Công nghệ chỉ thực sự phát huy giá trị khi con người giữ quyền kiểm soát
AI đang mở ra những cơ hội chưa từng có cho báo chí nhưng công nghệ không thể thay thế bản lĩnh, trách nhiệm và vai trò quyết định của người làm báo.
Chiều 20/6, trong khuôn khổ Diễn đàn Báo chí toàn quốc 2026 tại Hải Phòng, phiên thảo luận số 7 với chủ đề “AI - Ứng dụng thế nào, áp dụng cái gì và kiểm soát ra sao tại các cơ quan báo chí Việt Nam?” thu hút sự quan tâm của đông đảo lãnh đạo cơ quan báo chí, chuyên gia công nghệ và người làm báo cả nước.
Phiên thảo luận do nhà báo Nguyễn Hoàng Nhật, Phó Trưởng ban Nhân Dân điện tử, Báo Nhân Dân điều phối, với sự tham gia của các diễn giả đến từ VnExpress, VietnamPlus, VTC News, HTV, VnEconomy, OneCMS cùng nhà báo Tạ Bích Loan, nguyên Trưởng ban VTV3 (Đài Truyền hình Việt Nam).
Các diễn giả thống nhất nhận định AI đã trở thành công cụ quan trọng trong hoạt động báo chí, hỗ trợ từ thu thập, xử lý dữ liệu đến sản xuất và phân phối nội dung trên nhiều nền tảng. Tuy nhiên, mục tiêu của ứng dụng AI không phải thay thế nhà báo mà giúp nâng cao năng suất, giải phóng sức lao động và tạo điều kiện để người làm báo tập trung hơn vào các công việc đòi hỏi tư duy, sáng tạo và chiều sâu nghề nghiệp.
Một nội dung được đặc biệt nhấn mạnh là chuyển đổi số không chỉ là đầu tư công nghệ mà trước hết phải đổi mới quy trình vận hành tòa soạn. AI chỉ phát huy hiệu quả khi được tích hợp vào quy trình sản xuất phù hợp và gắn với chiến lược phát triển lâu dài của cơ quan báo chí.
Bên cạnh những cơ hội lớn, các diễn giả cũng cảnh báo nguy cơ sai lệch thông tin, vi phạm bản quyền, mất an toàn dữ liệu và suy giảm tính minh bạch nếu lạm dụng AI. Vì vậy, nguyên tắc “con người kiểm soát cuối cùng” cần được bảo đảm trong mọi khâu sản xuất nội dung.
Các diễn giả khẳng định AI có thể hỗ trợ xử lý dữ liệu và tạo nội dung, nhưng không thể thay thế bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp, tư duy phản biện, cảm xúc và trách nhiệm xã hội của người làm báo. Đây chính là những yếu tố quyết định uy tín và sức sống của báo chí chính thống trong kỷ nguyên số.
Khép lại phiên thảo luận, các đại biểu cho rằng xây dựng “AI Newsroom” thực chất là quá trình nâng cấp tư duy quản trị và năng lực con người. Công nghệ sẽ ngày càng đóng vai trò trợ lý đắc lực, nhưng giá trị cốt lõi của báo chí vẫn nằm ở sự chính trực, trách nhiệm và khả năng kiểm chứng sự thật của người làm báo.