Hướng nghiệp cho trẻ khuyết tật

Từ ước mơ giản dị đến hành trình tìm nghề nghiệp

Trong căn phòng học nghề thủ công của Trung tâm Nuôi dưỡng bảo trợ xã hội Hải Dương, em Nguyễn Phí Hùng đang chăm chú xếp những sản phẩm handmade vừa hoàn thiện lên giá trưng bày. Cậu học trò bị khiếm khuyết về trí tuệ vẫn còn khá rụt rè khi giao tiếp, nhưng đôi bàn tay lại rất khéo léo và tỉ mỉ. Ít ai biết rằng vài năm trước, em gần như không thể tự chăm sóc bản thân. Việc giao tiếp với người lạ hay tham gia các hoạt động tập thể đều là thử thách lớn đối với em.

Nhờ sự kiên trì của giáo viên và các chương trình giáo dục kỹ năng sống, em đã dần thay đổi. Hôm nay, cậu đã có thể tự tin tham gia các hoạt động trải nghiệm, biết làm một số sản phẩm thủ công và nuôi dưỡng ước mơ sau này có thể tự kiếm sống bằng chính sức lao động của mình. “Em thích làm những đồ vật bằng giấy và muốn sau này có một công việc phù hợp để giúp đỡ mẹ”, em Hùng bộc bạch

Đối với các em, việc học văn hóa chỉ là một phần của hành trình trưởng thành. Điều quan trọng hơn là được chuẩn bị những kỹ năng cần thiết để bước vào cuộc sống sau khi rời mái nhà chung.

Theo bà Nguyễn Minh Thúy, Giám đốc Trung tâm Nuôi dưỡng bảo trợ xã hội Hải Dương cho biết: “Đối với học sinh khuyết tật, định hướng nghề nghiệp cần được thực hiện từ sớm và phải căn cứ vào khả năng, dạng tật cũng như sở trường của từng em. Mục tiêu không phải là đào tạo nghề bằng mọi giá mà giúp các em tìm được công việc phù hợp để có thể tự lập và hòa nhập cộng đồng".

Những năm gần đây, cùng với việc dạy văn hóa, trung tâm đặc biệt chú trọng giáo dục kỹ năng sống, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng tự phục vụ và định hướng nghề nghiệp. Các em được tham gia nhiều hoạt động trải nghiệm tại siêu thị, bảo tàng, các địa điểm công cộng để làm quen với môi trường xã hội bên ngoài. Thông qua các hoạt động đó, giáo viên có điều kiện đánh giá năng lực, sở thích và khả năng thích ứng của từng học sinh để đưa ra định hướng phù hợp. Có em phù hợp với nghề thủ công, có em có thể học nghề may, làm bánh hoặc tham gia các công việc đơn giản trong lĩnh vực dịch vụ.

Không chỉ thầy cô, nhiều phụ huynh cũng nhận thấy sự thay đổi tích cực của con em mình. Bà Đỗ Thị Mây, phụ huynh một học sinh đang học tại Trung tâm xúc động nói: “Gia đình tôi từng rất lo lắng không biết tương lai con sẽ ra sao. Nhưng từ khi cháu được học tập tại trung tâm, cháu tự tin hơn rất nhiều. Điều tôi mong nhất là sau này cháu có một nghề phù hợp để tự lo được cho bản thân”.

Sau những ước mơ tưởng như rất giản dị ấy là biết bao nỗ lực của đội ngũ giáo viên, cán bộ công tác xã hội và gia đình trong hành trình giúp trẻ khuyết tật tìm thấy giá trị của bản thân.

Chung tay mở lối hòa nhập

Năm học 2025 - 2026, Trung tâm Nuôi dưỡng bảo trợ xã hội Hải Dương đã thực hiện định hướng nghề nghiệp cho 139 học sinh khuyết tật; đồng thời tư vấn học nghề, tư vấn học tiếp chương trình THCS cho nhiều em có khả năng tiếp tục học tập. Đây là kết quả đáng ghi nhận trong bối cảnh phần lớn học sinh của Trung tâm là người khuyết tật nặng và đặc biệt nặng, gặp nhiều khó khăn trong tiếp nhận kiến thức và kỹ năng.

Song hành với hoạt động hướng nghiệp là hệ thống các chương trình hỗ trợ toàn diện. Học sinh được chăm sóc sức khỏe, phục hồi chức năng, tham vấn tâm lý, giáo dục giới tính, rèn luyện kỹ năng sống và tham gia các hoạt động ngoại khóa thường xuyên.

Để duy trì và nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục cho trẻ khuyết tật, bên cạnh nguồn lực của nhà nước, trung tâm còn nhận được sự chung tay của nhiều tổ chức, doanh nghiệp và các nhà hảo tâm. Nhiều năm qua, Công ty TNHH MyongShin Tech Vina (phường Tứ Minh) là một trong những đơn vị luôn đồng hành cùng trung tâm bằng những hoạt động hỗ trợ thiết thực.

Hằng tháng, doanh nghiệp dành một phần kinh phí hỗ trợ mua sắm các nhu yếu phẩm, hàng hóa, đồ dùng cần thiết như bỉm, bánh kẹo, đồ dùng sinh hoạt và nhiều vật dụng phục vụ đời sống hằng ngày cho người khuyết tật nặng, đặc biệt nặng, người cao tuổi cô đơn và trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn đang được nuôi dưỡng tại đây. “Chúng tôi không chỉ mang đến những phần quà mà mong muốn tạo thêm cơ hội để các em được giao lưu, trải nghiệm và tự tin hơn trong cuộc sống. Nhiều em có năng khiếu, có khả năng lao động nếu được hỗ trợ đúng cách”, ông Kim Young Bae, Giám đốc Công ty TNHH MyongShin Tech Vina chia sẻ.

Khi doanh nghiệp sẵn sàng tạo cơ hội việc làm, khi cộng đồng nhìn nhận người khuyết tật bằng sự tôn trọng thay vì thương hại, khi các hoạt động thiện nguyện hướng tới hỗ trợ phát triển năng lực thay vì chỉ trao quà, thì cơ hội hòa nhập của người khuyết tật sẽ rộng mở hơn rất nhiều.

Mở cánh cửa tương lai cho trẻ khuyết tật không chỉ là trao cho các em một nghề nghiệp. Đó còn là trao niềm tin, trao cơ hội và trao quyền được sống một cuộc đời có ý nghĩa như bất kỳ ai khác. Và trên hành trình ấy, sự đồng hành của cộng đồng chính là chìa khóa để những ước mơ tưởng chừng nhỏ bé có thể trở thành hiện thực.

THANH HOA