Chuyển đổi số

Giữ bản sắc báo chí cách mạng trong môi trường số

TÂM PHÚC 21/06/2026 13:30

Công nghệ mới, nền tảng số và trí tuệ nhân tạo đang mở ra cơ hội để các cơ quan báo chí tiếp cận công chúng nhanh, rộng và đa dạng hơn.

hoi-nha-bao.jpeg
Hội Nhà báo Hải Phòng tổ chức tập huấn "Nghiệp vụ báo chí hiện đại trong kỷ nguyên số” cho các hội viên. Ảnh: HOÀNG PHƯỚC

Tuy nhiên, trong “biển” thông tin khổng lồ của không gian mạng, việc giữ vững bản sắc báo chí cách mạng càng trở thành yêu cầu sống còn đối với các cơ quan báo chí và đội ngũ người làm báo.

Thay đổi cách làm báo

Cùng với sự phát triển của hạ tầng công nghệ thông tin và chiến lược chuyển đổi số của thành phố, các cơ quan báo chí đang từng bước đổi mới phương thức sản xuất, phân phối và tiếp cận công chúng.

Nếu trước đây việc làm báo chủ yếu gắn với từng loại hình báo chí cụ thể như báo in, phát thanh và truyền hình, thì hiện nay một tác phẩm báo chí có thể xuất hiện dưới dạng đa phương tiện gồm cả hình ảnh, âm thanh của truyền hình, phát thanh, ngôn ngữ của báo viết, được phân phối đồng thời trên báo điện tử, mạng xã hội... Mô hình tòa soạn hội tụ, sản xuất nội dung đa phương tiện đang trở thành xu hướng tất yếu.

Cơ quan Báo và phát thanh, truyền hình Hải Phòng đã xây dựng nhiều sản phẩm dưới dạng longform, infographic, video clip, podcast, truyền hình trực tuyến... Nền tảng số giúp tin tức được cập nhật liên tục, tăng khả năng tương tác với công chúng. Nhiều phóng viên, biên tập viên cũng chủ động ứng dụng công nghệ trong khai thác dữ liệu, xử lý hình ảnh, dựng video và quản lý nội dung, góp phần nâng cao hiệu quả tác nghiệp.

Chuyển đổi số còn giúp báo chí Hải Phòng mở rộng phạm vi lan tỏa, đưa những câu chuyện về thành phố Cảng, phát triển kinh tế, xây dựng nông thôn mới, bảo tồn di sản và phát triển du lịch đến đông đảo công chúng trong và ngoài nước.

Cùng với đó, nhiều cơ quan báo chí từ trung ương đến địa phương đã ứng dụng AI trong hỗ trợ chuyển ngữ, tìm kiếm, tổng hợp dữ liệu, thiết kế infographic và sản xuất các sản phẩm đa phương tiện. Theo nhà báo Mai Hương, phóng viên Báo Lao Động, phụ trách khu vực Đông Bắc, công nghệ giúp phóng viên tiếp cận độc giả nhanh hơn nhưng giá trị cốt lõi của báo chí vẫn là độ tin cậy. Một thông tin sai trên môi trường số, dù xuất hiện trong thời gian ngắn, cũng có thể gây hệ lụy lớn. Vì vậy, chuyển đổi số phải đi đôi với năng lực kiểm chứng và trách nhiệm nghề nghiệp.

Việc ứng dụng công nghệ và thúc đẩy chuyển đổi số trong hoạt động báo chí đang được Hội Nhà báo Việt Nam đặc biệt quan tâm. Điều này thể hiện rõ tại Hội Báo toàn quốc năm 2026 tổ chức tại Hải Phòng với nhiều tọa đàm, thảo luận chuyên sâu về đổi mới sáng tạo, báo chí đa nền tảng, bản quyền trong thời đại AI, quảng bá hình ảnh Việt Nam trên hệ sinh thái báo chí số, ứng dụng và kiểm soát AI cũng như xây dựng chiến lược tự chủ cho các cơ quan báo chí. Điều đó cho thấy chuyển đổi số không còn là xu hướng tương lai mà đã trở thành yêu cầu tất yếu của nền báo chí cách mạng Việt Nam.

Giữ bản sắc báo chí cách mạng

gen-h-truyen-thong-co-so1.jpg
Ứng dụng công nghệ vào sản xuất các tác phẩm báo chí giúp nhà báo tác nghiệp nhanh chóng, hiệu quả hơn.

Trong thời đại mạng xã hội phát triển mạnh mẽ, mỗi cá nhân đều có thể trở thành một “người đưa tin”. Điều đó khiến môi trường truyền thông sôi động hơn nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ về tin giả, thông tin sai lệch và thiếu kiểm chứng.

Theo Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Phan Tâm, trong môi trường thông tin nhiều nhiễu loạn, xã hội càng cần những giá trị mà chỉ báo chí chuyên nghiệp mới có thể mang lại, đó là khả năng kiểm chứng sự thật, tinh thần trách nhiệm nghề nghiệp, đạo đức báo chí, bản lĩnh chính trị và sự dấn thân vì lợi ích của đất nước, nhân dân. Đây chính là lợi thế cạnh tranh bền vững của báo chí cách mạng Việt Nam trong kỷ nguyên số.

Bên cạnh ứng dụng công nghệ mới, các cơ quan báo chí Hải Phòng chú trọng xây dựng đội ngũ nhà báo có bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức nghề nghiệp trong sáng và năng lực tác nghiệp hiện đại. Đây được xem là yếu tố quyết định để báo chí giữ vững niềm tin của công chúng.

Theo nhà báo Nguyễn Anh Tú, Chủ tịch Hội Nhà báo thành phố Hải Phòng, đội ngũ người làm báo thành phố không ngừng lớn mạnh cả về số lượng và chất lượng, chủ động thích ứng với chuyển đổi số. Cơ quan báo chí chủ lực của thành phố tiếp tục giữ vai trò là tiếng nói của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân thành phố, là cầu nối tin cậy giữa nhân dân với Đảng và Nhà nước.

Nhà báo trẻ Vũ Hương Thảo, phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Hải Phòng chia sẻ: “Mạng xã hội có thể đưa tin rất nhanh, nhưng điều độc giả cần ở báo chí chính thống là thông tin đúng và có trách nhiệm. Người làm báo hôm nay phải vừa làm chủ công nghệ, vừa giữ được sự tỉnh táo, khách quan trước dòng chảy thông tin khổng lồ trên không gian mạng”.

Bước vào giai đoạn phát triển mới của đất nước và thành phố, công nghệ sẽ tiếp tục tạo ra những thay đổi mạnh mẽ trong hoạt động báo chí. Tuy nhiên, dù công nghệ phát triển đến đâu, những giá trị cốt lõi của báo chí cách mạng vẫn là nền tảng để khẳng định vị thế của báo chí chính thống.

Trong phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại buổi gặp mặt 101 nhà báo tiêu biểu, đồng chí nhấn mạnh chuyển đổi số trong báo chí không đơn thuần là trang bị thêm công nghệ mà là sự đổi mới toàn diện từ tư duy làm nghề, quy trình sản xuất nội dung, quản trị dữ liệu đến phương thức tương tác với công chúng.

Giữ vững bản sắc báo chí cách mạng trong môi trường số không chỉ là yêu cầu đối với mỗi nhà báo mà còn là điều kiện để báo chí tiếp tục hoàn thành sứ mệnh phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân, góp phần xây dựng dòng chảy thông tin chủ lưu tích cực, lành mạnh và nhân văn trong xã hội số.

TÂM PHÚC