấy nước rượu để khi ăn, trộn với cái, tạo vị ngọt, cay rất dễ chịu. Người già, con trẻ đều có thể ăn loại cơm rượu này.

Bánh tro

Bánh tro có nhiều tên và hình dáng khác nhau như bánh ú, bánh gio và có vài biến thể khác nhau theo địa phương.

Theo quan niệm truyền thống, loài bánh này có khả năng tiêu tan bệnh tật trong cơ thể người. Do vậy, vào ngày tết Đoan ngọ, nhiều nhà có món bánh tro để cúng gia tiên và sau đó cả gia đình cùng nhau thưởng thức.

Bánh tro thoạt nhìn là món bánh dân dã, nguyên liệu đơn giản, nhưng để làm ra chiếc bánh ngon lại đòi hỏi nhiều công phu và sự tỉ mỉ của người làm.

Từ khâu chọn gạo nếp hạt đều, thơm dẻo; gạn nước tro được đốt từ rơm nếp vàng óng; đến cách gói bánh sao cho cân đối, đẹp mắt rồi luộc đúng độ lửa, tất cả đều cần kinh nghiệm và sự khéo léo. Thành phẩm là những chiếc bánh trong veo, thơm nhẹ, mang hương vị thanh mát đặc trưng, gợi nhiều cảm xúc và nỗi nhớ trong lòng người thưởng thức.

Hoa quả

Ngoài cơm rượu và bánh tro, các loại trái cây mùa hè cũng là lễ vật quen thuộc trong ngày mùng 5/5 âm lịch.

Đúng như ý nghĩa để "diệt sâu bọ", tiêu tan bệnh tật, làm mát cơ thể, các loại hoa quả trên mâm cơm của người Việt ngày tết Đoan ngọ thường là những loại quả mùa hè, chua chua ngon ngọt như mận, vải, chôm chôm, xoài, dưa hấu...

Trong đó, quả mận và quả vải thường được nhiều gia đình chọn để ăn vào tết Đoan ngọ. Người xưa tin rằng ăn trái cây vào ngày này giúp thanh nhiệt và bổ sung dinh dưỡng.

Thịt vịt

Ở nhiều khu vực, đặc biệt là miền Trung và miền Nam, thịt vịt là món rất được ưa chuộng trong dịp tết Đoan ngọ. Vịt có tính mát, ngọt, giúp bổ âm, dưỡng tạng, tốt cho cơ thể những ngày nắng nóng. Thịt vịt được xem là món ăn giúp diệt sâu bọ hiệu quả. Có thể chế biến thành vịt quay, vịt luộc hoặc vịt nấu chao.

Vào ngày mùng 5/5 âm lịch, dù bạn đang ở đâu, đừng quên dành một bữa ăn đặc biệt, để diệt sâu bọ. Làm sạch cơ thể, làm mới tâm hồn và cùng gia đình tận hưởng tinh hoa ẩm thực truyền thống Việt Nam. Không chỉ có 4 món ăn kể trên, mà còn rất nhiều những món ăn khác được lưu truyền qua các thế hệ của mỗi gia đình người Việt.

PV (tổng hợp)