Từ phòng trà đến khát vọng 'Thành phố âm nhạc'

Nơi âm nhạc chạm vào đời sống

Tối cuối tuần, khi những tuyến phố trung tâm Hải Phòng bắt đầu lên đèn, một góc nhỏ trên phố Lạch Tray lại rộn ràng tiếng đàn, tiếng hát.

Trong không gian ấm cúng của phòng trà The Alley, những bản tình ca quen thuộc được cất lên mộc mạc giữa ánh đèn vàng dịu, đưa người nghe tạm rời xa những bộn bề thường nhật. Không phải sân khấu hoành tráng, không có hiệu ứng âm thanh cầu kỳ, điều níu chân người xem đến với phòng trà chính là cảm giác gần gũi.

Ở đó, khoảng cách giữa nghệ sĩ và công chúng gần như được xóa nhòa. Người hát có thể nhìn thấy ánh mắt chăm chú của người nghe; còn người xem cảm nhận rõ từng cảm xúc trong giọng hát, từng rung động của tiếng đàn.

Là khách quen của nhiều chương trình âm nhạc tại Hải Phòng, anh Nguyễn Thanh Tịnh (phường Hồng Bàng) cho biết, công việc khiến anh thường xuyên chịu áp lực. Những tối cuối tuần được ngồi trong không gian âm nhạc nhẹ nhàng là cách để anh cân bằng lại cảm xúc. “Công việc có nhiều áp lực và mệt mỏi. Những tối cuối tuần được trải nghiệm không gian âm nhạc thoải mái, văn minh như thế này giúp tôi có thêm năng lượng tích cực cho bản thân. Đây thực sự là môi trường rất đáng quý giữa nhịp sống hiện đại”, anh Tịnh chia sẻ.

Không chỉ là điểm hẹn của công chúng yêu nhạc, phòng trà còn là “sân khấu mở” của nhiều nghệ sĩ trẻ. Với họ, đây là môi trường đặc biệt để rèn luyện khả năng biểu diễn trực tiếp và kết nối cảm xúc với người nghe. Ca sĩ Trần Thị Kim Chung, thành viên câu lạc bộ Guitar phủi Hải Phòng cho rằng, điều hấp dẫn nhất của phòng trà chính là cảm xúc chân thật.

“Đứng trên sân khấu phòng trà, tôi cảm nhận được từng ánh mắt, từng tràng vỗ tay và sự cổ vũ của người xem. Cảm xúc ấy rất khác với nhiều không gian biểu diễn khác. Tôi mong Hải Phòng sẽ có thêm nhiều câu lạc bộ, nhóm nhạc và không gian sinh hoạt âm nhạc để những người yêu ca hát có cơ hội gặp gỡ, chia sẻ và lan tỏa tình yêu nghệ thuật”, chị Chung chia sẻ.

Trong bối cảnh đời sống giải trí ngày càng đa dạng, sự tồn tại và phát triển của những phòng trà ca nhạc cho thấy nhu cầu thưởng thức âm nhạc trực tiếp vẫn luôn hiện hữu. Đó không chỉ là nhu cầu giải trí mà còn là nhu cầu tìm kiếm những giá trị tinh thần, những kết nối cảm xúc giữa mọi người.

Từ ký ức một thời đến khát vọng thành phố âm nhạc

Nhắc đến đời sống âm nhạc Hải Phòng, nhiều nghệ sĩ vẫn nhớ về những phòng trà ca nhạc từng rất sôi động trong những năm cuối thế kỷ XX, đầu thế kỷ XXI.

Các quán cà phê nhạc, bar, sân khấu nhỏ từng là nơi nhiều ca sĩ, nhạc công trưởng thành trước khi bước lên những sân khấu lớn hơn. Nhạc sĩ, ca sĩ Duy Mạnh là một trong những người gắn bó với không gian âm nhạc ấy. Có một tuổi thơ nhiều kỷ niệm tại Hải Phòng, anh từng có nhiều năm biểu diễn tại quán cà phê Maxim - địa điểm giải trí nổi tiếng một thời của thành phố Cảng.

Theo Duy Mạnh, Hải Phòng luôn là vùng đất có đời sống âm nhạc đặc biệt, nơi khán giả không chỉ nghe mà còn biết thưởng thức âm nhạc. “Những không gian như phòng trà có sức sống riêng bởi sự gần gũi giữa nghệ sĩ và công chúng. Đó là nơi nghệ sĩ được hát thật, sống thật với âm nhạc của mình. Tôi nghĩ mô hình này rất phù hợp với những khán giả muốn tìm kiếm chiều sâu cảm xúc thay vì những hình thức giải trí đơn thuần”, anh chia sẻ.

Không phải ngẫu nhiên mà những năm gần đây, cùng với sự phát triển của các hoạt động biểu diễn nghệ thuật đường phố, các chương trình hòa nhạc và sự kiện âm nhạc quy mô lớn, nhiều phòng trà ca nhạc tại Hải Phòng cũng bắt đầu xuất hiện trở lại.

Theo nhạc sĩ Duy Thái, Chủ tịch Hội Âm nhạc Hải Phòng, đây là tín hiệu tích cực đối với đời sống văn hóa nghệ thuật của thành phố. Ông cho biết, hiện nay Hải Phòng đã xuất hiện từ 5 đến 7 điểm hẹn âm nhạc theo mô hình phòng trà hoặc không gian biểu diễn cộng đồng.

Dù quy mô chưa lớn nhưng đây là những hạt nhân quan trọng để hình thành hệ sinh thái âm nhạc đa dạng. “Muốn xây dựng Hải Phòng trở thành Thành phố Âm nhạc thì không thể chỉ dựa vào các chương trình lớn hay những sân khấu chuyên nghiệp. Điều quan trọng là âm nhạc phải hiện diện trong đời sống hằng ngày của người dân.

Các phòng trà, tụ điểm biểu diễn quy mô nhỏ chính là môi trường để nghệ sĩ sáng tạo, để công chúng tiếp cận nghệ thuật thường xuyên hơn. Nếu có thêm cơ chế khuyến khích và tạo điều kiện từ thành phố, những không gian như vậy sẽ phát triển mạnh mẽ hơn trong tương lai”, nhạc sĩ Duy Thái nhận định.

Trên hành trình xây dựng thành phố sáng tạo, thành phố âm nhạc, Hải Phòng cần những nhà hát lớn, những lễ hội âm nhạc quy mô, nhưng cũng rất cần những “mạch ngầm” âm thầm nuôi dưỡng tình yêu nghệ thuật trong cộng đồng. Và các phòng trà ca nhạc, với sự gần gũi và bền bỉ của mình, đang góp phần thực hiện sứ mệnh ấy từng ngày.

HẢI HẬU